Qazaqstan men Türkiia "mäŋgılık dostyqqa" qalai jettı?

130
Adyrna.kz Telegram
https://www.adyrna.kz/storage/uploads/bEjrMqwMoDhnvkZZ4Aqaz7NXzNc8U4GHuIkXu6rr.jpg

Astanada Qazaqstan men Türkiia arasyndaǧy Strategiialyq yntymaqtastyq keŋesınıŋ altynşy otyrysy öttı. Jiynda Qazaqstan prezidentı Qasym-Jomart Toqaev pen Türkiia prezidentı Rejep Taiyp Erdoǧan ekı el arasyndaǧy saiasi, ekonomikalyq jäne mädeni bailanystardy keŋeitu mäselelerın talqylady, dep habarlaidy "Adyrna".

Kezdesude keltırılgen mälımetterge säikes, Türkiianyŋ Qazaqstanǧa salǧan investisiia kölemı 6 milliard dollardy qūrasa, Qazaqstannyŋ Türkiia ekonomikasyna salǧan investisiiasy şamamen 2,5 milliard dollarǧa jetken. Türkiia Qazaqstannyŋ negızgı bes sauda serıktesınıŋ qataryna kıredı.

Soŋǧy bır jylda ekı el arasyndaǧy tauar ainalymy 9 paiyzǧa ösıp, 5,4 milliard dollarǧa jettı. Auyl şaruaşylyǧy salasyndaǧy ösım 25 paiyzdy qūrap, 360 million dollarǧa jetken.

Qazaqstan tarapy Türkiiaǧa eksporttalatyn tauarlar kölemın keŋeitıp, 34 türlı önım boiynşa qosymşa 630 million dollarlyq jetkızılım jasauǧa daiyn ekenın bıldırdı.

Otyrys barysynda basty qūjat retınde «Mäŋgılık dostyq jäne keŋeitılgen strategiialyq serıktestık turaly deklarasiia» qaraldy. Memleketaralyq deŋgeidegı būl qūjatta «mäŋgılık» ūǧymynyŋ qoldanyluy – diplomatiialyq täjıribede sirek kezdesetın simvolikalyq qadam retınde baǧalandy.

Prezident Qasym-Jomart Toqaev Rejep Taiyp Erdoǧandy «salmaqty ärı köregen saiasattyŋ avtory» dep atap öttı.

Sondai-aq Toqaev Türkiiany Europa men Aziiany jalǧap tūrǧan «altyn köpır» retınde sipattady. Onyŋ aituynşa, Qazaqstan osy geosaiasi jäne ekonomikalyq bailanystyŋ maŋyzdy baǧyttarynyŋ bırı bolyp otyr.

Kezdesude bılım salasyndaǧy bırqatar jobalar da aityldy. 2023 jylǧy jer sılkınısınen zardap şekken Gaziantep qalasynda Qazaqstan Qoja Ahmet Iаsaui atyndaǧy mektep salǧany atap ötıldı.

Sonymen qatar Türkiianyŋ «Maarif» qory Astana men Almatyda mektepter aşudy josparlap otyr. Şymkent qalasynda türık universitetınıŋ filialyn aşu mäselesı de qarastyryluda.

Öz kezegınde Rejep Taiyp Erdoǧan Qazaqstandaǧy konstitusiialyq reformalarǧa toqtalyp, referendum arqyly qabyldanǧan özgerıster el bırlıgın nyǧaituǧa yqpal etetınıne senım bıldırdı.

Ol sondai-aq aldaǧy kezeŋdegı negızgı maqsat retınde ekıjaqty tauar ainalymyn 15 milliard dollarǧa deiın arttyru mındetın atady. 

Aita ketsek, Qazaqstanda jaŋa memlekettık nagradalar paida bolǧan edı. 

Senat «Memlekettık nagradalar turaly» zaŋǧa engızılgen özgerısterdı maqūldap, üş jaŋa orden engızıledı:

  • Al-Farabi – bılım, ǧylym, mädeniet jäne ruhani ömır salalaryndaǧy jetıstıkterı üşın;
  • Qoja Ahmet Yasaui – eldıŋ damuyna, memlekettılıkke, sondai-aq qoǧamdyq-saiasi, äleumettık jäne mädeni salalardyŋ damuyna üles qosqan ǧalymdar men memlekettık jäne qoǧam qairatkerlerıne berıledı;
  •  Meiırım – äleumettık jauapkerşılık tanytyp, qaiyrymdylyq, mesenattyq jäne filantropiiaǧa üles qosqan azamattarǧa tabystalady.

Solardyŋ bırı Qoja Ahmet Yasaui ordenın alǧaşqy bolyp, Türkiia prezidentı alǧan bolatyn.

Pıkırler