قازاقستانمەن بايلانىسى بولۋى مۇمكىن حاكەرلىك توپ جاساندى ينتەللەكتىنى پايدالانىپ، تاجىكستاننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى 2 مىڭنان استام قۇجاتتى ۇرلاعان. بۇل تۋرالى سينگاپۋردىڭ كيبەرقاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى CloudSEK كومپانياسىنىڭ زەرتتەۋىندە ايتىلعان، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى Reuters-كە سىلتەمە جاساپ.
ماماندار كيبەرشابۋىل جاساۋشىلاردىڭ ءىزىن ولار ءوز سەرۆەرلەرىنىڭ ءبىرىن ابايسىزدا ينتەرنەت ارقىلى قولجەتىمدى ەتىپ قويعاننان كەيىن انىقتاعان. زەرتتەۋشىلەر سەرۆەردەگى ماتەريالداردى زەردەلەۋ ارقىلى كيبەرشابۋىلداردىڭ قالاي جۇزەگە اسقانىن قالپىنا كەلتىرە العان.
حاكەرلەر Hermes پلاتفورماسىن پايدالانعان. بۇل — ءوز بەتىنشە ارەكەتتەردى جوسپارلاپ، قاجەتتى باعدارلامالاردى ىسكە قوساتىن، اقپارات جيناپ، ەسەپ دايىنداي الاتىن اۆتونومدى جي-اگەنتتەرىن قۇرۋعا ارنالعان جۇيە.
CloudSEK مالىمەتىنشە، حاكەرلەر Hermes پلاتفورماسىن بارلاۋ وپەراتسيالارىندا 2026 جىلدىڭ تامىز ايىنىڭ ورتاسىنان باستاپ قولدانا باستاعان. بىرنەشە اپتادان كەيىن ولار تاجىكستاننىڭ مەملەكەتتىك ەلەكتروندىق قۇجات اينالىمى جۇيەسىنە قول جەتكىزگەن. جي-اگەنت قۇجاتتاردى جۇكتەپ الۋعا، جۇيەلەۋگە جانە ولاردى شاعىن بولىكتەرگە بولۋگە ارنالعان ارنايى باعدارلاما ازىرلەگەن. بۇل ۇرلانعان دەرەكتەردى تاسىمالداۋدى جەڭىلدەتكەن. ناتيجەسىندەو ولار قورعانىس جانە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىنە قاتىستى قۇجاتتاردى قوسا العاندا، 2 مىڭنان استام ماتەريالدى يەمدەنگەن.
زەرتتەۋ بارىسىندا تاجىكستان تەمىرجولدارىنىڭ كومپيۋتەرلىك ينفراقۇرىلىمىنا جانە وزبەكستاننىڭ ورمان شارۋاشىلىعىندا قولدانىلاتىن Smart Forestry تسيفرلىق پلاتفورماسىنا دا زاڭسىز كىرۋ بەلگىلەرى انىقتالعان.
بۇدان بولەك، سەرۆەردەن تۇركىمەنستان ۇيىمدارىنا فيشينگتىك شابۋىل جاساۋعا ارنالعان دايىن ماتەريالدار تابىلعان. الايدا زەرتتەۋشىلەر بۇل شابۋىلداردىڭ ءساتتى جۇزەگە اسقانىنا دالەل كەلتىرمەگەن.
ماماندار بۇل ارەكەتتەردى بۇعان دەيىن پوستكەڭەستىك ەلدەردىڭ مەملەكەتتىك مەكەمەلەرىنە قارسى كيبەرشپيوندىق وپەراتسيالار جۇرگىزگەن Silent Lynx حاكەرلىك توبىنا جاتقىزادى. توپتىڭ قازاقستانمەن بايلانىسى بولۋى مۇمكىن دەگەن بولجام جاناما بەلگىلەرگە نەگىزدەلگەن. اتاپ ايتقاندا، حاكەرلەر ورىس ءتىلىن پايدالانعان، ولاردىڭ بەلسەندىلىگى قازاقستانداعى جۇمىس ۋاقىتىمەن سايكەس كەلگەن. سونداي-اق سەرۆەرگە قوسىلۋ كەزىندە قازاقستاننىڭ ينتەرنەت جەلىسى دە قولدانىلعان.
دەگەنمەن، زەرتتەۋشىلەر حاكەرلىك توپتى ناقتى كىم باسقاراتىنىن انىقتاي الماعان. سونداي-اق شابۋىلدارعا قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك قۇرىلىمدارىنىڭ قاتىسى بار ەكەنىن راستايتىن دالەلدەر ۇسىنىلماعان.
Reuters اگەنتتىگى قازاقستان مەن تاجىكستان بيلىگىنەن تۇسىنىكتەمە سۇراعانىمەن، ماتەريال جاريالانعانعا دەيىن جاۋاپ الماعان. جۋرناليستەر Silent Lynx توبىنىڭ وكىلدەرىمەن دە بايلانىسا الماعان.
ايتا كەتەيىك، 2026 جىلدىڭ قازان ايىندا Cisco Talos جانە Recorded Future كومپانيالارى پوستكەڭەستىك ەلدەردىڭ مەملەكەتتىك مەكەمەلەرىنە قارسى جۇرگىزىلگەن كيبەرشپيوندىق ارەكەتتەر تۋرالى زەرتتەۋ ناتيجەلەرىن جاريالاعان. ولاردىڭ مالىمەتىنشە، حاكەرلەر كەمىندە 2025 جىلدىڭ قاڭتارىنان بەرى شابۋىل جاساپ كەلگەن. ولار ديپلوماتيالىق حات الماسۋ، ەكونوميكالىق ساياسات، ەنەرگەتيكا، سۋ رەسۋرستارى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىنا ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تانىتقان.
زەرتتەۋشىلەر حاكەرلەردىڭ قازاقستانمەن بايلانىسى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ورتاشا دەڭگەيدە باعالاعان. سونىمەن قاتار قولدا بار مالىمەتتەر ولاردىڭ ناقتى قاي ەلدەن شىققانىن جانە ىقتيمال تاپسىرىس بەرۋشىلەرىن انىقتاۋعا جەتكىلىكسىز ەكەنىن اتاپ وتكەن.
قر پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى قازاقستاندا العاش رەت كومىرتەكتى اگروكليماتتىق پوليگون قۇرۋدا
