Şahmattan üş dürkın älem chempiony Bibısara Asaubaevanyŋ anasy Liana Taŋjaryqova qyzyna bölınetın qarjy kölemıne qatysty pıkır bıldırdı, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
Būǧan deiın sportşyǧa soŋǧy 4 jylda eldıŋ şahmat federasiiasynan 388 mln teŋge bölıngenı turaly aqparat taraǧan edı.
«Soŋǧy 4 jylda Bibısaraǧa 847 myŋ dollar bölındı dep aitylyp jatyr. Būl — granttar men syiaqylar. Bibısara federasiiadan jalaqy almaidy. Jalpy soma - 388 mln teŋge. Onyŋ 315 milliony - granttar, 73 milliony - syiaqylar. Alaida granttar bızge berılmeidı. Olar jattyqtyruşylarǧa federasiia arqyly tıkelei tölenedı. Būl qarajat salyq şegerılgennen keiın tölenedı», - dedı ol.
Taŋjaryqova salyqtan keiın tört jylda granttar kölemı 220 million teŋgenı, al syiaqylar 58 million teŋgenı qūraǧanyn atap öttı. Osylaişa, qolǧa tigen jalpy soma 278 million teŋge bolǧan.
«Tört jyl ışınde jattyqtyruşylarǧa şamamen 465 myŋ dollar tölengen. Al syiaqy kölemı - 122 myŋ dollar. Bızde tūraqty jalaqy joq, tek jeŋıske jetken jaǧdaida ǧana syiaqy berıledı»,–dedı sportşynyŋ anasy.
Ol federasiianyŋ jalpy biudjetı qalai bölınetının sūrady. Aituynşa, şahmat ūiymynyŋ jyldyq qarjylandyruy şamamen 10 mln dollardy qūraidy.
«Federasiia 4 jylda bölıngen 30 mln dollardy qaida jūmsady? Federasiiaǧa qoiar sūraǧym osy. Jauap kütemın», — dedı Taŋjaryqova videoündeuınde.
Qazaqstan şahmat federasiiasy Bibısara Asaubaevanyŋ qarjylandyryluyna qatysty dau tuyndaǧannan keiın pıkır bıldırdı. Ūiym ökılderı şahmatşy ūlttyq qūramanyŋ barlyq müşesınıŋ ışınde eŋ ülken qoldauǧa ie ekenın jetkızdı.
Federasiia mälımetınşe, bügınde Qazaqstandaǧy şahmat tek käsıbi sport qana emes, el boiynşa ondaǧan myŋ adamdy qamtityn auqymdy jüiege ainalǧan. Oǧan balalar men jasöspırımder baǧyty, ūlttyq qūramalardy damytu, infraqūrylym jäne jattyqtyruşylar korpusy kıredı.
«Qazaqstandaǧy şahmat — ondaǧan myŋ bala, ata-ana, jattyqtyruşy jäne käsıbi oiynşylardy bırıktıretın ırı respublikalyq ekojüie», — dep mälımdedı federasiiada.
Soŋǧy ekı jylda elde şahmat belsendılıgı aitarlyqtai artqan. 2023 jyly şamamen 1,5 myŋ turnir ötkızılse, 2025 jylǧa qarai olardyŋ sany 3,8 myŋnan asqan. 2025 jyldyŋ qorytyndysy boiynşa qazaqstandyq şahmatşylar halyqaralyq turnirlerde 162 medal jeŋıp alǧan, onyŋ 64-ı — altyn. Federasiia būl täuelsızdık jyldaryndaǧy eŋ üzdık nätije ekenın atap öttı.
Federasiia deregıne säikes, 2023–2026 jyldary Bibısara Asaubaevaǧa şamamen 388 mln teŋge baǧyttalǧan.
«Sportşylardyŋ ışınde eŋ ülken qarjylyq qoldaudy Bibısara Asaubaeva alady. 2023–2026 jyldardaǧy jiyntyq kölem şamamen 388 mln teŋgenı qūraidy», — dep habarlady ūiym.
Būl somaǧa granttar men naqty sporttyq jetıstıkter üşın berılgen syiaqylar kıredı. Mysaly, 2023 jyly 95 mln teŋge grant jäne 28 mln teŋge syiaqy tölengen. Keiıngı jyldary da qarjylandyru joǧary deŋgeide saqtalǧan.
Federasiianyŋ mälımetınşe, būl qoldau ūlttyq qūramanyŋ basqa jetekşı oiynşylaryna bölınetın qarjydan orta eseppen 3–5 ese köp.
2026 jyly qoldau kölemı ūlǧaiǧan. Jalpy soma 105 mln teŋgenı qūraǧan, onyŋ 80 mlny – «altyn paket» pen federasiia prezidentınıŋ granty. Būǧan qosa, blis boiynşa älem chempionatyndaǧy jeŋısı üşın şahmatşyǧa 25 mln teŋge, al jattyqtyruşysyna 10 mln teŋge tölengen.
Federasiiada sondai-aq Asaubaevanyŋ tek federasiiadan ǧana emes, basqa ūiymdardan da qoldau alatyny aityldy.
«Sportşy basqa közderden, sonyŋ ışınde Sport Qory qorynan tūraqty türde demeuşılık kömek alady», — delıngen tüsındırmede.
Synǧa jauap retınde federasiia şahmatty qarjylandyru bır közden jürgızıletının jäne qarajat köptegen baǧytqa, atap aitsaq, sportşylardy daiyndaudan bastap halyqaralyq turnirler ötkızuge deiın bölınetının atap öttı.
«Federasiianyŋ jyldyq biudjetı 5 mlrd teŋgeden asady. Qarjylandyru Freedom Holding Corp.kompaniiasynan jüzege asyrylady», — dep habarlady ūiym.
Aita keteiık, qazırgı uaqytta Qazaqstan şahmat federasiiasyn käsıpker Timur Turlovbasqarady. Forbes mälımetınşe, onyŋ bailyǧy 6,3 milliard dollardy qūraidy jäne ol Qazaqstandaǧy eŋ bai azamattar tızımınde ekınşı orynda tūr.
