2025 jyly respublikalyq biudjetke 730 mlrd teŋge kölemınde salyq tolyǧymen tüspegen. Būl turaly Joǧary auditorlyq palatanyŋ baspasöz qyzmetı aitty, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
Palata mūnyŋ negızgı sebepterınıŋ bırı retınde salyq tüsımderı boiynşa boljamnyŋ 1,3 trln teŋgege artyq josparlanǧanyn atady.
«Memlekettık auditorlardyŋ anyqtauynşa, eseptı kezeŋde respublikalyq biudjetke tüsetın salyqtyq tüsımder jospary tolyq oryndalmaǧan. Tüspegen soma 730 mlrd teŋge nemese 4,8%. Negızgı sebepterdıŋ bırı – salyq boiynşa boljam 1,3 trln teŋgege artyq josparlanǧan. Audit nätijesınde soŋǧy tört jylda qosymşa eseptelgen salyq somalary boiynşa daulanǧan ısterdıŋ jartysynan astamy salyq töleuşılerdıŋ paidasyna şeşılgenı anyqtaldy. Būǧan salyq zaŋnamasynyŋ talaptaryn būzu jäne salyqtyq tekseru aktılerın jasau kezınde jıberılgen räsımdık qatelıkter sebep bolǧan. Osyǧan bailanysty Joǧary auditorlyq palata salyqtyq tekseruler jürgızu sapasyn baqylaudy küşeitu qajet dep esepteidı»,– delıngen habarlamada.
Kedendık baqylau salasynda da bırqatar zaŋbūzuşylyq anyqtalǧan. Atap aitqanda, tek elektr kölıkterıne arnalǧan jeŋıldıkterdıŋ gibridtı avtokölıkterge de qoldanylǧany belgılı bolǧan. Sonyŋ saldarynan biudjetke kemınde 70 mln teŋge kölemınde qarajat tüspegen.
Sondai-aq syrtqy ekonomikalyq qyzmettıŋ 34 qatysuşysy import kezınde qosylǧan qūn salyǧyn (QQS) esepke jatqyzu ädısın zaŋsyz paidalanǧan. Nätijesınde biudjetke importtyq QQS boiynşa 670 mln teŋgeden astam qarajat tüspei qalǧan.
Būdan bölek, audit kedendık räsımderdı jeŋıldetu qūqyǧyna ie uäkılettı ekonomikalyq operatorlardyŋ qyzmetıne baqylaudyŋ jetkılıksız ekenın körsetken. Keibır kompaniialar märtebesın toqtatuǧa negız bolǧanyna qaramastan, jeŋıldıkterdı paidalanudy jalǧastyrǧan.
Audit nätijesınde jalpy somasy 2,7 mlrd teŋgenı qūraityn qarjylyq zaŋbūzuşylyqtar, 33 räsımdık būzuşylyq jäne 11 jüielı kemşılık anyqtalǧan. Palata barlyq audit nysandaryna mındettı oryndaluǧa tiıs nūsqamalar men ūsynymdar joldap, olardyŋ oryndaluyn baqylauǧa alǧanyn mälımdedı.
