Ǧaryş ailaǧymen aty şyqqan airyqşa märtebege ie Baiqoŋyrda jergılıktı tūrǧyndar sany jyl saiyn azaiyp jatqanyna qaramastan qalada medisinalyq qyzmetke jügınuşıler qatary edäuır artqan.
Statistikalyq derekterge jügıner bolsaq, emhanaǧa qaralǧan tūrǧyndar sany 2020 jyly 100 myŋ bolsa, ötken jyly būl körsetkış 240 myŋnan asqan. Iаǧni densaulyǧyna şaǧym aitqandar sany 2,5 esege köbeigen.
RUBL JÄNE RESEILIK JEDEL JÄRDEM
Tūrǧyndar densaulyqqa qatysty şaǧymnyŋ artuyn ekologiialyq ahualmen bailanystyrady. Onyŋ üstıne geptildıŋ bırneşe ret aumaqqa tögılgenın eşkım ūmytqan joq. Qalada taksistbolyp, tabys tauyp jürgen Mūhtar myrza basynyŋ jiı auyratynyn aitty.
«Densaulyqqa geptildıŋ ziiany öte auyr. Tıptı, ǧaryş ailaǧy aumaǧyna geptildy apara jatqan kezde kışkene bolsyn, tögılse, sol jerde şöp öspeidı. Adam organizmıne de kerı äserı bar, mysaly şaş tüsedı, 8-9 saǧat ūiyqtasaq ta oianǧan kezde basym auyryp tūrady. Bas auruy tūrǧyndar arasynda köp kezdesedı», - deidı Mūhtar.
Baiqoŋyrlyqtar medisinalyq qyzmet alu barysynda qiynşylyqtarǧa jiı tap bolatynyn aitady. «Mäselen, jedel järdem şaqyrǧanda reseilık tarapqa är şaqyrtu üşın 1 myŋ rublden töleimız», - deidı.
«Men bır emes, bırneşe ret jedel järdem şaqyrttym. Öz diagnozymdy bılemın, maǧan şūǧyl kardiologqa baru kerek. Al olar aldymen bırneşe därıger kelıp, bärı tekserıp maǧan üş kün jatasyŋ deidı. Üş künnen keiın saqtandyru poliusıŋız \MÄMS jarnasy\ joq dep şyǧaryp saldy. Al, sondai adamdardyŋ qanşasy bar? Saqtandyru poliusı joqtar aqyly mekemelerge barmaǧanda qaida barady? Jedel järdem şaqyrsaq, qaitadan reseilık jedel järdem keledı. Sosyn saqtandyru poliusımız joq bolǧasyn myŋ rublden töleimız», - deidı qala tūrǧyny Keŋşılık Küzembaev.
Fotoda Keŋşılık Küzembaev
QAIŞYLYQTAR QALASY
Baiqoŋyr qalalyq emhanasy bas därıgerınıŋ orynbasary da būl mäselenı joqqa şyǧarmady. Sebebı elde bekıtılıgen zaŋ boiynşa MÄMS jarnasy tölenbegen nauqasqa qyzmet aqyly körsetıledı.
«Eger nauqas MÄMS jüiesı boiynşa saqtandyrylǧan bolsa qyzmettıŋ bärın tegın alady. Eger de mügedek adamdar bolsa, bızdıŋ auruhanadan jedel järdem özı baryp, tasymaldaimyz. Är nauqastyn auyrlyq nätijesıne bailanysty qaraimyz. Baiqoŋyr qalasynyŋ keibır tūrǧyndary būǧan älı üirenıse almai jatyr. Qazaqstan DDSŪ baǧdarlamasymen jūmys ısteidı, Otbasylyq därıger, jalpy täjıribelık därıger dep bölemız. Sol sebepten, düisenbı, särsenbı, jūma künderı eresekterdı, al seisenbı men beisenbıde balalardy qabyldaimyz. Baiqoŋyr erekşe qala bolǧandyqtan, osylai tūrǧyndarǧa yŋǧaily bolu üşın jasadyq», - deidı Mahabbat Ahmetova.
Mamandar öŋırde medisinalyq qyzmetke jügınu sany artqanymen auru körsetkışı bäseŋdegenın aitady. Alaida, ekologiialyq jaǧdai aqsap tūrǧandyqtan öŋırde tynys alu jüiesı aurulary köş bastap tūr.
«Tynys alu jüiesı aurulary boiynşa – 6 myŋ 474, qan ainalym jüiesı aurulary boiynşa – 5 myŋ, endokrindık jüie aurulary boiynşa 2 myŋ 792 derek tırkeldı»,- dep jauap qatty oblystyq densaulyq saqtau basqarmasynyŋ mamandary.
«Barlyq auru türımen kezdesıp jatyrmyz. Baiqoŋyrda auruhanalar ekıge bölınedı. Reseidıŋ tarapynan – ülken auruhana, olar tek şūǧyl kömek qajet etetın nauqastardy qabyldaidy, aiaq astynan avariia bola ma, bırden sol jerge jıberıledı. Al bızdıŋ emhana josparly emmen ainalysady. Poliklinikada otyryp, bölemız. Şūǧyl em qajet nauqastardy joldama berıp, reseilık auruhanaǧa jatqyzamyz. Al özımızde jatqyzu üşın aldymen zaŋ boiynşa portalǧa tırkeimız», - deidı jergılıktı därıger Ainūr Jaqypova.
Fotoda Ainūr Jaqypova
17 BÖLIMŞEGE – 4 DÄRIGER
Densaulyq saqtau mäselesınıŋ tübegeilı şeşılmeuınıŋ bır sebebı – öŋırde därıger tapşy. Jüktememen jūmys jasap jürgen jergılıktı mamandar qūzyrly organdarǧa hat jazǧanymen, mäsele älı şeşılmegen.
«Bızdıŋ basty problemamyz – därıgerler jetıspeuşılıgı. Aqaidyŋ üş aimaǧyna ekı därıger otyr, Töretamnyŋ bes aimaǧyna – üş därıger, al Baiqoŋyrda 17 bölımşege 4 därıger otyr. Ülken jüktememen jūmys ıstep jatyrmyz. Qalada jaŋadan kelgen mamandarǧa üi bar, mekeme tarapynan bölıp qoiǧan.10 şaqty jaŋa därıgerge üi berıldı. Bıraq sonda da būl mäsele şeşılmei tūr», - deidı därıger Ainūr Jaqypova.
Jergılıktı aq halattylardyŋ aituynşa, Baiqoŋyrda qala statusy bolǧandyqtan auyldyq eldı mekenderdegı mamandarǧa berıletın üsteme aqy mūndaǧylarǧa tölenbeidı eken.
«Mäselen, Baiqoŋyrdy qorşap tūrǧan audandarda, Aral, Qazaly, Şielı, Jaŋaqorǧan, Qarmaqşy, Qazaly, Qyzylorda oblysyndaǧy barlyq audanda jūmys ıstep jatqan därıgerlerge auyldyq üsteme aqy tölenedı. Qatelespesem 30% üsteme aqşa qosylady. Bızdıŋ mekemege qalalyq tip berılgendıkten, bızge ol üsteme tölenbeidı. Köbısı keledı, 3-4 ai jūmys ısteidı de, osy mäseleler boiynşa ketıp qalady», - deidı därıger Ainūr Jaqypova.
Oblystyq densaulyq saqtau basqarmasy mamandarynyŋ aituynşa, Baiqoŋyrǧa däl qazırgı uaqytta jalpy täjıribelı därıger, balalar hirurgı, eesekter jäne balalar nevropatology, urolog, endokrinolog, akuşer-ginekolog syndyjalpy sany 15 därıger qajet. Al kadr mäselesı şeşımın tapqanşa, tūrǧyndar beiındı mamandardyŋ konsultasiiasy men emın alu üşın basqa öŋırlerge baruǧa mäjbür.
Jansaia Nūrǧaliqyzy
