Qazaqstanmen bailanysy boluy mümkın hakerlık top jasandy intellektını paidalanyp, Täjıkstannyŋ ūlttyq qauıpsızdıgıne qatysty 2 myŋnan astam qūjatty ūrlaǧan. Būl turaly Singapurdyŋ kiberqauıpsızdık salasyndaǧy CloudSEK kompaniiasynyŋ zertteuınde aitylǧan, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı Reuters-ke sılteme jasap.
Mamandar kiberşabuyl jasauşylardyŋ ızın olar öz serverlerınıŋ bırın abaisyzda internet arqyly qoljetımdı etıp qoiǧannan keiın anyqtaǧan. Zertteuşıler serverdegı materialdardy zerdeleu arqyly kiberşabuyldardyŋ qalai jüzege asqanyn qalpyna keltıre alǧan.
Hakerler Hermes platformasyn paidalanǧan. Būl — öz betınşe äreketterdı josparlap, qajettı baǧdarlamalardy ıske qosatyn, aqparat jinap, esep daiyndai alatyn avtonomdy Jİ-agentterın qūruǧa arnalǧan jüie.
CloudSEK mälımetınşe, hakerler Hermes platformasyn barlau operasiialarynda 2026 jyldyŋ tamyz aiynyŋ ortasynan bastap qoldana bastaǧan. Bırneşe aptadan keiın olar Täjıkstannyŋ memlekettık elektrondyq qūjat ainalymy jüiesıne qol jetkızgen. Jİ-agent qūjattardy jüktep aluǧa, jüieleuge jäne olardy şaǧyn bölıkterge böluge arnalǧan arnaiy baǧdarlama äzırlegen. Būl ūrlanǧan derekterdı tasymaldaudy jeŋıldetken. Nätijesındeo olar qorǧanys jäne ūlttyq qauıpsızdık mäselelerıne qatysty qūjattardy qosa alǧanda, 2 myŋnan astam materialdy iemdengen.
Zertteu barysynda Täjıkstan temırjoldarynyŋ kompiuterlık infraqūrylymyna jäne Özbekstannyŋ orman şaruaşylyǧynda qoldanylatyn Smart Forestry sifrlyq platformasyna da zaŋsyz kıru belgılerı anyqtalǧan.
Būdan bölek, serverden Türkımenstan ūiymdaryna fişingtık şabuyl jasauǧa arnalǧan daiyn materialdar tabylǧan. Alaida zertteuşıler būl şabuyldardyŋ sättı jüzege asqanyna dälel keltırmegen.
Mamandar būl äreketterdı būǧan deiın postkeŋestık elderdıŋ memlekettık mekemelerıne qarsy kiberşpiondyq operasiialar jürgızgen Silent Lynx hakerlık tobyna jatqyzady. Toptyŋ Qazaqstanmen bailanysy boluy mümkın degen boljam janama belgılerge negızdelgen. Atap aitqanda, hakerler orys tılın paidalanǧan, olardyŋ belsendılıgı Qazaqstandaǧy jūmys uaqytymen säikes kelgen. Sondai-aq serverge qosylu kezınde Qazaqstannyŋ internet jelısı de qoldanylǧan.
Degenmen, zertteuşıler hakerlık topty naqty kım basqaratynyn anyqtai almaǧan. Sondai-aq şabuyldarǧa Qazaqstannyŋ memlekettık qūrylymdarynyŋ qatysy bar ekenın rastaityn dälelder ūsynylmaǧan.
Reuters agenttıgı Qazaqstan men Täjıkstan bilıgınen tüsınıkteme sūraǧanymen, material jariialanǧanǧa deiın jauap almaǧan. Jurnalister Silent Lynx tobynyŋ ökılderımen de bailanysa almaǧan.
Aita keteiık, 2026 jyldyŋ qazan aiynda Cisco Talos jäne Recorded Future kompaniialary postkeŋestık elderdıŋ memlekettık mekemelerıne qarsy jürgızılgen kiberşpiondyq äreketter turaly zertteu nätijelerın jariialaǧan. Olardyŋ mälımetınşe, hakerler kemınde 2025 jyldyŋ qaŋtarynan berı şabuyl jasap kelgen. Olar diplomatiialyq hat almasu, ekonomikalyq saiasat, energetika, su resurstary jäne auyl şaruaşylyǧy salalaryna erekşe qyzyǧuşylyq tanytqan.
Zertteuşıler hakerlerdıŋ Qazaqstanmen bailanysy boluy mümkın ekenın ortaşa deŋgeide baǧalaǧan. Sonymen qatar qolda bar mälımetter olardyŋ naqty qai elden şyqqanyn jäne yqtimal tapsyrys beruşılerın anyqtauǧa jetkılıksız ekenın atap ötken.
