سوڭعى جىلدارى قازاقستان مادەنيەت سالاسىن ەلدىڭ ستراتەگيالىق دامۋىنىڭ ماڭىزدى باعىتى رەتىندە ايقىنداپ كەلەدى. بۇگىندە مەملەكەت تەك ەكونوميكالىق نەمەسە تەحنولوگيالىق جاڭعىرۋعا عانا ەمەس، قوعامنىڭ رۋحاني دامۋىنا، ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ساقتاۋعا جانە مادەني مۇرانى زاماناۋي فورماتتا دارىپتەۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىر.
تەاترلار مەن مادەني نىسانداردى جاڭعىرتۋ، جاڭا شىعارماشىلىق كەڭىستىكتەر اشۋ، كىتاپ وقۋ مادەنيەتىن دامىتۋ، تسيفرلىق كىتاپحانا پلاتفورمالارىن ىسكە قوسۋ سەكىلدى باستامالار وسىنىڭ ايقىن دالەلى.
قازىرگى تاڭدا مادەنيەت قازاقستاننىڭ حالىقارالىق بەدەلىن قالىپتاستىراتىن ماڭىزدى قۇرالداردىڭ بىرىنە اينالىپ كەلەدى. قازاق ونەرپازدارىنىڭ الەمدىك ساحنالاردا ونەر كورسەتۋى، ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ حالىقارالىق فەستيۆالدەر مەن ءىرى فورۋمداردا كەڭىنەن ناسيحاتتالۋى ەلىمىزدىڭ رۋحاني الەۋەتىن تانىتىپ قانا قويماي، ونىڭ زاماناۋي كەلبەتىن دە ايشىقتاي تۇسۋدە. ونەر ارقىلى ەلدىڭ ىشكى رۋحاني قۋاتى، ۇلتتىق بولمىسى مەن مادەني تەرەڭدىگى كورىنىس تابادى.
بۇگىن مادەنيەت جانە ونەر قىزمەتكەرلەرىن ماراپاتتاۋ راسىمىندە ءسوز سويلەگەن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ مادەنيەتتىڭ ۇلتتىڭ رۋحاني تىرەگى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ، بۇل سالاعا مەملەكەت تاراپىنان جان-جاقتى قولداۋ جالعاساتىنىن مالىمدەدى. پرەزيدەنت تەاترلاردى دامىتۋ، جاڭا مادەني نىساندار سالۋ، كىتاپ وقۋ مادەنيەتىن قولداۋ جانە «وقيتىن ۇلت» قاعيداتىن نىعايتۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە توقتالدى.
وسى تاقىرىپ توڭىرەگىندە پىكىر بىلدىرگەن قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىندەگى «فورتەپيانو جانە ورگان» كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى سالتانات ابيلحانوۆا قازاقستانداعى مادەني ساياساتتىڭ قازىرگى باعىتىنا جوعارى باعا بەرىپ، ونەرگە كورسەتىلىپ وتىرعان قولداۋ ەلدىڭ حالىقارالىق ءيميدجىن نىعايتۋمەن قاتار، قوعامنىڭ رۋحاني دامۋىنا دا ۇلكەن سەرپىن بەرەتىنىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، شىنايى ونەر ادام جانىنا اسەر ەتىپ، ۇلتتىق سانا مەن رۋحاني قۇندىلىقتاردى قالىپتاستىرۋدا ايرىقشا ءرول اتقارادى.
- بۇگىن مادەنيەت قىزمەتكەرلەرىن قۇتتىقتاعان پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ مادەنيەت – حالىقتىڭ ۇلتتىق بولمىسى مەن رۋحانياتىنىڭ نەگىزى ەكەنىن ايتىپ، مەملەكەت ونەر، ادەبيەت، تەاتر جانە تاريحي مۇرا سالالارىن جان-جاقتى قولداۋدى جالعاستىراتىنىن مالىمدەدى. ءسىزدىڭ ويىڭىزشا، قازاقستاننىڭ قازىرگى مادەني ساياساتى قانداي دەڭگەيدە جانە ونىڭ ەلدىڭ زاماناۋي كەلبەتىن قالىپتاستىرۋداعى ماڭىزى قانداي؟
- مەنىڭ ويىمشا، بۇگىنگى تاڭدا قازاق ونەرى بيىك بەلەسكە كوتەرىلدى. وتاندىق مۋزىكانتتارىمىز، سوليستەرىمىز بەن ونەرپازدارىمىز حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ۇلكەن ساحنالاردا ونەر كورسەتىپ، ەل ابىرويىن اسقاقتاتىپ ءجۇر. وركەسترلەرىمىز بەن جەكە ورىنداۋشىلارىمىزدىڭ شەتەلدىك كورەرمەندەر مەن ماماندار تاراپىنان جوعارى باعالانۋى — قازاق ونەرىنىڭ كاسىبي دەڭگەيىنىڭ ايقىن كورىنىسى. بۇل تەك ونەر سالاسىنىڭ جەتىستىگى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ەلىمىزدىڭ رۋحاني دامۋى مەن مادەني بەدەلىنىڭ كورسەتكىشى. اسىرەسە بۇگىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ قولىنان ماراپات الۋ ءبىز ءۇشىن ۇلكەن قۇرمەت ءارى زور جاۋاپكەرشىلىك بولدى. مۇنداي جوعارى باعا ونەر ادامدارىنا شابىت بەرىپ، جاڭا بەلەستەردى باعىندىرۋعا، شىعارماشىلىق ىزدەنىستى ودان ءارى دامىتۋعا ىنتالاندىرادى.
بۇگىنگى سالتاناتتى ءسات ەرەكشە اسەر قالدىردى. بارلىعى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلىپ، جۇرەككە جىلۋلىق سىيلادى. بۇل كۇن ءبىز ءۇشىن ۇمىتىلماس، قۋانىشى مەن ماقتانىشى مول ەرەكشە كۇندەردىڭ ءبىرى بولدى.
- بۇگىن پرەزيدەنت «وقيتىن ۇلتتى» قالىپتاستىرۋ قازاقستاننىڭ بولاشاعىنا قاتىستى ماڭىزدى ماسەلە ەكەنىن اتاپ ءوتىپ، ۇلتتىق تسيفرلىق كىتاپحانا پلاتفورماسىنىڭ ىسكە قوسىلاتىنىن جانە كىتاپ وقۋدى قولداۋعا باعىتتالعان جاڭا شارالار قابىلداناتىنىن مالىمدەدى. تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندە مۇنىڭ ماڭىزى قانداي؟
- مەن بۇل باستامانى وتە دۇرىس دەپ ەسەپتەيمىن. كىتاپ وقيتىن ۇلت - سانالى ءارى رۋحاني باي ۇلت. سوندىقتان كىتاپ مادەنيەتىن دامىتۋ، اسىرەسە ونى تسيفرلاندىرۋ ارقىلى كوپشىلىككە قولجەتىمدى ەتۋ - وتە ماڭىزدى قادام.
بۇگىندە بالالار كىتاپ وقىپ، جان-جاقتى دامۋى كەرەك. ولاردىڭ وزىندىك دۇنيەتانىمى، ومىرگە دەگەن كوزقاراسى جانە جەكە پىكىرى قالىپتاسۋى قاجەت. ال مۇنىڭ بارىنە كىتاپ ۇلكەن اسەر ەتەدى. كىتاپ وقۋ ارقىلى بالا تەك ءبىلىم الىپ قانا قويماي، رۋحاني تۇرعىدان دا تولىسادى. كىتاپتاعى تەرەڭ وي مەن قۇندى اقپارات ادامنىڭ ىشكى جان دۇنيەسىن بايىتىپ، وي-ءورىسىن كەڭەيتەدى.
ءوزىمىز دە بالا كۇنىمىزدە كوپ كىتاپ وقىپ وستىك. اتا-انامىز ۇنەمى كىتاپ ساتىپ الىپ بەرەتىن. ۇيىمىزدە كىتاپقا تولى ۇلكەن سورەلەر بولاتىن. سوندىقتان كىتاپ وقۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىق بىزگە كىشكەنتايىمىزدان ءسىڭدى دەپ ويلايمىن.
سول سەبەپتى كىتاپتاردى تسيفرلاندىرۋ، كىتاپ وقۋ مادەنيەتىن ناسيحاتتاۋ ورىندى ءارى قاجەتتى باستاما. مەن بۇل پىكىرمەن تولىقتاي كەلىسەمىن.
- بۇگىن پرەزيدەنت مەملەكەت مادەنيەت سالاسىن قولداۋدى جالعاستىرىپ، جاڭا نىساندار سالۋ، تەاترلاردى جاڭعىرتۋ جانە ونەر قايراتكەرلەرىنە قولداۋ كورسەتۋ جۇمىستارى كۇشەيەتىنىن ايتتى. اتاپ ايتقاندا، قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن ەلىمىزدە «اسىل مۇرا» سىيلىعى تاعايىندالماق. مۇنداي مادەني ينۆەستيتسيالار قازاقستاننىڭ حالىقارالىق يميدجىنە قالاي اسەر ەتەدى؟
- مەملەكەت باسشىسىنىڭ ونەر سالاسىنا كورسەتىپ وتىرعان قولداۋى وتە ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيمىن. پرەزيدەنتتىڭ مادەنيەت قىزمەتكەرلەرىن قولداپ، تەاتر ونەرىنىڭ ودان ءارى دامۋىنا كوڭىل ءبولۋى - ەل رۋحانياتىنا جاسالعان ۇلكەن قامقورلىق. اسىرەسە الداعى ۋاقىتتا جاڭا تەاترلاردىڭ سالىناتىنى تۋرالى ايتىلعانى ءبىز ءۇشىن ۇلكەن قۋانىش ءارى زور ءۇمىت سىيلايدى. جالپى، ەلدەگى ونەر مەن ءبىلىمنىڭ جوعارى دەڭگەيدە بولۋى مەملەكەتتىڭ ەڭ باستى ۆيزيتتىك كارتالارىنىڭ ءبىرى. ويتكەنى الەم كەز كەلگەن ەلدى ەڭ الدىمەن ونىڭ مادەنيەتى مەن رۋحاني دەڭگەيى ارقىلى تانيدى. سوندىقتان ونەردىڭ بيىك دەڭگەيدە دامۋى ەل ءيميدجىنىڭ قالىپتاسۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن ماڭىزدى فاكتور. بۇل جاي عانا مادەني سالانى قولداۋ ەمەس، قوعامعا اسا قاجەت رۋحاني قۇندىلىقتارعا جاسالعان ۇلكەن ەكپىن دەپ ويلايمىن.
ونەردىڭ ادام جانىنا اسەرى ەرەكشە. مىسالى، ادامدار كونتسەرتكە كەلىپ، ەرەكشە ەموتسيا الىپ قايتادى. تەاترداعى قويىلىمدار تۋرالى ايتپاعاننىڭ وزىندە، ءوزىم ورگانيست رەتىندە كونتسەرتتەرىمە كەلگەن كورەرمەندەردىڭ اسەرىن ءجيى كورەمىن. كەيبىرى مۋزىكا ارقىلى جان دۇنيەسىنىڭ تازارعانىن ايتسا، ەندى ءبىرى جاراتۋشىمەن رۋحاني ۇندەستىك سەزىنگەنىن جەتكىزەدى. ال تاعى بىرەۋلەر ءومىردىڭ ماڭىزدى قۇندىلىقتارى تۋرالى تەرەڭ ويعا باتاتىنىن ايتادى.
ويتكەنى شىنايى ونەر ادامنىڭ جان دۇنيەسىندەگى ەڭ نازىك ءارى بيىك سەزىمدەردى قوزعاي الادى. ونەر ارقىلى ادامدار مەيىرىم، جىلۋلىق، جاقسىلىق، ماحاببات سەكىلدى ومىردەگى ەڭ ماڭىزدى قۇندىلىقتاردى تەرەڭىرەك سەزىنەدى. كونتسەرتتەن كەيىن كورەرمەندەردىڭ كەلىپ، ءوز اسەرلەرىمەن بولىسەتىنى دە - ونەردىڭ ادامعا قانشالىقتى ىقپال ەتەتىنىنىڭ ايقىن دالەلى.
سوندىقتان ەلىمىزدە ونەر ادامدارىنا وسىنداي جوعارى دەڭگەيدە قولداۋ كورسەتىلىپ وتىرعانى وتە ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيمىن. بۇل مادەنيەتتى قادىرلەيتىن، رۋحانياتقا ءمان بەرەتىن ەلدىڭ ايقىن كورىنىسى ءارى قازاقستاننىڭ ابىرويىن تانىتاتىن ۇلكەن قۇندىلىق.
- بۇگىندە مادەنيەت قازاقستاننىڭ الەمدىك ارەناداعى جاڭا ءارى تانىمال كەلبەتىنىڭ نەگىزگى تىرەكتەرىنىڭ بىرىنە اينالىپ كەلەدى دەپ ايتۋعا بولا ما؟
- مەنىڭ ويىمشا، مۇنداي مادەني ينۆەستيتسيالار قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ارەناداعى بەدەلىن ايتارلىقتاي ارتتىرادى. ويتكەنى ونەر مەن مادەنيەت - كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ رۋحاني كەلبەتىن تانىتاتىن ماڭىزدى سالا. سوندىقتان بۇل باعىتتاعى قولداۋ ەلىمىزدىڭ الەم الدىنداعى ابىرويىنا وڭ اسەر ەتەدى دەپ ەسەپتەيمىن.
اسىرەسە مەملەكەت باسشىسىنىڭ ونەر ادامدارىنا، تەاترلارعا جانە جالپى مادەنيەت سالاسىنا كورسەتىپ وتىرعان قولداۋى وتە ماڭىزدى. بۇل ونەرگە دەگەن شىنايى جاناشىرلىقتىڭ بەلگىسى. بۇگىن ءبىز الداعى ۋاقىتتا جاڭا تەاترلار سالىناتىنىن ەستىدىك. مۇنىڭ ءوزى مادەنيەت سالاسىنىڭ دامۋىنا دەگەن ۇلكەن ءۇمىت سىيلايدى ءارى ەلىمىزدىڭ بولاشاعىنا دەگەن سەنىمدى ارتتىرادى.
شىن مانىندە، مۇنداي باستامالاردىڭ ماڭىزى زور. بۇگىنگى كەزدەسۋدەن مەن ءوزىم ءۇشىن كوپتەگەن جاڭا مالىمەت الدىم، ەرەكشە اسەر الدىم. سوندىقتان بۇل كۇن مەن ءۇشىن وتە ماڭىزدى ءارى ەستە قالارلىق ساتتەردىڭ ءبىرى بولدى.
