El tarihyn äuenmen örıp, ūlttyŋ ruhyn änmen asqaqtatuǧa bola ma? Qazaqstanda Täuelsızdıktıŋ 35 jyldyǧyna orai jariialanǧan respublikalyq patriottyq änder baiqauy däl osy maqsatty közdeidı. Joba jaŋa buynnyŋ jüregıne jol tabatyn, Otanǧa degen süiıspenşılıktı bügıngı zamannyŋ ünımen jetkızetın şyǧarmalardy ızdeidı. Baiqaudyŋ jalpy jülde qory – 30 million teŋge.
Patriottyq än – eldıŋ ötkenı men bügının jalǧap, ortaq qūndylyqtardy äuen arqyly ūrpaqtan ūrpaqqa jetkızetın öner. Bır än tūtas halyqtyŋ sezımın oiatyp, eldık mūrat töŋıregınde bırıktıre alady. Alaida uaqyt özgergen saiyn tyŋdarmannyŋ talǧamy da jaŋarady. Sondyqtan bügıngı patriottyq än ötkennıŋ önegesın saqtai otyryp, qazırgı qoǧamnyŋ tynysyn da sezdıre bıluı kerek.
El Täuelsızdıgınıŋ 35 jyldyǧyna arnalǧan respublikalyq baiqaudyŋ negızgı mūraty – Otan, tuǧan jer, el bırlıgı men ūlttyq bıregeilık taqyryptaryn jaŋa körkemdık deŋgeide jyrlaityn şyǧarmalardy anyqtau. Sonymen qatar talantty avtorlarǧa qoldau körsetıp, qazaq muzykasynyŋ qoryn tyŋ tuyndylarmen tolyqtyru közdelıp otyr.
Baiqauǧa tanymal aqyn-sazgerlermen qatar, şyǧarmaşylyq jolyn endı bastap kele jatqan avtorlar da qatysa alady. Eŋ basty talap – ūsynylatyn än būryn eş jerde jariialanbaǧan ärı oryndalmaǧan jaŋa şyǧarma boluy kerek. Demek, baiqau būrynnan tanylǧan tuyndylardy qaita ūsynuǧa emes, tyŋ ideia men töl şyǧarmaşylyq ızdenıske jol aşuǧa baǧyttalǧan.
Baiqaudyŋ käsıbi sarapşylar keŋesınıŋ müşesı, aqyn Qalqaman Sarinnıŋ pıkırınşe, patriottyq ännıŋ mındetı – eldı süiuge ündeitın sözderdı qaitalau ǧana emes, tyŋdarmannyŋ jüregıne jetetın şynaiy sezım tudyru.
«Bızdıŋ tılegımız – patriottyq änder qataryn köbeitıp qana qoimai, qazırgı jastar da, orta buyn men aǧa buyn da süiıp tyŋdaityn, tūtas qazaqstandyqtardyŋ köŋılınen şyǧatyn jaŋa änderdıŋ düniege keluı. Öitkenı şynaiy önerdı qūr talappen nemese tapsyrmamen tudyra almaisyŋ. Än adamnyŋ sezımınen, mahabbatynan, şabytynan bastau aluy kerek», – dedı aqyn.
Onyŋ aituynşa, mūndai baiqaulardyŋ maŋyzy – şyǧarmaşylyq adamdardyŋ nazaryn eldık mänı bar taqyryptarǧa audaryp, jaŋa dünielerdıŋ tuuyna mümkındık jasau. Aqyn men kompozitordyŋ ortaq mūrat jolynda toǧysuy da önerdıŋ jaŋa beleske köterıluıne yqpal etedı.
Qalqaman Sarin qazaq halqynyŋ şyǧarmaşylyq äleuetıne ülken ümıt artyp otyr. Onyŋ paiymynşa, baiqau aiasynda düniege keletın änder tek merekelık sahnalarda oryndalatyn şyǧarma bolyp qalmai, halyqtyŋ kündelıktı ömırıne enıp, el jadynda saqtalatyn tuyndylarǧa ainaluy qajet.
Baiqau jeŋımpazdaryn anyqtaumen jūmys aiaqtalmaidy. Jüldeger änderdı keŋınen nasihattau, respublikalyq jäne öŋırlık telearnalar men radiostansiialar arqyly taratu, üzdık şyǧarmalarǧa beinebaian tüsıru jäne halyqaralyq platformalarǧa şyǧaru josparlanyp otyr. Būl bastama jaŋa änderdıŋ tyŋdarmanǧa jetuıne, avtorlardyŋ şyǧarmaşylyq ortasyn keŋeituge mümkındık bermek.
Baiqauǧa şyǧarmalar üş baǧyt boiynşa qabyldanady. Bırınşı baǧyt – marş yrǧaǧyndaǧy ekpındı, jıgerlı änder. Mūnda qairat pen ruhty oiatatyn, köpşılıkpen bırge oryndauǧa laiyqty tuyndylarǧa jol aşylady. Ekınşı baǧyt – baiau, lirikalyq yrǧaqty ruhty änder. Būl sanatta tuǧan jerge degen saǧynyş, Otanǧa degen mahabbat pen elge degen qūrmettı näzık sezım arqyly jetkızetın şyǧarmalar ūsynyla alady. Üşınşı baǧyt – zamanaui saryndaǧy patriottyq änder. Ol bügıngı muzykalyq tıl men jaŋa buynnyŋ talǧamyna sai keletın tyŋ ızdenısterdı qamtidy.
Qatysuşylar şyǧarmalaryn osy baǧyttardyŋ bıreuı boiynşa da, bırneşeuı boiynşa da ūsyna alady. Iаǧni avtorlar öz tuyndysynyŋ tabiǧaty men körkemdık erekşelıgıne qarai baǧyt taŋdauyna mümkındık bar.
Baiqauda ännıŋ mätını men äuenınıŋ sapasyna bırdei män berıledı. Şyǧarmanyŋ mazmūny ǧana emes, onyŋ muzykalyq şeşımı, körkemdık tūtastyǧy jäne tyŋdarmanǧa äser etu qabıletı de baǧalanady.
Sarapşylar keŋesınıŋ müşesı, kompozitor Renat Gaisinnıŋ aituynşa, ännıŋ taqyrybynyŋ özektılıgımen qatar, onyŋ käsıbi deŋgeiı men körkemdık bolmysy da maŋyzdy.
«Şyǧarmanyŋ muzykalyq jäne körkemdık sapasyna, mätınnıŋ tereŋdıgı men poetikalyq şeberlıgıne män berıledı. Sonymen bırge avtorlyq ideianyŋ jaŋaşyldyǧy, ännıŋ tyŋdarmanǧa emosiialyq äserı jäne bolaşaqta käsıbi deŋgeide oryndalyp, keŋ auditoriiaǧa taralu mümkındıgı eskerıledı», – dedı kompozitor.
Būl talaptar ännıŋ tek belgılı bır taqyrypqa arnaluymen şektelmeitının aŋǧartady. Tuyndynyŋ sözı men sazy bırın-bırı tolyqtyryp, tyŋdarmannyŋ jadynda qalatyndai körkemdık quatqa ie boluy qajet. Öitkenı maǧynaly mätın men äserlı äuen üileskende ǧana än köpşılıktıŋ jüregıne jol tabady.
Jeŋımpazdardy kompozitorlardan, aqyndardan jäne muzyka salasynyŋ mamandarynan qūralǧan käsıbi sarapşylar keŋesı anyqtaidy. Baǧalau kezınde şyǧarmanyŋ muzykalyq jäne körkemdık sapasy, mätınınıŋ tereŋdıgı, poetikalyq şeberlıgı, ideiasynyŋ jaŋaşyldyǧy, emosiialyq äserı men bolaşaqta keŋ taralu äleuetı eskerıledı.
Baiqaudyŋ jalpy jülde qory – 30 million teŋge. Onyŋ ışınde Gran-pri iegerıne alty million teŋge qarastyrylǧan. Bırınşı oryn üş jüldegerge berılıp, ärqaisysy tört million teŋgeden alady. Ekınşı oryn üş avtorǧa tabystalyp, ärqaisysyna üş million teŋgeden berıledı. Al üşınşı oryn iegerlerınıŋ ärqaisysyna bır million teŋgeden qarastyrylǧan. Jülde qory demeuşıler esebınen jasaqtalǧan.
Alaida eŋ joǧary marapattyŋ boluy onyŋ mındettı türde tabystalatynyn bıldırmeidı. Renat Gaisinnıŋ tüsındıruınşe, sarapşylar keŋesı ūsynylǧan şyǧarmalardyŋ arasynan Gran-prige laiyqty tuyndyny anyqtai almasa, būl marapat berılmeuı mümkın.
Mūndai jaǧdaida Gran-prige qarastyrylǧan alty million teŋge bırınşı, ekınşı jäne üşınşı oryn iegerlerınıŋ arasynda qosymşa bölınedı. Osylaişa, şeşım şyǧarmalardyŋ naqty körkemdık deŋgeiıne qarai qabyldanady.
Ūiymdastyruşylardyŋ josparyna säikes, üzdık dep tanylǧan änderdı marapattap qana qoimai, olardyŋ el ışınde keŋınen taraluyna jaǧdai jasalmaq. Mädeniet jäne aqparat ministrlıgı jüldeger tuyndylardy nasihattauǧa müddelı. Änderdı telearnalar men radiostansiialar arqyly taratu, beinebaiandar äzırleu jäne halyqaralyq platformalarǧa şyǧaru közdelıp otyr.
Būl – jaŋa avtorlar üşın şyǧarmasyn köpşılıkke tanystyruǧa, al tyŋdarman üşın bügıngı uaqytpen ündesetın patriottyq änderdı tabuǧa mümkındık. Eger josparlanǧan jūmystar jüielı jüzege assa, baiqau bır rettık şyǧarmaşylyq saiystan görı, jaŋa änderdıŋ ömırge keluıne jäne halyq arasyna taraluyna yqpal etetın jobaǧa ainaluy mümkın.
Baiqauǧa şyǧarmalar 2026 jylǧy 5 jeltoqsanǧa deiın khabar.kz/konkurs saity arqyly qabyldanady. Qatysuşylar öz tuyndylaryn belgılengen merzımde joldauy kerek. Jeŋımpazdardyŋ esımı Täuelsızdık künı qarsaŋynda jariialanady. Jobanyŋ basty aqparattyq serıktesı – «Habar» Agenttıgı» AQ.
Bügıngı baiqaudyŋ mänı – patriottyq ändı tek saltanatty jiyndardyŋ sänı retınde emes, halyqtyŋ sezımın, eldıŋ bolmysyn jäne ūrpaqtyŋ armanyn jetkızetın öner retınde damytu. Öitkenı uaqyt öte ūmytylatyn äuen de bar, al tūtas bır däuırdıŋ ruhyn saqtap qalatyn än de bar. Būl baiqaudan kütıletını – keiıngı ūrpaq ta bırge şyrqaityn, tuǧan jerge degen süiıspenşılıktı jürekke jaqyn tılmen jetkızetın jaŋa tuyndylardyŋ düniege keluı.
