بۇگىن، 29 ماۋسىمدا باكۋدە ءبىرىنشى تۇركولوگيالىق قۇرىلتايدىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان تۇركى الەمى اپتالىعى باستالدى، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى.
ءىس-شاراعا 20 ەلدەن كەلگەن 215 قوناق قاتىسۋدا. 3 شىلدەگە دەيىن جالعاساتىن اپتالىق اياسىندا حالىقارالىق عىلىمي جانە مادەني ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلماق.
رەسمي بولىمنەن كەيىن «تۇركى الەمى – ءبىر وتباسى: ورتاق ماقساتتارعا جەتۋ جولىنداعى حالىقارالىق تۇركى ۇيىمدارىنىڭ ىنتىماقتاستىق قىزمەتى» تاقىرىبىندا پلەنارلىق وتىرىس وتەدى. سونداي-اق «تۇركى تىلدەرىنىڭ دامۋ ديناميكاسى: تاريحي-فيلولوگيالىق كوزقاراس» جانە ء«بىرىنشى تۇركولوگيالىق قۇرىلتاي مۇراسى: تۇركى حالىقتارىنىڭ مادەني جانە عىلىمي ىقپالداستىعى» تاقىرىپتارىندا پانەلدىك پىكىرتالاستار جوسپارلانعان.
اشىلۋ سالتاناتىندا ازەربايجان باسشىسى يلحام اليەۆ XIX عاسىردىڭ باسىنان بەرى ەلدە جۇزەگە اسقان تەرەڭ قوعامدىق-ساياسي جانە مادەني وزگەرىستەر ۇلتتىق وزىندىك سانانىڭ قالىپتاسۋىنا جانە مۇسىلمان ءارى تۇركى الەمىندەگى العاشقى دەموكراتيالىق مەملەكەتتىڭ قۇرىلۋىنا نەگىز بولعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، وتكەن عاسىردىڭ باسىندا-اق باكۋ ۇلتتىق مۇددەنى كوزدەگەن زيالى قاۋىمنىڭ ارقاسىندا جوعارى ينتەللەكتۋالدىق ورتاسىمەن ەرەكشەلەنىپ، الەمدىك تۇركولوگيانىڭ ماڭىزدى ورتالىقتارىنىڭ بىرىنە اينالعان.
مەملەكەت باسشىسى ءبىرىنشى تۇركولوگيالىق قۇرىلتايدان كەيىن وندا كوتەرىلگەن نەگىزگى يدەيالار مەن قاعيداتتاردىڭ كەڭەستىك توتاليتارلىق جۇيە تاراپىنان جۇزەگە اسىرىلماي قالعانىنا وكىنىش ءبىلدىردى. سونىمەن قاتار ول 1930-جىلدارى قۇرىلتاي دەلەگاتتارىنىڭ باسىم بولىگى ماقساتتى تۇردە قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعانىن ەسكە سالدى.
پرەزيدەنت بۇگىندە تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمى جۇزەگە اسىرىپ وتىرعان كوپتەگەن جوبانىڭ نەگىزىندە ءبىرىنشى تۇركولوگيالىق قۇرىلتايدا ۇسىنىلعان وزىق يدەيالار جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، تۇركى الەمى XXI عاسىرداعى ىقپالدى گەوساياسي ورتالىقتاردىڭ بىرىنە اينالۋ جولىندا سەنىمدى قادام جاساپ كەلەدى جانە ازەربايجان وسى بىرلىكتىڭ بەرىكتىگىن نىعايتۋعا كۇش سالا بەرەدى.
ءسوز سوڭىندا پرەزيدەنت تۇركى الەمى اپتالىعى تۇركى حالىقتارىنىڭ باي تاريحي ءارى رۋحاني مۇراسىن ساقتاۋ، زەرتتەۋ جانە ناسيحاتتاۋ ىسىنە ەلەۋلى ۇلەس قوساتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. ونىڭ پىكىرىنشە، بۇل شارا مادەني ومىردەگى ماڭىزدى وقيعالاردىڭ بىرىنە اينالىپ، حالىق جادىندا ۇزاق ساقتالماق.
ايتا كەتەيىك، بۇل شارا يلحام اليەۆءتىڭ 2025 جىلعى 22 قازاندا قول قويعان ء«بىرىنشى تۇركولوگيالىق قۇرىلتايدىڭ 100 جىلدىعىن وتكىزۋ تۋرالى» وكىمىنە سايكەس ۇيىمداستىرىلىپ وتىر.
تۇركى الەمى اپتالىعى ازەربايجاننىڭ مادەنيەت مينيسترلىگى, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى جانە عىلىم جانە ءبىلىم مينيسترلىگىءنىڭ بىرلەسكەن ۇيىمداستىرۋىمەن وتۋدە. شاراعا سونداي-اق تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمى, تۇركسوي, باكۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى, تۇركى اكادەمياسى جانە تۇركى مادەنيەتى مەن مۇراسى قورى سەرىكتەستىك ەتەدى.
