Foto: Getty Images
Reseide Memlekettık Duma sailauyndaǧy üş kündık dauys beru aiaqtaldy. Ortalyq sailau komissiiasynyŋ aldyn ala mälımetınşe, sailauşylardyŋ qatysuy 56,66%-dy qūrady. Būl 2021 jylǧy sailaudaǧy 51,72% körsetkışten joǧary. Būl turaly VVS jazdy, dep habarlaidy "Adyrna".
Hattamalardyŋ 95,01%-y öŋdelgennen keiın «Edinaia Rossiia» 57,83% dauys jinap, köş bastady. KPRF – 13,81%, LDPR –8,97%, «Novye liudi» – 7,96% dauys aldy. Al «Spravedlivaia Rossiia» 4,96% körsetkışpen bes paiyzdyq mejeden öte almauy mümkın.
Aldyn ala esep boiynşa, «Edinaia Rossiia» Memlekettık Dumadaǧy konstitusiialyq basymdyǧyn saqtaidy. Partiialyq tızım boiynşa şamamen 125 mandat alyp, bırmandatty okrugterdıŋ 200-den astamynda jeŋıske jetuı mümkın.
Sailauşylar belsendılıgınıŋ artuy täuelsız elektoraldyq sarapşylardyŋ nazaryn audardy. Olar joǧary körsetkıştı äkımşılık jūmyldyru jäne memlekettık mekemeler qyzmetkerlerın dauys beruge tartu yqtimaldyǧymen bailanystyrady.
Kei öŋırlerde biudjet salasy qyzmetkerlerıne dauys berudı baqylau üşın bıregei nömırı men QR-kody bar lotereia biletterı berılgenı turaly aqparat tarady. Kamchatkadaǧy bılım salasynyŋ qyzmetkerı BBC-ge basşylyqtyŋ qyzmetkerlerden belgılı bır uaqytta dauys berudı talap etkenın aitty.
Sarapşylardyŋ bırı mūndai täjıribe sailauşynyŋ erkın taŋdauyna qatysty sūraq tuǧyzatynyn atap ötedı.
Sailaudyŋ taǧy bır erekşelıgı — qaşyqtan elektrondy dauys berudıŋ (DEG) keŋ kölemde qoldanyluy. Mäskeudı qospaǧanda, 32 öŋırde 3,6 millionnan astam adam onlain dauys bergen. Mäskeude elektrondy jüienı 3,4 millionnan astam sailauşy paidalanǧan.
Elektrondy dauys berudıŋ nätijesınde «Edinaia Rossiia» 49,6%, «Novye liudi» 15,42%, KPRF 12%, LDPR 10,79%, «Spravedlivaia Rossiia» 5,75% dauys jinady. Būl körsetkışter jalpy el boiynşa qaǧaz jäne elektrondy dauys beru nätijelerınen erekşelenedı.
Elektrondy dauys beru jüiesıne qatysty da syn aityldy. Mäskeude dauys berudıŋ alǧaşqy künderınde virtualdy kezekter paida bolyp, jeksenbı künı keibır uchaskelerde qaǧaz biulleten beru uaqytşa toqtaǧan.
OSK basşysy Ella Pamfilova elektrondy dauys beru infraqūrylymyna hakerlık şabuyldar jasalǧanyn mälımdedı. Onyŋ aituynşa, şabuyldar sailau prosesıne äser etpegen. Alaida Pamfilova jüiege ädeiı ziiandy baǧdarlama engızıldı degen mälımdemesıne naqty dälel keltırmedı.
Sailau kezınde baqylauşylardyŋ qūqyqtaryna qatysty da dau tuyndady. «Bırge baqylaimyz» jobasy dauys beru aiaqtalǧanǧa deiın sailau uchaskelerındegı 900-den astam zaŋbūzuşylyq turaly habar alǧanyn mälımdedı. Onyŋ üşten bırınen astamy sailauşylardyŋ qūqyqtaryna qatysty bolǧan.
«Sailaular atlasy» jobasynyŋ sarapşysy Kseniia Smoliakovanyŋ aituynşa, dauys berudıŋ alǧaşqy künınde şamamen 1,5 myŋ baqylauşy ärtürlı sebeptermen uchaskelerden şyǧarylǧan. Onyŋ sözınşe, olardyŋ arasynda KPRF jäne «Iаbloko» kandidattarynyŋ baqylauşylary köp bolǧan.
Al OSK basşysy Ella Pamfilova būl mälımetterge qatysty OSK-ǧa baqylauşylardyŋ qūqyqtaryn jüzege asyrudaǧy qiyndyqtarǧa bailanysty bırneşe ondaǧan ǧana ötınış tüskenın aitty. Onyŋ mälımetınşe, sailauǧa 381 myŋnan astam baqylauşy qatysqan.
Sailau aldyndaǧy maŋyzdy oqiǧalardyŋ bırı — «Iаbloko» partiiasynyŋ sailaudan şyǧaryluy. Partiia bastapqyda tırkelıp, biulletenge engızılgenımen, keiın «Rodina» partiiasynyŋ aryzy negızınde sailaudan alyndy.
Partiia ökılderı men olardyŋ jaqtastary būl şeşımdı saiasi tūrǧydan baǧalasa, sailau organdary ony qūqyqtyq proseduralar aiasyndaǧy şeşım retınde qarastyrdy.
Aldyn ala qorytyndy boiynşa, «Edinaia Rossiia» Memlekettık Dumadaǧy basymdyǧyn saqtap otyr. KPRF, LDPR jäne «Novye liudi» de parlamenttegı ökıldıgın saqtauy mümkın.
Al «Spravedlivaia Rossiianyŋ» bes paiyzdyq mejege jete almauy — sailaudyŋ negızgı kütpegen nätijelerınıŋ bırı. Degenmen tüpkılıktı qorytyndy barlyq hattamalar öŋdelıp, mandattar bölıngennen keiın ǧana belgılı bolady.
