بۇگىن — يراندا پارسى شىعاناعى كۇنى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا" ۇلتتىق پورتالى.
بۇل كۇن ەلدىڭ وڭتۇستىك جاعالاۋىن شەتەلدىك وتارشىل كۇشتەردەن ازات ەتۋ قۇرمەتىنە بەلگىلەنگەن.
تاريحي دەرەكتەرگە سايكەس، شەشۋشى جەڭىس 1622 جىلى ابباس I باسقارعان اسكەردىڭ پورتۋگال وتارشىلارىنا قارسى سوعىسىندا قول جەتكىزىلدى. ناتيجەسىندە ورمۇز ارالى تولىق ازات ەتىلىپ، پارسى شىعاناعىنداعى شەتەل ۇستەمدىگىنە نۇكتە قويىلدى.
يران ءۇشىن پارسى شىعاناعى تەك گەوگرافيالىق نىسان عانا ەمەس، ستراتەگيالىق ماڭىزى زور ايماق سانالادى. بۇل ءوڭىر ارقىلى ەلدىڭ نەگىزگى ساۋدا جولدارى وتەدى ءارى الەمدەگى مۇناي مەن گاز قورىنىڭ ەداۋىر بولىگى وسى جەردە شوعىرلانعان.
تاريحي جەڭىستەن كەيىن يران ايماقتاعى ىقپالىن كۇشەيتىپ، بىرنەشە عاسىر بويى باسىمدىققا يە بولدى. بۇل وقيعا تەك اسكەري جەتىستىك ەمەس، سونىمەن قاتار ەلدىڭ گەوساياسي پوزيتسياسىن نىعايتقان ماڭىزدى كەزەڭ رەتىندە باعالانادى.
وسىعان وراي، يران پرەزيدەنتى ماسۋد پەزەشكيان ۇلتتىق مەرەكەگە بايلانىستى جولداۋ جاساپ، پارسى شىعاناعىنىڭ ماڭىزىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
«پارسى شىعاناعىنىڭ ۇلتتىق كۇنى – بۇل سۋ جولى يراندىقتاردىڭ ۇلتتىق بولمىسىنىڭ اجىراماس بولىگى جانە ۇلى يران ۇلتىنىڭ ەسكى جانە جاڭا وتارشىلدارعا قارسى تۇرۋىنىڭ سيمۆولى ەكەندىگىن كورسەتەتىن تاريحي شىندىقتى قايتا باعالاۋ مۇمكىندىگى»، – دەدى ول.
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، يران اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىنىڭ قازىرگى ارەكەتى ەلدىڭ ايماقتىق قاۋىپسىزدىك پەن ماڭىزدى ەنەرگەتيكالىق تاسىمالداۋ جولدارىن قورعاۋداعى شەشۋشى ءرولىن ايقىندايدى.
قازىرگى تاڭدا ورمۇز بۇعازى الەمدەگى ەڭ ماڭىزدى تەڭىز جولدارىنىڭ ءبىرى سانالادى.
