Elordada «Altyn Orda – dala örkenietınıŋ ülgısı: tarih, arheologiia, mädeniet, bıregeilık» atty halyqaralyq simpozium öttı, dep habarlaidy "Adyrna" ūlttyq portaly.
Auqymdy jiynǧa älemnıŋ 20-dan astam elınen kelgen ǧalymdar, sarapşylar men diplomattar qatysty. Simpoziumnyŋ aşyluynda söz söilegen Qazaqstan Prezidentı Qasym-Jomart Toqaev Altyn Ordanyŋ Euraziia tarihyndaǧy ornyna toqtalyp, onyŋ Batys pen Şyǧysty jalǧaǧan quatty memleket bolǧanyn atap öttı.
«Altyn Orda – Euraziianyŋ ūlan-ǧaiyr aumaǧyn erkın jailap, Ūly dala tösınde bilık qūrǧan quatty imperiia bolǧanyna eşqandai tarihşy kümän keltırmeidı. Altyn Orda Batys pen Şyǧysty jalǧap, türlı örkenietterdıŋ damuyna jäne memleketterdıŋ qalyptasuyna erekşe yqpal etken asa ırı saiasi qūrylym boldy», – dedı Memleket basşysy.
Prezident tarihi mūrany zertteu barysynda eskı dogmalardan arylyp, ötkenge obektivtı közqaras qajet ekenın aitty. Onyŋ sözınşe, tarihty saiasi maqsatta būrmalau ǧylymnyŋ damuyna kerı äser etedı. Memleket basşysy «Tarihty jeŋımpazdar jazady» degen qaǧidattyŋ ǧylymǧa qarsy sipatyn ūmytpaǧan jön» deidı.
«Būl oraida tarihqa ädıl ärı saiasi tūrǧydan beitarap baǧa beru maŋyzdy. «Tarihty jeŋımpazdar jazady» degen qaǧidattyŋ ǧylymǧa qarsy sipatyn ūmytpaǧan jön. Iаǧni jeŋımpazdardy jazǧyruǧa bolmaidy, älem tarihynyŋ törınen oryn alyp, zertteuşılerdıŋ maqtau-madaǧyna ie bolady. Al şaǧyn jäne orta memleketter, sonyŋ ışınde maidanda jeŋılıs tapqan elder tarihtyŋ tasasynda qalady. Qazaqstanda saiasattyŋ paidasy üşın köşpelı halyqtardy jabaiy, bei-bereket, tarih şeŋberınen tys küş retınde körsetıp, quatty dala imperiialaryn «memleket deŋgeiıne jete almaǧan» dep tömendetetın eskı dogmalar men qasaŋ közqarastardy qaita qarau üderısı bastalyp kettı. Būl rette bız şynaiy tarihnamany qalpyna keltıre otyryp, ötkendı äsıreleuden aulaqpyz. Tarih özıne täntı bolǧan jalǧan äreketterdı, ortaq mūrany jekelegen halyqtyŋ qanjyǧasyna bailap berudı keşırmeidı. Kereǧarlyqtar men kedergılerge toly bai tarihymyzdy bırjaqty tüsındıruge qoiylatyn talap ǧylymnyŋ qūldyrauyna jäne özara senımnıŋ joǧaluyna äkeletın tūiyqqa tıreidı. Sonymen qatar käsıbi tarihşylar qauymdastyǧynda «jūmsaq küş» pen ǧylymi diplomatiianyŋ ökılderı de bar. Olar saiasatkerler qamal tūrǧyzatyn jerde köpır saluǧa qabılettı. Tarihşylardyŋ missiiasy qazırgı almaǧaiyp kezeŋde maŋyzdy bolyp tūr», - dep habarlady Toqaev.
Sondai-aq Qasym-Jomart Toqaev Altyn Orda mūrasyn zertteudıŋ negızgı baǧyttaryna toqtaldy. Atap aitqanda, ziiatkerlık mūra, memlekettık basqaru jüiesı jäne ekonomikalyq qūrylym mäselelerı maŋyzdy ekenı aityldy.
Memleket basşysy Äl-Farabi men Qoja Ahmet Iаsaui eŋbekterınıŋ tarihi sabaqtastyǧyna nazar audaryp:
«Iаsaui hikmetterı – Ūly dalanyŋ mädeni kody», – dedı.
Prezidenttıŋ aituynşa, Altyn Orda kezeŋınde qalyptasqan sauda joldary men tūraqty aqşa jüiesı halyqaralyq ekonomikalyq bailanystardyŋ damuyna negız bolǧan. Simpozium barysynda Qazaqstannyŋ Altyn Ordanyŋ tıkelei mūragerı ekenı jäne tarihi sabaqtastyqtyŋ el damuy üşın maŋyzdy röl atqaratyny aityldy. Sonymen qatar, otandyq tarihtyŋ akademiialyq jinaǧynda Altyn Ordaǧa jeke tom arnalatyny mälım boldy.
Jiyn soŋynda Prezident tarihty zertteu bolaşaqqa jol aşatyn maŋyzdy qadam ekenın atap öttı.
