Osydan 95 jyl būryn, 1931 jylǧy 2 qazanda qazaqtyŋ ūly oişyly, aqyn ärı filosofy Şäkärım Qūdaiberdıūly qaza tapty.
Aqyn özı tuǧan, tūrǧan Semei aimaǧyndaǧy Şyŋǧystauda Keregetas jailauynyŋ maŋynda jazalauşy otriadtyŋ qolynan oqqa ūşty. Sol kezdegı bilıktıŋ jendetterı qart aqynnyŋ mäiıtın kömusız qaldyryp, qūr qūdyqqa tastap kettı. 30 jyl qūdyqta jatqan aqyn denesın keiın ūly Ahat qazyp alyp, Abai ziratynyŋ maŋyna jerledı. Qazaqstan täuelsızdıkke ie bolǧan soŋ Jidebaidaǧy Abai ziratynyŋ sovet kezındegı nūsqasy būzylyp, ornyna Abai-Şäkärım keşenı salyndy.
Şäkärımnıŋ ölımıne qatysty naqty derekter ūzaq uaqyt boiy jabyq saqtalyp, oqiǧanyŋ män-jaiy turaly türlı nūsqalar tarady.
1963 jyly Abai audandyq partiia komitetı janynan Şäkärımnıŋ ölımın zertteu üşın arnaiy komissiia qūrylyp, üş ai ışınde 300-ge juyq adamnan mälımet jinalǧan. Sol kuälıkterdıŋ ışınde oqiǧaǧa qatysqan Aitmyrza Tüŋlıkbaevtyŋ jazbalary da bar.
Kuägerlerdıŋ aituynşa, Şäkärım qaruly toppen bırge kele jatqan degen küdıkpen atylǧan. Ol özın tanytyp, qolyn köterıp, atysty toqtatudy sūraǧan. Alaida oq atylyp, aqyn atynan qūlap tüsken.
Şäkärımnıŋ ölımıne qatysty taǧy bır maŋyzdy derektı Berdeş Äzımbaiūly jetkızgen. Onyŋ aituynşa, alǧaşqy ekı oqtan keiın Torjorǧa qūlap, Şäkärım ornynan tūryp, qolyn joǧary kötergen. Artynşa üşınşı oq atylyp, aqynnyŋ qoly sylq tüsken.
Zertteuşıler men kuägerlerdıŋ estelıkterıne süiengen bırqatar eŋbekterde Şäkärımge atylǧan soŋǧy oqty jazalauşy otriadtyŋ komandirı Abzal Qarasartov şyǧarǧan degen tūjyrym aitylady. Degenmen oqiǧanyŋ barlyq män-jaiy tarihi derekterde ärtürlı baiandalyp keledı.
Şäkärım Qūdaiberdıūlynyŋ ömırı men şyǧarmaşylyǧy qazaq ädebietı men ruhaniiatynda airyqşa oryn alady. Ol poeziia, filosofiia, tarih jäne audarma salalarynda mol mūra qaldyrdy.
Ǧūmyrynyŋ soŋyna deiın adamgerşılık, ädılet pen ar-ojdandy joǧary qoiǧan oişyldyŋ esımı bügınde qazaq halqynyŋ ruhani tarihymen tyǧyz bailanysty.
