ەلىمىزدە رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا ۇسىنىلىپ وتىرعان جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ جالپى مازمۇنى ادامعا باعدارلانىپ وتىر. ونىڭ ءماتىنىنىڭ نەگىزگى ەرەكشەلىگىنىڭ ءوزى – ادام قۇقىقتارىنا باسىمدىق بەرىلۋىندە. كونستيتۋتسيا پرەامبۋلاسىندا ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى مۇلتىكسىز ساقتالاتىنىن مالىمدەلدى.
نەگىزگى زاڭنىڭ كىرىسپە بولىمىندە عانا ەمەس، تۇتاستاي كونستيتۋتسيانىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارى مەن ءمان-ماڭىزى ادامنىڭ ەركىندىگى مەن حاقىنىڭ ساقتالۋىن قۇندىلىق رەتىندە كورسەتەدى.
وسى ورايدا، جاڭا جوباعا ەنگىزىلگەن ماڭىزدى نورمانىڭ ءبىرى ادامنىڭ تۇرعىن ۇيگە دەگەن ىرگەلى قۇقىعىنىڭ كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە قورعالۋى. ماسەلەن، 1995 جىلعى 30 تامىزدا رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمدا قابىلدانعان كونستيتۋتسيانىڭ 25-بابى 1-تارماعىندا: «تۇرعىن ۇيگە قول سۇعىلمايدى. سوتتىڭ شەشiمiنسiز تۇرعىن ۇيدەن ايىرۋعا جول بەرiلمەيدi. تۇرعىن ۇيگە باسىپ كiرۋگە، ونى تەكسەرۋگە جانە تiنتۋگە زاڭمەن بەلگiلەنگەن رەتتەر مەن ءتارتiپ بويىنشا عانا جول بەرiلەدi»، دەپ جازىلعان بولسا، جاڭا كونستيتۋتسيادا بۇل ءماتىن: «تۇرعىن ۇيگە قول سۇعۋعا بولمايدى. سوت شەشiمiنسiز تۇرعىن ۇيدەن ايىرۋعا جانە شىعارىپ جىبەرۋگە جول بەرiلمەيدi. تۇرعىن ۇيگە باسىپ كiرۋگە، ونى قاراپ-تەكسەرۋگە، تiنتۋگە زاڭدا بەلگىلەنگەن جاعدايدا جانە كوزدەلگەن تارتiپپەن جول بەرiلەدi»، دەپ ناقتى جازىلدى.
اتالعان نورمانى ۇسىنۋشىلاردىڭ ءبىرى، كونستيتۋتسيالىق رەفورمالار جونىندەگى كوميسسيانىڭ مۇشەسى، ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل ارتۋر لاستاەۆتىڭ ايتۋىنشا، كونستيتۋتسيادا تۇرعىن ءۇي قۇقىعىن قورعاۋ كەپىلدىكتەرىن بەكىتۋ ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك ءارى قۇقىققورعاۋ سيپاتىن، ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ بۇلجىتپاي ساقتالاتىنىن ايعاقتايدى.
«جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى ازاماتتار كۇندەلىكتى ومىردە بەتپە-بەت كەلەتىن جاعدايلاردى ەسكەرەدى جانە ادامنىڭ نەگىزگى قۇقىقتارىنا نۇقسان كەلتىرۋى مۇمكىن ەرىكتى شەشىمدەردىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان. وسى تۇرعىدان العاندا، ول ادىلەتتىلىككە، قاۋىپسىزدىككە جانە ادامنىڭ قادىر-قاسيەتىن قۇرمەتتەۋگە قاتىستى قوعامدىق سۇرانىسقا جاۋاپ بەرەدى. جالپى العاندا اتا زاڭنىڭ مازمۇنى ادامعا باعدارلانىپ وتىر»، – دەپ ءتۇسىندىردى ول.
