Bügın — İranda Parsy şyǧanaǧy künı, dep habarlaidy "Adyrna" ūlttyq portaly.
Būl kün eldıŋ oŋtüstık jaǧalauyn şeteldık otarşyl küşterden azat etu qūrmetıne belgılengen.
Tarihi derekterge säikes, şeşuşı jeŋıs 1622 jyly Abbas I basqarǧan äskerdıŋ portugal otarşylaryna qarsy soǧysynda qol jetkızıldı. Nätijesınde Ormūz araly tolyq azat etılıp, Parsy şyǧanaǧyndaǧy şetel üstemdıgıne nükte qoiyldy.
İran üşın Parsy şyǧanaǧy tek geografiialyq nysan ǧana emes, strategiialyq maŋyzy zor aimaq sanalady. Būl öŋır arqyly eldıŋ negızgı sauda joldary ötedı ärı älemdegı mūnai men gaz qorynyŋ edäuır bölıgı osy jerde şoǧyrlanǧan.
Tarihi jeŋısten keiın İran aimaqtaǧy yqpalyn küşeitıp, bırneşe ǧasyr boiy basymdyqqa ie boldy. Būl oqiǧa tek äskeri jetıstık emes, sonymen qatar eldıŋ geosaiasi pozisiiasyn nyǧaitqan maŋyzdy kezeŋ retınde baǧalanady.
Osyǧan orai, İran prezidentı Masud Pezeşkian ūlttyq merekege bailanysty joldau jasap, Parsy şyǧanaǧynyŋ maŋyzyn erekşe atap öttı.
«Parsy şyǧanaǧynyŋ ūlttyq künı – būl su joly irandyqtardyŋ ūlttyq bolmysynyŋ ajyramas bölıgı jäne ūly İran ūltynyŋ eskı jäne jaŋa otarşyldarǧa qarsy tūruynyŋ simvoly ekendıgın körsetetın tarihi şyndyqty qaita baǧalau mümkındıgı», – dedı ol.
Prezidenttıŋ aituynşa, İran äskeri-teŋız küşterınıŋ qazırgı äreketı eldıŋ aimaqtyq qauıpsızdık pen maŋyzdy energetikalyq tasymaldau joldaryn qorǧaudaǧy şeşuşı rölın aiqyndaidy.
Qazırgı taŋda Ormūz būǧazy älemdegı eŋ maŋyzdy teŋız joldarynyŋ bırı sanalady.
