Endigi maqsat — memleketke kúsh salmaı, jeke kózderden qarajat tartý arqyly komandanyń jaǵdaıyn jaqsartý

1372

«Astana» fýtbol komandasynyń Bas dırektory Tastanbek Esentaev maýsymnyń aıaqtalýyna oraı klýbtyń jańalyqtary, keler jylǵa jospary men bıyl atqarǵan jumystary jaıynda suhbat bergen edi. Sonymen...

— «Astana» fýtbol klýbynyń qazirgi jaǵdaıy qandaı? Búgingi kúni klýbtyń bas bapkeri kim?

— «Astana» Qazaqstan Olimpbet-Chempıonatynda jáne «Astana-M» jastar quramasynyń el chempıonatynda kúmisjúlde, al 2003-2004 jylǵy klýb tárbıelenýshileri chempıon atanyp, keler jyly ÝEFA Jastar lıgasyna joldama aldy. «Astana-M» jastar quramasyndaǵy Stanıslav Basmanov úzdik shabýylshy, al 2003-2004 jylǵy klýb tárbıelenýshileri quramyndaǵy Konstantın Onoprıenko úzdik qaqpashy atandy.

Buǵan deıin «Astana» fýtbol klýbynyń qaryzy 4,2 mlrd teńgeni quraǵan bolatyn. Qazir bul másele oń sheshimin tapty. Fýtbolshylar, bapkerler men jumysshylardyń jalaqysy ýaqytyly tólenedi. Bas bapkerge kelsek, Qazaqstan Olimpbet-chempıonatynyń XXV týry aıasyndaǵy kezdesýde komandanyń alańnan ketý sheshimin qoldaǵany úshin bas bapker Andreı Tıhonov Baqylaý-tártiptik komıtetiniń sheshimimen 2 jylǵa fýtboldan shettetilgen bolatyn. Fýtbol emoııaǵa toly oıyn. Fýtbolshylardyń sózine súıensek, tóreshilerdiń ádil bolmaýy osy jaǵdaıǵa áserin tıgizgen. Al bapker oıynshylardy qoldaǵan. Ne bolsa da, klýb bul sheshimdi qatań jaza dep sanaıdy. Osy 2 jyl aıaqtalmaıynsha A.Tıhonov Qazaqstanda bapkerlikpen aınalysa almaıdy. Klýb ishinde bul jaǵdaı tolyq qarastyrylyp, óz sheshimin tapty. Al A.Tıhonov jazany jeńildetý úshin kerek ınstanııalarǵa shaǵymdanýy ne sheshimdi osy kúıinde qaldyrýy óz erkinde.

— Alda qandaı maqsat-mindetter tur?

«Astana» fýtbol klýby 2020 jyly el birinshiliginde qola alsa, bıyl kúmis júldege qol jetkizdi. Álemdik pandemııanyń klýbqa áserin osydan baıqaýǵa bolady. El tarıhyndaǵy eń júldeli, ÝEFA Chempıondar dıgasy men Eýropa lıgasynda el namysyn qorǵap, el birinshiliginiń 6 dúrkin, Qazaqstan Kýbogynyń 3 dúrkin, Qazaqstan Sýperkýbogynyń 5 dúrkin chempıony bolǵan komandanyń jeńister serııasyn ári qaraı jalǵastyrýy úshin atqarylar sharýalar óte kóp. Sport bolǵasyn jeńis tuǵyryna kóterilý men quldyraý qatar júredi. Ótken jyly bapkerdiń aýysýy, sport alańdarynyń jabyq bolýy, oıyndardyń birneshe ret keıinge shegerilýi, fýtbolshylardyń bárimen teń úıde qamalyp qalýy óz kezeginde bizdiń oıynshylarǵa keri áser etti. Kósh júre kele túzeledi. Óz kezegimizde olqylyqtardy túzetip, fýtbolshylardyń suranysyn tolyǵymen qanaǵattandyryp, jattyǵatyn sapaly alańdar men kerekti jabdyqtarmen qamtamasyz etsek, jigitter jigerin janyp, namysty qoldan bermesi anyq.

Klýbtyń jastar quramasy da jaqsy óner kórsetti. Elordalyq komandanyń izbasarlary Ekinshi lıganyń kúmis júldegeri atandy. Qazir Jastar quramynyń birinshi lıgaǵa ótý múmkindigin qarastyryp jatyrmyz. Bastysy, keler maýsymda «Astananyń» jeńis tuǵyrynan kórinýine, klýb jańa deńgeıge shyǵaratyn ári damytýǵa baǵyttalǵan jumystar bastalyp ketti. Qazirgi tańda kelisimshart ýaqyty jaqyndaǵan, ıaǵnı merzimi 2022-2023 jyly aıaqtalatyn oıynshylar bar. Bapkerler quramy ózara aqyldasyp, bas bapkerdiń oıyn stıline keletin fýtbolshylar tizimin jasaqtap jatyr. Soǵan baılanysty, jańa maýsymda «Astana» klýbynda qalatyn, keletin oıynshylarmen kelissózder júrgiziledi. Klýbtyń jańadan jasaqtalǵan quramy boıynsha tolyq aqparatty ýaqyty kelgende «Astana» fýtbol klýbynyń resmı derekkózderinen bile alasyzdar.

— Bolashaqta balalar men jasóspirimderdi sportqa tartý josparda bar ma? Bul baǵytta qandaı jumystar atqarylyp jatyr?

— Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Joldaýynda: «Óskeleń urpaqtyń sporttyq jáne shyǵarmashylyq áleýetine asa nazar aýdarý qajet. Qarjy tapshylyǵy jaǵdaıynda kásibı sport klýbtaryn tolyǵymen memleket esebinen ustaýdyń maǵynasy joq. Memleket pen kvazımemlekettik kompanııalardyń bıýdjetinen mıllıardtaǵan teńge tıimdi jumsalmaıdy. Buqaralyq sportqa, dene shynyqtyrýǵa jáne, árıne, balalarǵa basymdyq berý kerek», - degen bolatyn. «Astana» fýtbol klýby óz kezeginde balalar men jasóspirimderdi sportqa tartý men tárbıeleýge asa nazar aýdarady. Eń basty josparymyz — tárbıelenýshilerdiń sanyn arttyrý. 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan strategııalyq josparymyzǵa sáıkes, ınvestorlar tartý arqyly óz bazasyn qurý josparlanǵan. Memleketke kúsh salmaı, jeke kózderden qarajat tartý. Komandanyń shyǵynyn ózi jaba alatyn kúnge jetkizý. Halyqaralyq deńgeıdegi bapkerlerdi tárbıeleý.

Kezek-kezekpen aıtylǵan baǵyttarǵa toqtalaıyq. Oıyn alańdary, jatý oryndary, tárbıelenýshilerdiń sanyn arttyrý josparǵa saı ótetin bolady. Qazirgi tańda «Astana» fýtbol klýbynyń jattyǵatyn óz bazasy joq. El ordasynda talaptarǵa saı keletin 5 fýtbol alańyn jalǵa alý baǵasy qaltaǵa kúsh túsiredi. Alańdardaǵy jasandy tósenish jamylǵysy, al kún sýytqan shaqta (qazan-sáýir) jamylǵysy joq alańda jattyǵý ótkizý de keri áserin tıgizedi. Odan bólek, «Astana Arenadan» basqa alańdarda qajetti qural-jabdyqtar (proektor, fýtbol alańynyń maket», t.b.), kıim aýystyratyn jáne jýyný bólmeleri, teorııalyq sabaqtar ótkizetin synyptardyń qarastyrylmaǵan. Demek, óz ınfraqurylymymyzdy jasaýymyz kerek. «Astana» fýtbol akademııasyn qurý arqyly, talaptarǵa saı zamanaýı jattyǵý ortalyǵy, fýtbol alańy, jataqhanasy bolǵan kezde klýb tárbıelenýshiler sanyn 2-3 esege arttyra alamyz. Qazir tárbıelentin balalar sany 368, jas mólsheri 9-18 jas aralyǵynda. Onyń ishinde qyzdardan jasaqtalǵan úsh quram bar.

Olarmen jumys jasaıtyn ákimshilik qyzmetkerler sany — 27, quramynda ÝEFA lıenzııasy bar bapkerler, medıınalyq shtab bar. ÝEFA-nyń tájirıbesine súıene otyryp jasalǵan jospar boıynsha atqaratyn jumystar jeterlik.

Alda balalar men jasóspirimderdi tárbıeleý boıynsha strategııalyq jospar boıynsha elimizdegi fýtbol ortalyqtarynyń ishinde jas fýtbolshylardy tárbıeleýden kósh bastaý, «Astana» FK Akademııasyn qurý, Respýblıkamyzdyń qurama komandasyna, negizgi jáne jastar klýby komandalaryna oıynshylar daıyndaý, fýtbol ortalyqtarynyń bapkerleriniń ortaq zamanaýı oqytý júıesin engizý, fýtbol ortalyǵy Astana-M – Astana-Jas – Astana fýtbol klýbynyń bir-birimen tyǵyz qarym-qatynas qurý júıesin engizý, t.b. qolǵa alynbaq.

Ǵasyrdan astam tarıhy bar qazaq fýtbolynyń erteńin sózge tıe ketsek. Mysaly, qazaqtyń turmys-tirshiligin álemge tanytqan «Abaı joly» roman-epopeıasynyń avtory Muhtar Áýezov «Jarys» fýtbol komandasynda jartylaı qorǵaýshy bolǵan eken. Búgin qurama sapynda oınap, erteń tarıh betterinde esimi altyn árippen jazylatynyn túsinip, namysyn janǵan oıynshylardy tárbıeleý — bizdiń basty nazarda. Jalań aıaq dop teýip, fýtbol dese ishken asyn jerge qoıǵan qyrbalasynan álem kóz tiger fýtbolshy tárbıeleý úshin Fýtbol akademııasyn quryp, ıdeologııalyq turǵyda biraz jumystar jasaýymyz kerek. Qazaq fýtbolshylary kósilip turyp suhbat berip, oıyndy egjeı-tegjeıli túsindirse, aýyldaǵy qazaq balalary ony tyńdap ósse, bul bolashaq fýtbolshylarǵa keremet motıvaııa bolar edi. Bul baǵytta qazaqtildi sport ortasyn qalyptastyryp, fýtbolshylardyń halyq arasynda tanymaldyǵyn arttyrý da qarastyrylǵan.

— Bıyl klýbqa qansha qarjy bólindi?

— Klýbtyń 2021 jylǵa arnalǵan bıýdjeti – 4.5-5 mlrd teńge. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 55 paıyzǵa az. Árıne, elimizdegi marapat jaǵynan kósh bastap turǵan klýbtyń jyldyq bıýdjetiniń osyndaı deńgeıde qysqartylýy ońaı tımesi anyq. Demek, jańa strategııalyq baǵyt jasap, talapqa saı jumystar atqarýymyz kerek. Búginmen emes, keleshekti qatar oılap, myqty fýtbolshylar tárbıelep, óz akademııamyzdy, ınfraqurylymdy damytýymyz kerek.

Osy jerde klýbtyń bıylǵy tabysyna toqtala ketsek,2021-2022 jyldar maýsymyndaǵy ÝEFA Konferenııa Lıgasy aıasyndaǵy oıyndarda 750 000 eýro kóleminde tabys tapty. Ortasha eseppen 1 eýro 500 teńge desek, 375 mıllıon teńgeni quraıdy. ÝEFA Konferenııa Lıgasynda2-3 irikteý kezeńderine qatysqany úshin 550 000 eýro tóleıdi. Kelesi kezeńderge ótken saıyn ústine 100 000 eýrodan qosylady. Transferlik kezeńde «Lýdogre» fýtbol klýbyna Peros Sotırıýdy satýdan 800 000 eýro tússe, «Kadıs» klýbyna Varazdat Aroıandy 50 000 eýroǵa sattyq. Bul teńgege shaqqanda 425 mıllıon.

Taǵy bir tabys kózi – marketıng. Klýbtyń tanymaldyǵy artqan saıyn, fýtbolshylary keremet oıyndar kórsetken saıyn jarnama arqyly paıda tabý deńgeıi de artady. Bıyl el birinshiligine kezinde demeýshimiz Netbet kompanııasy (netbet) 44 mıllıon teńge bólse, Iokagama quny 50 mıllıon teńgelik avtobýspen qamtamasyz etti. Pandemııa fýtbolǵa da áser etti. Kórermensiz qanshama matchtar ótti. Fýtbolshylarǵa jankúıerlerdiń qoldaýy jetispedi. Endi ǵana aqyryndap jaǵdaı túzelip keledi. Sonyń ózinde «Astananyń» oıynyn tamashalaýǵa satylǵan bıletter quny 8 613 169 teńgeni qurady.

 

 

«Adyrna» ulttyq portaly.

Pikirler
Redakııa tańdaýy