23 tamyzda qazaqstandyqtar alǧaş ret Qūryltai deputattaryn sailaidy. Bıraq şeşuşı künge deiıngı är kezeŋnıŋ özındık rölı bar. Qai künı ügıt-nasihat bastalady? Sailauşylar tızımı qaşan naqtylanady? Al tynyştyq künı ne üşın qajet? Qūryltai sailauynyŋ küntızbesındegı maŋyzdy datalarǧa toqtalamyz.
Biylǧy sailauǧa qatysu üşın resmi türde 7 saiasi partiia tırkeldı. Olar jalpy sany 546 kandidat ūsyndy. Alaida olardyŋ arasynan nebärı 145 kandidat Qūryltai deputaty atanady. Al soŋǧy şeşımdı 12 482 613 sailauşy qabyldaidy. Būl körsetkış ärbır dauystyŋ maŋyzyn aiqyn körsetedı.
1 şılde – sailau nauqanynyŋ resmi bastaluy
Qūryltai sailauynyŋ küntızbesı Memleket basşysy Qasym-Jomart Toqaevtyŋ 1 şıldede Qūryltai deputattarynyŋ sailauyn ötkızu turaly Jarlyqqa qol qoiuynan bastaldy. Osylaişa elımız jaŋa saiasi kezeŋge qadam basty.
Al 2 şıldede kandidattardy ūsynu räsımı bastalyp, saiasi partiialar öz tızımderın ūsynuǧa kırıstı.
23 şılde – maŋyzdy ekı prosess toǧysqan kün
Sailau küntızbesındegı eŋ maŋyzdy künderdıŋ bırı – 23 şılde.
Būl künı bırden ekı maŋyzdy kezeŋ ötedı:
-
partiialyq tızımderdı tırkeu aiaqtalady;
-
sailaualdy ügıt-nasihat resmi türde bastalady.
Iаǧni osy künnen bastap sailauşylar kandidattar men partiialardyŋ baǧdarlamalarymen tanysyp, olardyŋ ūstanymdaryn salystyruǧa mümkındık alady. Demokratiialyq sailauda däl osy kezeŋ erekşe röl atqarady, öitkenı azamattar sanaly taŋdau jasau üşın qajettı aqparat alady.
7 tamyz – sailauşynyŋ öz qūqyǧyn tekseretın künı
Küntızbede erekşe nazar audaratyn taǧy bır kezeŋ – 7 tamyz.
Osy künnen bastap ärbır azamat özınıŋ sailauşylar tızımıne engızılgenın teksere alady. Būl – dauys beru qūqyǧyn aldyn ala naqtylauǧa mümkındık beretın maŋyzdy räsım.
Eger azamat tızımde bolmasa nemese qatelık anyqtalsa, ony sailau künıne deiın tüzetuge uaqyt jetkılıktı bolady. Mūndai mümkındık sailau prosesınıŋ aşyqtyǧy men ūiymdastyryluyn küşeitedı.
22 tamyz – tynyştyq künı
Sailauǧa bır kün qalǧanda, 22 tamyz künı saǧat 00:00-den bastap tynyştyq künı bastalady.
Būl kezeŋde kez kelgen ügıt-nasihatqa tyiym salynady. Mūndaǧy basty maqsat – sailauşylarǧa syrtqy yqpalsyz, aqparattyq qysymsyz öz taŋdauyn baiyppen jasauǧa mümkındık beru. Būl qaǧida köptegen demokratiialyq elderdıŋ sailau täjıribesınde qoldanylady.
23 tamyz – tarihi taŋdau künı
23 tamyzda Qazaqstan azamattary alǧaş ret Qūryltai deputattaryn sailaidy. Nätijesınde alǧaşqy Qūryltaidyŋ qūramy aiqyndalady. Iаǧni būl sailau tek deputattardy anyqtap qana qoimai, elımızdıŋ jaŋa zaŋnamalyq institutynyŋ qalyptasuyna negız qalaidy
Küntızbenıŋ basty erekşelıgı nede?
Qūryltai sailauynyŋ küntızbesı bırneşe maŋyzdy qaǧidaǧa süienedı.
Bırınşıden, barlyq kezeŋder naqty merzımdermen bekıtılgen. Būl saiasi partiialar, kandidattar jäne sailauşylar üşın teŋ mümkındık qalyptastyrady.
Ekınşıden, ügıt-nasihat kezeŋı men tynyştyq künı bır-bırınen naqty ajyratylǧan. Sonyŋ arqasynda azamattar aldymen barlyq aqparatpen tanysyp, keiın eşqandai ügıtsız öz taŋdauyn jasai alady.
Üşınşıden, sailauşylar tızımın aldyn ala tekseru mümkındıgı är azamattyŋ konstitusiialyq dauys beru qūqyǧyn qamtamasyz etuge baǧyttalǧan.
Qūryltai sailauynyŋ küntızbesı – jai ǧana datalardyŋ tızbesı emes. Būl – kandidattar tızımderın tırkeuden, sailaualdy ügıt-nasihattan bastap dauys beru künıne deiıngı barlyq kezeŋnıŋ zaŋnamamen rettelgenın jäne sailau prosesınıŋ jüielı ärı kezeŋ-kezeŋımen ūiymdastyrylǧanyn körsetetın maŋyzdy saiasi qūjat.
