25 شىلدەدە وڭتۇستىك كورەيانىڭ پۋسان قالاسىندا وتكەن يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مۇرا كوميتەتىنىڭ 48-سەسسياسىندا «عۇن اقسۇيەكتەرىنىڭ سالتاناتتى كەشەندەرى» بۇكىلالەمدىك مۇرالار تىزىمىنە ەنگىزىلدى. بۇل – موڭعوليادان اتالعان تىزىمگە ەنگەن جەتىنشى نىسان، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى مونتسامە اگەنتتىگىنە سىلتەمە جاساپ.
كەشەن ب.ز.د. III عاسىر مەن ب.ز. II عاسىر ارالىعىندا ءومىر سۇرگەن العاشقى موڭعول مەملەكەتى – عۇن يمپەرياسىمەن بايلانىستى بەس ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىشتەن تۇرادى.
موڭعوليانىڭ مادەنيەت ءمينيسترى جۋكوۆىن الدارجاۆحلاننىڭ ايتۋىنشا، بۇل جەتىستىك – وتاندىق جانە شەتەلدىك ارحەولوگتار، تاريحشىلار مەن زەرتتەۋشىلەردىڭ كوپجىلدىق بىرلەسكەن ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى.
«ولاردىڭ عىلىمي زەرتتەۋلەرى سەنىمدى دەرەككوزدەر نەگىزىندە عۇن يمپەرياسى تۋرالى ءبىلىمدى ەداۋىر كەڭەيتىپ، ونىڭ ايرىقشا امبەباپ قۇندىلىعىن نەگىزدەۋگە ماڭىزدى ۇلەس قوستى»، – دەدى مينيستر.
عىلىمي توپ جەتەكشىسى، اكادەميك سامپيلدوندوۆىن چۋلۋن عۇن اقسۇيەكتەرىنىڭ جەرلەۋ ورىندارىنىڭ يۋنەسكو تىزىمىنە ەنگىزىلۋى ولاردىڭ تەك موڭعوليا ءۇشىن عانا ەمەس، بۇكىل الەمدىك قاۋىمداستىق ءۇشىن دە ەرەكشە ماڭىزعا يە ەكەنىن كورسەتەتىنىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، بۇل قادام العاشقى موڭعول مەملەكەتىنىڭ تاريحي ءرولىنىڭ جاھاندىق دەڭگەيدە مويىندالعانىن دا ايقىندايدى.
