ەل تاريحىن اۋەنمەن ءورىپ، ۇلتتىڭ رۋحىن انمەن اسقاقتاتۋعا بولا ما؟ قازاقستاندا تاۋەلسىزدىكتىڭ 35 جىلدىعىنا وراي جاريالانعان رەسپۋبليكالىق پاتريوتتىق اندەر بايقاۋى ءدال وسى ماقساتتى كوزدەيدى. جوبا جاڭا بۋىننىڭ جۇرەگىنە جول تاباتىن، وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى بۇگىنگى زاماننىڭ ۇنىمەن جەتكىزەتىن شىعارمالاردى ىزدەيدى. بايقاۋدىڭ جالپى جۇلدە قورى – 30 ميلليون تەڭگە.
پاتريوتتىق ءان – ەلدىڭ وتكەنى مەن بۇگىنىن جالعاپ، ورتاق قۇندىلىقتاردى اۋەن ارقىلى ۇرپاقتان ۇرپاققا جەتكىزەتىن ونەر. ءبىر ءان تۇتاس حالىقتىڭ سەزىمىن وياتىپ، ەلدىك مۇرات توڭىرەگىندە بىرىكتىرە الادى. الايدا ۋاقىت وزگەرگەن سايىن تىڭدارماننىڭ تالعامى دا جاڭارادى. سوندىقتان بۇگىنگى پاتريوتتىق ءان وتكەننىڭ ونەگەسىن ساقتاي وتىرىپ، قازىرگى قوعامنىڭ تىنىسىن دا سەزدىرە ءبىلۋى كەرەك.
ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 35 جىلدىعىنا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بايقاۋدىڭ نەگىزگى مۇراتى – وتان، تۋعان جەر، ەل بىرلىگى مەن ۇلتتىق بىرەگەيلىك تاقىرىپتارىن جاڭا كوركەمدىك دەڭگەيدە جىرلايتىن شىعارمالاردى انىقتاۋ. سونىمەن قاتار تالانتتى اۆتورلارعا قولداۋ كورسەتىپ، قازاق مۋزىكاسىنىڭ قورىن تىڭ تۋىندىلارمەن تولىقتىرۋ كوزدەلىپ وتىر.
بايقاۋعا تانىمال اقىن-سازگەرلەرمەن قاتار، شىعارماشىلىق جولىن ەندى باستاپ كەلە جاتقان اۆتورلار دا قاتىسا الادى. ەڭ باستى تالاپ – ۇسىنىلاتىن ءان بۇرىن ەش جەردە جاريالانباعان ءارى ورىندالماعان جاڭا شىعارما بولۋى كەرەك. دەمەك، بايقاۋ بۇرىننان تانىلعان تۋىندىلاردى قايتا ۇسىنۋعا ەمەس، تىڭ يدەيا مەن ءتول شىعارماشىلىق ىزدەنىسكە جول اشۋعا باعىتتالعان.
بايقاۋدىڭ كاسىبي ساراپشىلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى، اقىن قالقامان ءساريننىڭ پىكىرىنشە، پاتريوتتىق ءاننىڭ مىندەتى – ەلدى سۇيۋگە ۇندەيتىن سوزدەردى قايتالاۋ عانا ەمەس، تىڭدارماننىڭ جۇرەگىنە جەتەتىن شىنايى سەزىم تۋدىرۋ.
ء«بىزدىڭ تىلەگىمىز – پاتريوتتىق اندەر قاتارىن كوبەيتىپ قانا قويماي، قازىرگى جاستار دا، ورتا بۋىن مەن اعا بۋىن دا ءسۇيىپ تىڭدايتىن، تۇتاس قازاقستاندىقتاردىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىن جاڭا اندەردىڭ دۇنيەگە كەلۋى. ويتكەنى شىنايى ونەردى قۇر تالاپپەن نەمەسە تاپسىرمامەن تۋدىرا المايسىڭ. ءان ادامنىڭ سەزىمىنەن، ماحابباتىنان، شابىتىنان باستاۋ الۋى كەرەك»، – دەدى اقىن.
ونىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي بايقاۋلاردىڭ ماڭىزى – شىعارماشىلىق ادامداردىڭ نازارىن ەلدىك ءمانى بار تاقىرىپتارعا اۋدارىپ، جاڭا دۇنيەلەردىڭ تۋىنا مۇمكىندىك جاساۋ. اقىن مەن كومپوزيتوردىڭ ورتاق مۇرات جولىندا توعىسۋى دا ونەردىڭ جاڭا بەلەسكە كوتەرىلۋىنە ىقپال ەتەدى.
قالقامان سارين قازاق حالقىنىڭ شىعارماشىلىق الەۋەتىنە ۇلكەن ءۇمىت ارتىپ وتىر. ونىڭ پايىمىنشا، بايقاۋ اياسىندا دۇنيەگە كەلەتىن اندەر تەك مەرەكەلىك ساحنالاردا ورىندالاتىن شىعارما بولىپ قالماي، حالىقتىڭ كۇندەلىكتى ومىرىنە ەنىپ، ەل جادىندا ساقتالاتىن تۋىندىلارعا اينالۋى قاجەت.
بايقاۋ جەڭىمپازدارىن انىقتاۋمەن جۇمىس اياقتالمايدى. جۇلدەگەر اندەردى كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ، رەسپۋبليكالىق جانە وڭىرلىك تەلەارنالار مەن راديوستانتسيالار ارقىلى تاراتۋ، ۇزدىك شىعارمالارعا بەينەبايان ءتۇسىرۋ جانە حالىقارالىق پلاتفورمالارعا شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل باستاما جاڭا اندەردىڭ تىڭدارمانعا جەتۋىنە، اۆتورلاردىڭ شىعارماشىلىق ورتاسىن كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرمەك.
بايقاۋعا شىعارمالار ءۇش باعىت بويىنشا قابىلدانادى. ءبىرىنشى باعىت – مارش ىرعاعىنداعى ەكپىندى، جىگەرلى اندەر. مۇندا قايرات پەن رۋحتى وياتاتىن، كوپشىلىكپەن بىرگە ورىنداۋعا لايىقتى تۋىندىلارعا جول اشىلادى. ەكىنشى باعىت – باياۋ، ليريكالىق ىرعاقتى رۋحتى اندەر. بۇل ساناتتا تۋعان جەرگە دەگەن ساعىنىش، وتانعا دەگەن ماحاببات پەن ەلگە دەگەن قۇرمەتتى نازىك سەزىم ارقىلى جەتكىزەتىن شىعارمالار ۇسىنىلا الادى. ءۇشىنشى باعىت – زاماناۋي سارىنداعى پاتريوتتىق اندەر. ول بۇگىنگى مۋزىكالىق ءتىل مەن جاڭا بۋىننىڭ تالعامىنا ساي كەلەتىن تىڭ ىزدەنىستەردى قامتيدى.
قاتىسۋشىلار شىعارمالارىن وسى باعىتتاردىڭ بىرەۋى بويىنشا دا، بىرنەشەۋى بويىنشا دا ۇسىنا الادى. ياعني اۆتورلار ءوز تۋىندىسىنىڭ تابيعاتى مەن كوركەمدىك ەرەكشەلىگىنە قاراي باعىت تاڭداۋىنا مۇمكىندىك بار.
بايقاۋدا ءاننىڭ ءماتىنى مەن اۋەنىنىڭ ساپاسىنا بىردەي ءمان بەرىلەدى. شىعارمانىڭ مازمۇنى عانا ەمەس، ونىڭ مۋزىكالىق شەشىمى، كوركەمدىك تۇتاستىعى جانە تىڭدارمانعا اسەر ەتۋ قابىلەتى دە باعالانادى.
ساراپشىلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى، كومپوزيتور رەنات گايسيننىڭ ايتۋىنشا، ءاننىڭ تاقىرىبىنىڭ وزەكتىلىگىمەن قاتار، ونىڭ كاسىبي دەڭگەيى مەن كوركەمدىك بولمىسى دا ماڭىزدى.
«شىعارمانىڭ مۋزىكالىق جانە كوركەمدىك ساپاسىنا، ءماتىننىڭ تەرەڭدىگى مەن پوەتيكالىق شەبەرلىگىنە ءمان بەرىلەدى. سونىمەن بىرگە اۆتورلىق يدەيانىڭ جاڭاشىلدىعى، ءاننىڭ تىڭدارمانعا ەموتسيالىق اسەرى جانە بولاشاقتا كاسىبي دەڭگەيدە ورىندالىپ، كەڭ اۋديتورياعا تارالۋ مۇمكىندىگى ەسكەرىلەدى»، – دەدى كومپوزيتور.
بۇل تالاپتار ءاننىڭ تەك بەلگىلى ءبىر تاقىرىپقا ارنالۋىمەن شەكتەلمەيتىنىن اڭعارتادى. تۋىندىنىڭ ءسوزى مەن سازى ءبىرىن-ءبىرى تولىقتىرىپ، تىڭدارماننىڭ جادىندا قالاتىنداي كوركەمدىك قۋاتقا يە بولۋى قاجەت. ويتكەنى ماعىنالى ءماتىن مەن اسەرلى اۋەن ۇيلەسكەندە عانا ءان كوپشىلىكتىڭ جۇرەگىنە جول تابادى.
جەڭىمپازداردى كومپوزيتورلاردان، اقىنداردان جانە مۋزىكا سالاسىنىڭ ماماندارىنان قۇرالعان كاسىبي ساراپشىلار كەڭەسى انىقتايدى. باعالاۋ كەزىندە شىعارمانىڭ مۋزىكالىق جانە كوركەمدىك ساپاسى، ءماتىنىنىڭ تەرەڭدىگى، پوەتيكالىق شەبەرلىگى، يدەياسىنىڭ جاڭاشىلدىعى، ەموتسيالىق اسەرى مەن بولاشاقتا كەڭ تارالۋ الەۋەتى ەسكەرىلەدى.
بايقاۋدىڭ جالپى جۇلدە قورى – 30 ميلليون تەڭگە. ونىڭ ىشىندە گران-پري يەگەرىنە التى ميلليون تەڭگە قاراستىرىلعان. ءبىرىنشى ورىن ءۇش جۇلدەگەرگە بەرىلىپ، ارقايسىسى ءتورت ميلليون تەڭگەدەن الادى. ەكىنشى ورىن ءۇش اۆتورعا تابىستالىپ، ارقايسىسىنا ءۇش ميلليون تەڭگەدەن بەرىلەدى. ال ءۇشىنشى ورىن يەگەرلەرىنىڭ ارقايسىسىنا ءبىر ميلليون تەڭگەدەن قاراستىرىلعان. جۇلدە قورى دەمەۋشىلەر ەسەبىنەن جاساقتالعان.
الايدا ەڭ جوعارى ماراپاتتىڭ بولۋى ونىڭ مىندەتتى تۇردە تابىستالاتىنىن بىلدىرمەيدى. رەنات گايسيننىڭ تۇسىندىرۋىنشە، ساراپشىلار كەڭەسى ۇسىنىلعان شىعارمالاردىڭ اراسىنان گران-پريگە لايىقتى تۋىندىنى انىقتاي الماسا، بۇل ماراپات بەرىلمەۋى مۇمكىن.
مۇنداي جاعدايدا گران-پريگە قاراستىرىلعان التى ميلليون تەڭگە ءبىرىنشى، ەكىنشى جانە ءۇشىنشى ورىن يەگەرلەرىنىڭ اراسىندا قوسىمشا بولىنەدى. وسىلايشا، شەشىم شىعارمالاردىڭ ناقتى كوركەمدىك دەڭگەيىنە قاراي قابىلدانادى.
ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ جوسپارىنا سايكەس، ۇزدىك دەپ تانىلعان اندەردى ماراپاتتاپ قانا قويماي، ولاردىڭ ەل ىشىندە كەڭىنەن تارالۋىنا جاعداي جاسالماق. مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى جۇلدەگەر تۋىندىلاردى ناسيحاتتاۋعا مۇددەلى. اندەردى تەلەارنالار مەن راديوستانتسيالار ارقىلى تاراتۋ، بەينەباياندار ازىرلەۋ جانە حالىقارالىق پلاتفورمالارعا شىعارۋ كوزدەلىپ وتىر.
بۇل – جاڭا اۆتورلار ءۇشىن شىعارماسىن كوپشىلىككە تانىستىرۋعا، ال تىڭدارمان ءۇشىن بۇگىنگى ۋاقىتپەن ۇندەسەتىن پاتريوتتىق اندەردى تابۋعا مۇمكىندىك. ەگەر جوسپارلانعان جۇمىستار جۇيەلى جۇزەگە اسسا، بايقاۋ ءبىر رەتتىك شىعارماشىلىق سايىستان گورى، جاڭا اندەردىڭ ومىرگە كەلۋىنە جانە حالىق اراسىنا تارالۋىنا ىقپال ەتەتىن جوباعا اينالۋى مۇمكىن.
بايقاۋعا شىعارمالار 2026 جىلعى 5 جەلتوقسانعا دەيىن khabar.kz/konkurs سايتى ارقىلى قابىلدانادى. قاتىسۋشىلار ءوز تۋىندىلارىن بەلگىلەنگەن مەرزىمدە جولداۋى كەرەك. جەڭىمپازداردىڭ ەسىمى تاۋەلسىزدىك كۇنى قارساڭىندا جاريالانادى. جوبانىڭ باستى اقپاراتتىق سەرىكتەسى – «حابار» اگەنتتىگى» اق.
بۇگىنگى بايقاۋدىڭ ءمانى – پاتريوتتىق ءاندى تەك سالتاناتتى جيىنداردىڭ ءسانى رەتىندە ەمەس، حالىقتىڭ سەزىمىن، ەلدىڭ بولمىسىن جانە ۇرپاقتىڭ ارمانىن جەتكىزەتىن ونەر رەتىندە دامىتۋ. ويتكەنى ۋاقىت وتە ۇمىتىلاتىن اۋەن دە بار، ال تۇتاس ءبىر ءداۋىردىڭ رۋحىن ساقتاپ قالاتىن ءان دە بار. بۇل بايقاۋدان كۇتىلەتىنى – كەيىنگى ۇرپاق تا بىرگە شىرقايتىن، تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى جۇرەككە جاقىن تىلمەن جەتكىزەتىن جاڭا تۋىندىلاردىڭ دۇنيەگە كەلۋى.
