استانادا قازاقستان مەن تۇركيا اراسىنداعى ستراتەگيالىق ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ التىنشى وتىرىسى ءوتتى. جيىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايىپ ەردوعان ەكى ەل اراسىنداعى ساياسي، ەكونوميكالىق جانە مادەني بايلانىستاردى كەڭەيتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا".
كەزدەسۋدە كەلتىرىلگەن مالىمەتتەرگە سايكەس، تۇركيانىڭ قازاقستانعا سالعان ينۆەستيتسيا كولەمى 6 ميلليارد دوللاردى قۇراسا، قازاقستاننىڭ تۇركيا ەكونوميكاسىنا سالعان ينۆەستيتسياسى شامامەن 2,5 ميلليارد دوللارعا جەتكەن. تۇركيا قازاقستاننىڭ نەگىزگى بەس ساۋدا سەرىكتەسىنىڭ قاتارىنا كىرەدى.
سوڭعى ءبىر جىلدا ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 9 پايىزعا ءوسىپ، 5,4 ميلليارد دوللارعا جەتتى. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ءوسىم 25 پايىزدى قۇراپ، 360 ميلليون دوللارعا جەتكەن.
قازاقستان تاراپى تۇركياعا ەكسپورتتالاتىن تاۋارلار كولەمىن كەڭەيتىپ، 34 ءتۇرلى ءونىم بويىنشا قوسىمشا 630 ميلليون دوللارلىق جەتكىزىلىم جاساۋعا دايىن ەكەنىن ءبىلدىردى.
وتىرىس بارىسىندا باستى قۇجات رەتىندە «ماڭگىلىك دوستىق جانە كەڭەيتىلگەن ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك تۋرالى دەكلاراتسيا» قارالدى. مەملەكەتارالىق دەڭگەيدەگى بۇل قۇجاتتا «ماڭگىلىك» ۇعىمىنىڭ قولدانىلۋى – ديپلوماتيالىق تاجىريبەدە سيرەك كەزدەسەتىن سيمۆوليكالىق قادام رەتىندە باعالاندى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ رەجەپ تايىپ ەردوعاندى «سالماقتى ءارى كورەگەن ساياساتتىڭ اۆتورى» دەپ اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق توقاەۆ تۇركيانى ەۋروپا مەن ازيانى جالعاپ تۇرعان «التىن كوپىر» رەتىندە سيپاتتادى. ونىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان وسى گەوساياسي جانە ەكونوميكالىق بايلانىستىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ وتىر.
كەزدەسۋدە ءبىلىم سالاسىنداعى بىرقاتار جوبالار دا ايتىلدى. 2023 جىلعى جەر سىلكىنىسىنەن زارداپ شەككەن گازيانتەپ قالاسىندا قازاقستان قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى مەكتەپ سالعانى اتاپ ءوتىلدى.
سونىمەن قاتار تۇركيانىڭ «مااريف» قورى استانا مەن الماتىدا مەكتەپتەر اشۋدى جوسپارلاپ وتىر. شىمكەنت قالاسىندا تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالىن اشۋ ماسەلەسى دە قاراستىرىلۋدا.
ءوز كەزەگىندە رەجەپ تايىپ ەردوعان قازاقستانداعى كونستيتۋتسيالىق رەفورمالارعا توقتالىپ، رەفەرەندۋم ارقىلى قابىلدانعان وزگەرىستەر ەل بىرلىگىن نىعايتۋعا ىقپال ەتەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
ول سونداي-اق الداعى كەزەڭدەگى نەگىزگى ماقسات رەتىندە ەكىجاقتى تاۋار اينالىمىن 15 ميلليارد دوللارعا دەيىن ارتتىرۋ مىندەتىن اتادى.
ايتا كەتسەك، قازاقستاندا جاڭا مەملەكەتتىك ناگرادالار پايدا بولعان ەدى.
سەنات «مەملەكەتتىك ناگرادالار تۋرالى» زاڭعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەردى ماقۇلداپ، ءۇش جاڭا وردەن ەنگىزىلەدى:
- Al-Farabi – ءبىلىم، عىلىم، مادەنيەت جانە رۋحاني ءومىر سالالارىنداعى جەتىستىكتەرى ءۇشىن;
- Qoja Ahmet Yasaui – ەلدىڭ دامۋىنا، مەملەكەتتىلىككە، سونداي-اق قوعامدىق-ساياسي، الەۋمەتتىك جانە مادەني سالالاردىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسقان عالىمدار مەن مەملەكەتتىك جانە قوعام قايراتكەرلەرىنە بەرىلەدى;
- مەيىرىم – الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك تانىتىپ، قايىرىمدىلىق، مەتسەناتتىق جانە فيلانتروپياعا ۇلەس قوسقان ازاماتتارعا تابىستالادى.
سولاردىڭ ءبىرى Qoja Ahmet Yasaui وردەنىن العاشقى بولىپ، تۇركيا پرەزيدەنتى العان بولاتىن.
