قازاق دراماتۋرگياسىندا ادامنىڭ جان دۇنيەسىن، وتباسى قۇندىلىعىن، ايەل تاعدىرىن تەرەڭ سۋرەتتەگەن شىعارمالاردىڭ ءبىرى – دۋلات يسابەكوۆتىڭ «گاۋحارتاس» دراماسى.
استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ مۋزىكالىق جاس كورەرمەن تەاترىنىڭ رەپەرتۋارىنداعى بۇل شىعارمادا قازاق اۋىلىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگى، ۇلتتىق مىنەز، ادامگەرشىلىك ماسەلەلەرى مەن ايەل جانىنىڭ نازىك بولمىسى كەڭىنەن كورىنىس تابادى. دراماداعى ەڭ شوقتىعى بيىك كەيىپكەردىڭ ءبىرى – سالتانات بەينەسى. بۇل وبرازدى ساحنادا سومداپ جۇرگەن اكتريسا گۇلدانا ابدىسادىق كەيىپكەردىڭ ىشكى الەمىن تەرەڭ اشىپ، كورەرمەن جۇرەگىنە اسەرلى جەتكىزە بىلەدى. سالتانات – قازاق قىزىنا ءتان يبالىقتىڭ، مەيىرىمنىڭ، سابىر مەن ادالدىقتىڭ سيمۆولى. ول جاڭا تۇسكەن كەلىن رەتىندە بوتەن اۋلەتكە ۇلكەن ۇمىتپەن كەلەدى. ونىڭ جۇرەگى ماحابباتقا، باقىتقا تولى. الايدا تاعدىر وعان وڭاي جول ۇسىنبايدى. كۇيەۋى تاستاننىڭ قاتالدىعى، سەزىمىن اشىپ جەتكىزە الماۋى سالتاناتتىڭ نازىك جانىن جارالايدى. بىراق سوعان قاراماستان سالتانات وتباسىن ساقتاۋعا، اينالاسىنا جىلۋلىق سىيلاۋعا تىرىسادى. كەيىپكەردىڭ ۇلىلىعى دا وسىندا. ول قيىندىققا مويىماي، ادامدىق قاسيەتىن جوعالتپايدى.
گۇلدانا ابدىسادىق سالتانات ءرولىن ساحنادا ەرەكشە شىنايىلىقپەن بەينەلەيدى. اكتريسانىڭ ويىنىندا اسىرە جاساندىلىق جوق. ونىڭ ءار قيمىلىنان، جانارىنان، داۋىس ىرعاعىنان سالتاناتتىڭ ىشكى مۇڭى مەن نازىك سەزىمى بايقالىپ تۇرادى. اسىرەسە، كەيىپكەردىڭ ءۇنسىز قالعان ساتتەرىندەگى پسيحولوگيالىق تولعانىستى اكتريسا وتە تابيعي جەتكىزەدى. بۇل – ۇلكەن اكتەرلىك شەبەرلىكتىڭ بەلگىسى.
سالتاناتتىڭ باستى ەرەكشەلىگى – ونىڭ ءتوزىمى مەن رۋحاني تازالىعى. ول تاستاننىڭ سالقىن مىنەزىنە قاراماستان، ءوز ماحابباتىنا ادال بولادى. كۇيەۋىنىڭ قاتالدىعىنا قارسى اشۋمەن ەمەس، سابىرمەن جاۋاپ بەرەدى. وسى ارقىلى سالتانات قازاق ايەلىنىڭ دانالىعىن تانىتادى. گۇلدانا ابدىسادىق وسى مىنەزدى ساحنادا تەرەڭ اشا وتىرىپ، كورەرمەنگە كەيىپكەردىڭ جان ازابىن دا، ءۇمىتىن دە سەزىندىرە الادى.
دراماداعى سالتانات بەينەسى تەك ءبىر ادامنىڭ تاعدىرى ەمەس، تۇتاس قازاق ايەلدەرىنىڭ جيىنتىق وبرازى ىسپەتتى. ول – وتباسىنىڭ بەرەكەسىن ساقتاۋشى، مەيىرىمنىڭ يەسى، ماحابباتقا ادال جان. بىراق شىعارمانىڭ تراگەدياسى – ءدال وسىنداي تازا جۇرەكتى ادامنىڭ تۇسىنبەۋشىلىك قۇربانى بولۋىندا. سالتاناتتىڭ قايعىسى كورەرمەندى تولعاندىرماي قويمايدى. ونىڭ تاعدىرى ارقىلى دراماتۋرگ ادامدار اراسىنداعى رۋحاني جاقىندىقتىڭ ماڭىزىن كورسەتەدى.
اكتريسانىڭ ساحنالىق پلاستيكاسى مەن سويلەۋ مانەرى دە ءرول تابيعاتىنا ساي. گۇلدانا ابدىسادىق سالتاناتتىڭ اۋىل قىزىنا ءتان قاراپايىمدىلىعىن ساقتاي وتىرىپ، كەيىپكەردىڭ ىشكى مادەنيەتىن، نازىك بولمىسىن ايقىن كورسەتەدى. اسىرەسە قايىركەنمەن اراداعى ديالوگتاردا ونىڭ ۇنىندەگى مۇڭ مەن ءۇمىت قاتار سەزىلىپ تۇرادى. بۇل كورىنىستەر كورەرمەنگە ەرەكشە اسەر بەرەدى.
سالتانات – ءالسىز ادام ەمەس. كەرىسىنشە، ول – رۋحاني مىقتى تۇلعا. ونىڭ كۇشى – مەيىرىمىندە، ادالدىعىندا، سابىرىندا. كەيىپكەردىڭ جان دۇنيەسىندەگى قايشىلىقتار مەن كۇيزەلىستەردى اكتريسا تەرەڭ پسيحولوگيالىق تالداۋ ارقىلى جەتكىزەدى. سوندىقتان كورەرمەن سالتاناتقا جاناشىرلىقپەن قاراپ قانا قويماي، ونىڭ جان دۇنيەسىن تۇسىنۋگە ۇمتىلادى.
دۋلات يسابەكوۆ «گاۋحارتاس» دراماسى ارقىلى ادام بويىنداعى قاتىگەزدىك پەن مەيىرىمدى، ۇنسىزدىك پەن ماحابباتتى قاتار سۋرەتتەيدى. ال سالتانات – سول مەيىرىمنىڭ شىراعى. بۇل بەينە بۇگىنگى كۇنى دە وزەكتىلىگىن جوعالتقان جوق. سەبەبى ادام جۇرەگىندەگى ساعىنىش، ماحاببات، تۇسىنىستىك سەكىلدى سەزىمدەر ماڭگىلىك تاقىرىپ بولىپ قالا بەرەدى.
قورىتا ايتقاندا، گۇلدانا ابدىسادىق سومداعان سالتانات بەينەسى – ساحناداعى نازىكتىك پەن تەرەڭ ءدراماتيزمنىڭ ۇيلەسىمى. اكتريسا كەيىپكەردىڭ ىشكى جان الەمىن شىنايى اشىپ، كورەرمەنگە اسەرلى وبراز ۇسىنادى. سالتاناتتىڭ تاعدىرى ارقىلى ادامگەرشىلىك، ماحاببات، ءتوزىم سەكىلدى اسىل قاسيەتتەر دارىپتەلەدى. بۇل كەيىپكەر قازاق تەاتر ونەرىندەگى تاعىلىمى مول، كوركەم بەينەلەردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى.
باحتيار تۇرسىن
تەاترتانۋشى
