استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ مۋزىكالىق جاس كورەرمەن تەاترىنىڭ وسى شىعارما نەگىزىندە ساحنالاعان «قوش بول، گۇلسارى» سپەكتاكلى – كورەرمەندى وتكەن ومىرگە عانا ەمەس، ادامنىڭ بۇگىنگى بولمىسىنا دا ۇڭىلدىرەتىن مازمۇندى قويىلىم.
شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ شىعارماشىلىعى – ادام مەن قوعام، تابيعات پەن تىرشىلىك، ۋاقىت پەن تاعدىر اراسىنداعى كۇردەلى بايلانىستى تەرەڭ زەرتتەيتىن كوركەم الەم. ونىڭ «قوش بول، گۇلسارى!» پوۆەسى دە وسى ماسەلەلەردى ادام تاعدىرى ارقىلى زەردەلەيتىن فيلوسوفيالىق تۋىندى.
«قوش بول، گۇلسارى» سپەكتاكلى كورەرمەندى وتكەن ومىرگە عانا ەمەس، ادامنىڭ بۇگىنگى بولمىسىنا دا ۇڭىلدىرەتىن مازمۇندى قويىلىم ەكەنىن دالەلدەدى. 
سپەكتاكلدىڭ رەجيسسەرى – ەرالحان مىرزاحمەت. قويىلىمنىڭ نەگىزگى ارقاۋى – تانابايدىڭ (ەسقارا قازىبەك) ءومىر جولى مەن ونىڭ جان سەرىگىنە اينالعان گۇلسارى (ايماحان ەرماحان) اتتى تۇلپاردىڭ تاعدىرى. قويىلىمنىڭ ەڭ باستى فيلوسوفيالىق قاباتى – ۋاقىت ماسەلەسى. تانابايدىڭ ءومىرى مەن گۇلسارىنىڭ عۇمىرى قاتار ورىلەدى. ءبىر قاراعاندا، سپەكتاكل جىلقى تاعدىرى تۋرالى سياقتى كورىنگەنىمەن، گۇلسارى – ەرماحان ادامنىڭ ءوز ومىرىنە قاراۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن كوركەمدىك سيمۆول.
گۇلسارىنىڭ كۇشى، جۇيرىكتىگى مەن كەيىنگى السىرەۋى تانابايدىڭ ءومىر جولىمەن ۇندەسەدى. تۇلپاردىڭ تاعدىرى ارقىلى ادامنىڭ دا ۋاقىت الدىندا دارمەنسىز ەكەنى سەزىلەدى. كەشە عانا كۇش-قۋاتى تاسىپ تۇرعان ادام ءبىر كۇنى وتكەنىنە كوز جۇگىرتىپ، ءوزىنىڭ ءومىر جولىن تارازىلايدى. سول سەبەپتى، «قوش بول، گۇلسارى» تەك قوشتاسۋ تۋرالى سپەكتاكل ەمەس. بۇل – ادامنىڭ ءوزىنىڭ جاستىعىمەن، ارمانىمەن، سەنىمىمەن جانە وتكەن داۋىرىمەن قوشتاسۋى.
تاناباي – سپەكتاكلدىڭ نەگىزگى دراماتۋرگيالىق تۇلعاسى. ەسقارا قازىبەك ورىنداۋىنداعى تاناباي – قاراپايىم ەڭبەك ادامى. بىراق ونىڭ قاراپايىم ءومىرىنىڭ استارىندا تۇتاس ءبىر ءداۋىردىڭ الەۋمەتتىك شىندىعى جاتىر. تانابايدىڭ تاعدىرى ارقىلى جەكە ادامنىڭ قوعامداعى ورنى، ادىلەت پەن ادالدىق ماسەلەسى كورىنەدى. كەيىپكەردىڭ ەرەكشەلىگى – ونىڭ ءمىنسىز ادام ەمەستىگىندە. ول سەنەدى، قۋانادى، قاتەلەسەدى، ۇمىتتەنەدى، قارسىلىق بىلدىرەدى، وكىنەدى. وسى قاسيەتتەر تاناباي-قازىبەك بەينەسىن ومىرگە جاقىنداتادى. تانابايدىڭ گۇلسارىعا دەگەن قارىم-قاتىناسى ونىڭ ىشكى دۇنيەسىن اشاتىن ماڭىزدى كوركەمدىك قۇرال. قازىبەك-تاناباي تۇلپاردى جاي عانا كولىك نەمەسە جانۋار رەتىندە ەمەس، ءوز تاعدىرىمەن ۇندەس جان سەرىك رەتىندە قابىلدايدى. بۇل ادام مەن جانۋار اراسىنداعى ەرەكشە بايلانىستى اڭعارتادى.
سپەكتاكلدەگى ەڭ ماڭىزدى كوركەمدىك وبراز – گۇلسارى.
ەرماحان-گۇلسارى – ەركىندىكتىڭ، جاستىقتىڭ، ارماننىڭ، تابيعي بولمىستىڭ سيمۆولى. تۇلپاردىڭ تاعدىرى ادامنىڭ تاعدىرىمەن استاسادى. گۇلسارىنىڭ ەركىندىگىنە جاسالعان شەكتەۋ – ادامنىڭ دا ەركىندىگىنە جاسالعان شەكتەۋدى مەڭزەيدى. وسى تۇرعىدان العاندا، گۇلسارى مەن تانابايدىڭ بايلانىسى – سپەكتاكلدىڭ ەموتسيالىق وزەگى بولىپ تابىلادى. ايماحان ەرماحان-گۇلسارى-كورەرمەنگە تەك قانا جىلقى يا بولماسا ادامنىڭ سەرىگى عانا ەمەس، پسيحولوگ ياعني، ادام جاننىڭ دارىگەرىندەي بولىپ كورىندى. ەرماحان-گۇلسارى تانابايعا جانى اشيدى. ونىڭ ىشكى جان-دۇنيەسىن تۇسىنەدى. تەك يەسىنىڭ قۋانعان سەزىمىن، مۇڭايعان ءساتىن،عاشىق بولىپ قالعان كەزىن عانا ەمەس، وزگە جانداردىڭ تانابايعا دەگەن ارام پيعىلىن دا، بايقاپ قويادى. اكتەر ايماحان ەرماحان اكتەرلىك ويىنى ارقىلى وسىنى ۇعىندىرادى. 
تاناباي – ءوز ءداۋىرىنىڭ ادامى. ول قوعامعا، ەڭبەككە، بەلگىلى ءبىر يدەالدارعا سەنىپ ءومىر سۇرەدى. بىراق ۋاقىت وتە كەلە ونىڭ سەنىمى مەن ءومىر شىندىعى اراسىندا قايشىلىق پايدا بولادى. بۇل قايشىلىق سپەكتاكلدەگى ءدراماتيزمدى كۇشەيتەدى. ەسقارا قازىبەك بەينەلەۋىندە ادام ءوز سەنىمىنە ادال بولعىسى كەلەدى. بىراق قوعامداعى وزگەرىستەر، بيلىك پەن ادامدار اراسىنداعى قارىم-قاتىناس ونىڭ ومىرىنە اسەر ەتەدى. سول ارقىلى تاناباي كۇيىنەدى، اشىنادى.
ەرالحان مىرزاحمەتتىڭ رەجيسسەرلىك شەشىمىندەگى نەگىزگى ەرەكشەلىك – ايتماتوۆتىڭ فيلوسوفيالىق پروزاسىن ساحنالىق ارەكەتكە اينالدىرۋعا ۇمتىلىس. مۇنداي شىعارمانى ساحناعا شىعارۋدىڭ وزىندىك قيىندىعى بار. سەبەبى تۇپنۇسقادا كەيىپكەردىڭ ىشكى ويى، ەستەلىگى، تابيعات سۋرەتتەرى، ۋاقىت اۋىسۋى كەڭ كولەمدە باياندالادى. ال تەاتر ساحناسىندا بۇل دۇنيەلەردى اكتەر ويىنى، پلاستيكا، مۋزىكا، جارىق، دىبىس جانە ساحنالىق كەڭىستىك ارقىلى جەتكىزۋ قاجەت. سوندىقتان قويىلىمنىڭ كوركەمدىك جۇيەسىندە سىرتقى ارەكەتتەن گورى ىشكى دراماتيزم ماڭىزدى ورىن الادى. كورەرمەن كەيىپكەرلەردىڭ سوزىنەن عانا ەمەس، ولاردىڭ ۇنسىزدىگىنەن، قيمىلىنان، ساحنالىق قارىم-قاتىناسىنان دا ماعىنا ىزدەيدى.
ءزامزات اقنيەت سومدايتىن تانابايدىڭ جارى – جايدار بەينەسى سىرتتاي قاراعاندا قاراپايىم ايەل تاعدىرىنداي كورىنگەنىمەن، سپەكتاكلدىڭ ادامگەرشىلىك جانە پسيحولوگيالىق مازمۇنىن تەرەڭدەتەتىن ماڭىزدى وبرازداردىڭ ءبىرى. جايدار – تانابايدىڭ ومىرىندەگى جاي عانا جار ەمەس. ول – ونىڭ تۇرمىسىنداعى تۇراقتىلىقتىڭ، وتباسىنىڭ ۇيىتقىسىنىڭ، سابىر مەن ءتوزىمنىڭ سيمۆولى. تانابايدىڭ قوعامدىق ومىردەگى كۇرەسى، ەڭبەك جولى، مىنەزىنىڭ قايشىلىعى مەن ىشكى تولعانىستارىنىڭ ار جاعىندا جايدار سەكىلدى وتباسىنىڭ تىنىسىن ساقتاپ وتىرعان ايەل تۇر. جايدار كوپ جاعدايدا سەزىمىن سىرتقا توگىپ جىبەرمەيدى. ونىڭ ەموتسياسى ايقايمەن نەمەسە ۇلكەن قيمىلمەن ەمەس، كوزقاراسىمەن، داۋىس ىرعاعىمەن، ۇنسىزدىگىمەن سەزىلەدى. بۇل – قازاق ايەلىنە ءتان توزىمدىلىكتىڭ ساحنالىق كورىنىسى.
ابدىسادىق گۇلدانا سومدايتىن ءبۇبىجان بەينەسى – سپەكتاكلدەگى نازىك تە كۇردەلى ايەل وبرازدارىنىڭ ءبىرى. ءبۇبىجاننىڭ ساحناداعى قىزمەتى تەك تانابايدىڭ وعان عاشىق بولۋىمەن شەكتەلمەيدى. بۇل كەيىپكەر ارقىلى ادامنىڭ جۇرەگىندەگى كۇتپەگەن سەزىم، ماحاببات پەن جاۋاپكەرشىلىك، ارمان مەن شىنايى ءومىر اراسىنداعى قايشىلىق كورىنىس تابادى. ءبۇبىجان – تانابايدىڭ ومىرىنە ۋاقىتشا عانا ەنگەن ايەل بولعانىمەن، ونىڭ جان دۇنيەسىندە وشپەس ءىز قالدىراتىن بەينە. گۇلدانا-ءبۇبىجان-تانابايدىڭ جوعالتىپ العان جاستىعىن ەسكە تۇسىرەدى. تاناباي ءبۇبىجان ارقىلى ءوزىنىڭ ومىرىندە بۇرىنعىداي جۇرەكپەن سەزىنە الاتىن كەزەڭنىڭ بار ەكەنىن بايقايدى.
تاناباي مەن گۇلسارىنىڭ تاعدىرى ارقىلى سپەكتاكل ۋاقىتتىڭ توقتامايتىنىن، ادامنىڭ ءومىر جولىندا ارمان مەن وكىنىشتىڭ، قۋانىش پەن قايعىنىڭ قاتار جۇرەتىنىن كورسەتەدى. قويىلىمنىڭ باستى جەتىستىگى – گۇلسارى تاعدىرىن تاناباي تاعدىرىنان بولە-جارا قاراماي، ەكەۋىن ءبىرتۇتاس فيلوسوفيالىق بايلانىس رەتىندە ۇسىنۋىندا. اكتەرلەر: ەسقارا قازىبەك، ايماحان ەرماحان، اقنيەت ءزامزات، ابدىسادىق گۇلدانا اراسىنداعى «سەرىكتەستىك قارىم-قاتىناس» جاقسى قامتىلعان. سپەكتاكلدىڭ كورەرمەنگە بەرەرى زور.
باحتيار تۇرسىن
تەاترتانۋشى
