Maŋǧystau oblysynda soŋǧy jyldary Prezident tapsyrmasymen ūzaq uaqyttan berı qordalanǧan infraqūrylym mäselelerı şeşıldı. Olar Keŋes zamanynan berı kün tärtıbınen tüspei kelgen edı. Bügınde öŋır qaryştap damyp, är salada auqymdy jobalar jüzege asuda.
Mäjılıs töraǧasy Erlan Qoşanov bastaǧan «Ädılettı jäne Progressivtı Qazaqstannyŋ Halyqtyq Konstitusiiasy üşın!» jalpyūlttyq koalisiiasy osy jäne Ata zaŋnyŋ qabyldanuymen jol aşylatyn basqa da jaŋa mümkındıkter turaly oblys tūrǧyndarymen söilestı.
Jūrtşylyqpen kezdesude Erlan Qoşanov Maŋǧystaudyŋ quatty önerkäsıptık äleuetıne qaramastan, öŋırde ondaǧan jyldar boiy tūrǧyndardyŋ oryndy narazylyǧyn tudyratyn mäseleler jinalyp qalǧanyn atap öttı. Osyǧan orai, Memleket basşysy alty jyl būryn būl mäselelerdı şeşu jäne Öŋırdı damytu jönındegı keşendı jospar äzırleudı tapsyrdy, ony ıske asyrudy ol özınıŋ jeke baqylauynda ūstady. Barlyq qajettı resurstar bölındı. Bügıngı taŋda jospar tolyq oryndalyp, maŋǧystaulyqtar onyŋ nätijelerın körıp otyr.
– Eŋ bırınşı jäne eŋ özektı mäsele – auyz su tapşylyǧy boldy. Būl mäsele Keŋes däuırınde de, Täuelsızdık jyldarynda da tolyq şeşılmegen edı. Ol turaly öz şyǧarmalarynda Äbış Kekılbaev ta jazǧan bolatyn. Prezidenttıŋ jüielı qoldauynyŋ arqasynda ötken jyly Maŋǧystauda auyz su problemasy tolyq şeşımın tapty. Kaspii su tūşytu qondyrǧysynyŋ quaty artty, Tüpqaraǧanda, Kendırlı men Jetıbaida jaŋa su tūşytu qondyrǧylary ıske qosyldy, – dedı Mäjılıs spikerı.
Sondai-aq öŋırde elektr quatynyŋ üzıluı men ajyratyluy toqtady. Qazır balamaly energiia közderı jüielı damyp keledı, sonyŋ ışınde Jaŋaözendegı bıregei gibridtı elektr stansiiasy bar. Memlekettık qoldauymen MAEK jaŋartylyp, jylu jäne elektr jelılerı jöndeuden ötkızılude.
Äleumettık infraqūrylym mäselelerı keşendı türde şeşımın tabuda. Soŋǧy ekı jylda «Keleşek mektepterı» jobasy aiasynda 13 zamanaui mektep salyndy, jaqyn arada üş auysymdy mektepterdıŋ mäselesı tolyq şeşıledı.
Jaŋaözende zamanaui Oquşylar saraiy paidalanuǧa berıldı, Aqtauda halyqaralyq standarttarǧa tolyq sai keletın jaŋa mūzaidyn aşyldy. Oblys ortalyǧynda jedel kömek körsetuge arnalǧan köpfunksionaldy ortalyq boi köterdı, al Mūnaily audanynda köpsalaly auruhana ıske qosyldy.
Prezident tarapynan öŋırlık ekonomikany damytuǧa da erekşe köŋıl bölınude. Jalpy alǧanda Memleket basşysynyŋ jeke baqylauyna alynǧan, oblystyŋ ekonomikasyn aitarlyqtai ärtaraptandyratyn 52 mındet bar. Atap aitqanda, kelesı alty jyl ışınde oblysta 10 trillion teŋge tūratyn 55 investisiialyq joba ıske asyrylmaq. Öŋdeuşı önerkäsıp, logistika, turizm jäne auyl şaruaşylyǧy salasyndaǧy ırı jobalar şamamen 10 myŋ jūmys ornyn qūruǧa jol aşady. Jaŋaözende salynyp jatqan gaz öŋdeu zauytynyŋ da öndırıstık äleuetı zor.
Öz kezegınde öŋır tūrǧyndary Maŋǧystau oblysyna erekşe köŋıl bölgenı üşın, jergılıktı jūrtşylyqqa degen qamqorlyǧy üşın Prezidentke şynaiy alǧystaryn jetkızudı ötındı. Bügınde öŋırde tūrmys sapasy jaqsaryp keledı. Adamdar su, jylu, elektr quatynyŋ toqtap qaluy syndy keleŋsızdıkterdı ūmytty, oblystyŋ ärı qarai damuy üşın berık negız qalyptasty.
Negızı kün tärtıbıne köşken Mäjılıs töraǧasy jaŋa Ata zaŋ jobasy Qasym-Jomart Toqaevtyŋ prezidenttık qyzmetke kırısken alǧaşqy künınen bastap kezeŋ-kezeŋımen jüzege asyrylǧan jüielı reformalardyŋ nätijesı ekenıne atap aitty. Būl reformalardyŋ aiasynda barşaǧa teŋ mümkındık tuǧyzuǧa berık negız qalanyp, bilıktıŋ bır qolǧa şoǧyrlanuy mümkındıgı joiyldy, elden zaŋsyz şyǧarylǧan aktivterdı qaitaru prosesı bastaldy.
– Osy qadamdardyŋ özegınde – ädılettılık, teŋdık pen bırlık ideiasy tūr. Zaŋ men tärtıp sonyŋ berık ırgesı bolyp qalanuda. Būl qoǧamnyŋ sanasyna serpılıs bergen basty qūndylyqtarymyzǧa, negızgı qaǧidattarymyzǧa ainaldy. Jaŋa Ata zaŋ – osy jüielı jūmystyŋ zaŋdy jalǧasy, tüpkı tüiını. Eŋ negızgısı, mūnyŋ bärı – halyqtyŋ sūranysynan tuyndap otyr. Sondyqtan eldıŋ bolaşaǧyna baǧyttalǧan baptar, preambulada körınıs tapqan qūndylyqtar, halyqtyŋ qalauynan tuǧan qaǧidattar – bärı Prezidenttıŋ jüregınen şyqqan deuge bolady. Bır sözben aitqanda, jaŋa Konstitusiiada Memleket basşysynyŋ jyldar boiǧy oi-tolǧamdary halyqtyŋ ünımen ündesıp tūr, – dedı Erlan Qoşanov.
Mäjılıs töraǧasy ǧalamdyq tūraqsyzdyq küşeiıp tūrǧan kezeŋderde Prezident syrtqy saiasatta syndarly baǧyt ūstanuǧa ülken küş jūmsap, sol arqyly älemnıŋ barlyq elderımen serıktestık pen teŋ qūqyqqa negızdelgen qarym-qatynasty qamtamasyz etıp otyrǧanyn erekşe atap öttı. Elge investisiialar salynyp, şet memleketterdıŋ basşylary kelıp, Qazaqstanmen yntymaqtastyq ornatuǧa niet tanytuda. Bügınde jahanda aumaly-tökpelı ahual beleŋ alǧan tūsta ışkı tūraqtylyq pen qoǧamnyŋ bırlıgı erekşe maŋyzdy. Tek osy arqyly Qazaqstan damyp, alǧa jylji beredı.
Sondai-aq kezdesu barysynda Ata zaŋ jobasyndaǧy jergılıktı özın-özı basqarudy damytu, sifrlandyru jäne memlekettıŋ äleumettık mındetterı mäselelerı de köterıldı. Jergılıktı tūrǧyndar jaŋa Konstitusiianyŋ paradigmasy özgerıp, jer asty qazba bailyqtaryna emes, adam kapitalyn damytuǧa baǧyttalǧanyn oŋ baǧalady. Endı Qazaqstan tek mineraldyq resurstarǧa emes, intellektualdyq resurstarǧa, bılım ekonomikasyn qūruǧa iek artady. Sondyqtan qūjatta ǧylym, bılım jäne innovasiialardy damytu normalary memlekettıŋ strategiialyq basymdyqtary retınde bekıtılıp, ǧylymi jäne tehnikalyq şyǧarmaşylyq erkındıgıne kepıldık berıledı.
Maŋǧystau oblysynyŋ öndırıstık käsıporyndarymen kezdesu äserlı öttı. Tūz qyşqyly men kalsii hloridın şyǧaratyn «Topan Chemical Industries» zauytynyŋ ūjymy jaŋa Konstitusiiadaǧy laiyqty eŋbek qūqyǧy, uaqytyly jäne ädıl jalaqy, sondai-aq qauıpsız eŋbek jaǧdailaryn qamtamasyz etu normalaryn qoldady. Būl erejeler memlekettık saiasattyŋ aiqyn baǧdary bolyp otyr. Jūmyskerler özderı atap ötkendei, būl norma olardyŋ ömırın, densaulyǧyn jäne käsıbi müddelerın qorǧauǧa berık negızın qalaidy.
Öndırıstıŋ bolaşaǧy turaly Koalisiia müşelerı Jaŋaözen qalasynda «ÖzenMūnaiGaz» mūnaişylarymen de pıkır almasty. Äŋgıme Konstitusiianyŋ negızgı ideiasy – «adam memleket üşın emes, memleket adam üşın» qaǧidasy aiasynda örbıdı. Äleumettık jäne eŋbek kepıldıkterı, mūnai-gaz salasyn damytu, jastardyŋ ǧylymi äleuetı, otbasyna qoldau körsetu, innovasiialyq tehnologiialardy engızu, «Zaŋ pen tärtıp» qaǧidatynyŋ nyǧaiuy siiaqty mäseleler talqylandy. Osy atalǧandardyŋ barlyǧy Ata zaŋ jobasynda körınısın tapty.
Mūnaişylar öŋırdegı ekologiia ahualyna bölek toqtaldy. Ūzaq uaqyttan berı jūmys ısteitın Qoşqar ata qaldyq qoimasy ornalasqan Maŋǧystau oblysy üşın jaŋa Konstitusiiada joǧary ekologiialyq mädeniet qalyptastyru, tabiǧatty aialau, sondai-aq memlekettık organdar men lauazymdy tūlǧalardyŋ qorşaǧan ortany qorǧau, apattardyŋ, lastanulardyŋ jäne qaldyq tögudıŋ aldyn alu boiynşa jauapkerşılıgın bekıtu erekşe özektı bolyp otyr.
Qazaqstan halqy Assambleiasynyŋ ökılderımen kezdesude Qazaqstanda tūratyn 130-dai etnos pen 20-ǧa juyq konfessiianyŋ bırlıgın bekemdeu mäselesı talqylandy. Ata zaŋ jobasynda etnosaralyq kelısım prinsipı negızgı memlekettık baǧdarlardyŋ qatarynda tūr. Būl prinsip preambula men bırqatar negızgı baptarda körınıs tapqan. Kemsıtuşılıkke jol bermeu, mädeni aluandyqty qūrmetteu memlekettıŋ strategiialyq qūndylyǧy retınde erekşe atap körsetılgen.
Barlyq kezdesu qorytyndysynda qatysuşylar jaŋa Konstitusiia jobasyn qoldap, onyŋ qoǧamdyq bırlıktı nyǧaitu men tūraqtylyqty qamtamasyz etudegı maŋyzdylyǧyna erekşe nazar audardy. Ūsynylǧan özgerıster Prezidenttıŋ «Ädılettı Qazaqstan» bastamasyn jüzege asyruǧa, barşaǧa teŋ mümkındıkterdı qamtamasyz etuge yqpal etetının atap öttı.
Jalpyūlttyq Koalisiianyŋ baspasöz qyzmetı
Surettı tüsırgen: Jaslan Jumabekov, Talgat Tanybaev
Daiyndaǧan: «AMANAT MEDIA GROUP» JŞS
Tapsyrys beruşı: M.J. Ospanov
«AMANAT» partiiasy» QB qarajatynan tölendı
