«ءورت بولعانىن ءوز تىلىڭدە حابارلا!» بەكجان كورگەن قازاقستان

170
Adyrna.kz Telegram
https://www.adyrna.kz/storage/uploads/xJeIbYEJfoVg3WVRwxbPsPjwYmrP7din8CoiWSF7.png

52 جاسقا قاراعان شاعىندا ومىردەن وزعان اقىن بەكجان اشىرباەۆتىڭ دەنەسى تامىزدىڭ 16-سىندا تۋعان جەرى تۇركىستان وبلىسى ماقتاارال اۋدانى مىرزاكەنت مەكەنىندە جەر قوينىنا تابىستالدى. اقىننىڭ قوعام، الەۋمەت جانە ساياسات تاقىرىبىنداعى ولەڭدەرىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز.  

انا تىلىنە اراشا

نەمەسە سۋيتسيدتىك مىنەز-قۇلىقتىڭ الدىن الۋ

جاقسىلاردىڭ قالعان تەرىپ جاڭقاسىن،

ءتاۋ ەتەمىن تۋعان جەردىڭ ءار تاسىن.

ويعا قالام مۋزەيلەردەن كورگەندە،

دينوزاۆر، مامونتتاردىڭ قاڭقاسىن.

الەم ءبىزدىڭ مويىندايدى دەڭگەيدى،

«ەل كوڭىلى دالاسىنداي كەڭ» دەيدى.

نەگە بىراق العىس ايتۋ كۇنىندە،

وتانداستىڭ ءتىلى «ر»- عا كەلمەيدى.

بولاشاعىڭ نابىت بولار ءجايىتتى اڭدا،

امان قالام توقتاتاتىن ءتايت باردا.

ءوز شىندىعىم الار ءبارىن تۇزەتىپ،

ءوز تىلىڭدە وتىرىك ايت، ايتساڭ دا!

نامىستىنىڭ سورى ارتتا، باعى الدا،

نەمكەتتىلىك قۇلاتپاسىن تاعى ورعا.

سەنە بەرگىن، سوندىرەمىز جابىلىپ،

ءورت بولعانىن ءوز تىلىڭدە حابارلا!

كەلىن ءتۇستى اكەپ ۇيگە ىرىستى،

قۋعىنشىلار ادەتىنشە «قۇرىستى».

ءداۋ جەڭگەسى، قاراساڭ دا سوزدىككە،

وتىنەمىن، ءوز تىلىڭدە ۇرىسشى!

ەرتەڭىمە الاڭ كوڭىل، جۇندەيدى وي،

كۇدىگىڭدى تاڭ اتاتىن تۇندەي جوي.

ءوز جەرىڭدە ءوز تىلىڭدە سويلەمەۋ –

ءوز-وزىڭە قول سالۋمەن بىردەي عوي!..

 

جەتى لاقتىڭ زارى

ورمانىمنىڭ ساياسي ءورتى قاپتاي،

جىلعا سۋى بىتەلدى ەركىن اقپاي.

اڭعال حالقىم تاعى دا سەنىپ قالدى،

ەسىك اشقان قاسقىرعا جەتى لاقتاي.

ارعى-بەرگى تاريحتى قاۋزار بولسا،

بەدەل ساتۋ وندىرمەس ساۋداڭدى ونشا.

مانساپ دەگەن قالماي ما كور الدىندا،

كوز الدىمدا قۇلادى تاۋلار قانشا؟!

ءبىزدىڭ ەلدە الدىمەن ايلاڭ تۇرار،

اقىلدىنىڭ ساۋ ميىن ايران قىلار.

سەنى – ەشبىر تانىمال ەمەستىگىڭ،

ەڭ تانىمال ادامعا اينالدىرار.

العاشىندا كورىندىڭ جانداي تۇمسا،

كىمگە وبالى سەنىمدەر وڭباي سىنسا.

ساحنادا سوزىڭە سۇيسىنگەن ەل،

سالەمىڭدى قايتەسىڭ الماي تۇرسا؟

جۇرە بەرمەك ويداسىڭ بۇعىپ ءالى،

جابىلادى دەيسىڭ بە جىلى ءبارى؟

انت بەرەسىڭ نەشىنشى تالپىنىستان،

جىلدىڭ ۇزدىك «سيقىرشى، ۇرىلارى»؟

بويىن بيىك كورسەتىپ ءتاجى عانا،

قۇلاۋىنا قالعانداي از جىراعا.

باكلاجاندى قازاقشا اۋدارعانداي،

تەز اينالدى-اۋ بۇلارىڭ اجۋاعا...


قايشىلىق

نەمەسە ساياسات الاڭىنداعى سوڭعى بي

ايىرا الماس جاساندىدان جاقۇتتى،

قورقام ەلدەن تۇسىنىگى تار ءتىپتى.

جوعالتقاندا مەملەكەتى ىزدەيتىن،

اقىنىنان قىلمىسكەرى باقىتتى.

اينالانى باسقانداي ما مارتۋ شىن،

كىتاپ اشپاس نادان قالاي نار تۋسىن؟

قازىر اعا قىزمەتكەردەن عىلىمي،

دۇكەندەگى سىيلى كىشى ساتۋشىڭ.

ايتسا باقا باتپاعىنا ساي ءəنىن،

ءۇنسىز تىڭدار كوپ كوكەمدى ايادىم.

بىراق ولار كەشىرمەيدى سەنى وڭاي،

بايقاۋسىزدا باسىپ كەتسەڭ اياعىن.

الدارقاتىپ شىعاي جۇرتىن شايقىمەن،

كەرنەيلەتىپ تويعا مىنەر باي كۇرەڭ.

بۇل زاماننىڭ قاھارمانى بولىپ ءجۇر،

توپ كەپتەردى ۇركىتكەندەر تəيتىمەن.

جاس توقالداي بۇزىلماعان بəدەنى،

قيمايمىز عوي بيلىك دەگەن بəلەنى.

ساحنادان سىيىڭ باردا كەتە ءبىل،

اياقتالعان بي سياقتى əدەمى!..

 

الەۋمەتتIك پاراللەل

ساتىپ الار ەشتەڭە جوق تيىنعا،

تۇرمىس اۋىپ بارا جاتىر قيىنعا.

داستارقانى تىم جۇپىنى كورiنەر،

ديقان ءۇيi جارتى قۇرساق بيىل دا.

كەۋدەسiندە قارسى كەلiپ ەكi ۇران،

ول وتىرار توق كۇندەردەن كوشiپ ءان.

جاڭا قازاق سۇحبات بەرiپ سول ساتتە،

سۇيiكتi اسىن ايتىپ جاتار ەكران.

باس بارماقپەن ەشكiم بەرمەس باعامدى،

سايتان داعدى ساپىرۋدا سانامدى.

توڭازىتقىشى تولماي قالىپ جەڭگەمنiڭ،

سول كاستوممەن كوردiم تاعى اعامدى.

قايتا اشىلىپ بiتەۋ تۇرعان جارامىز،

جۋان اتا بالالارىن باعامىز.

قابات ءۇيدi جەرتولەدەن قىزىقتاپ،

اششۋداستاي قىشقىلدانىپ بارامىز.

 

قۇرباندىق

جۇلدىزسىڭ، سەن ءۇشىن ءبارى – ۋرا!

ءبۇرىشتا تۇراسىڭ ءسۇيىسىپ.

قولتاڭبا بەرەسىڭ ارۋعا،

قولدارىڭ بايقاماي ءتۇيىسىپ.

ۇمىتىپ اۋىزدىڭ توباسىن،

مىنەسىڭ سۋايتتىق ساڭداعىن.

موتورمەن جۇرگەندەي بولاسىڭ،

سەزبەيسىڭ كەۋدەڭدە جان بارىن.

بەرگەن سەرت قالمايدى كۇشىندە،

جالاۋىن ءبىر قىزدىڭ جىعاسىڭ.

جيىرما ءتورت ساعاتتىڭ ىشىندە،

«ول ەلدى» تاستاپ سەن شىعاسىڭ.

ەركەسىڭ حالىققا تانىلعان،

قالادى ول ارقالاپ جارتى ءۇمىت.

كرەمل ەسىگى سالىنعان،

ۇيىڭە كىرۋگە تارتىنىپ.

كورمەيسىڭ توي شىقسا ءۇي بەتىن،

ول بولسا كۇتەدى اسىعىپ.

سەن قويعان كونتسەرتتىڭ بيلەتىن،

ساقتايدى سىرت كوزدەن جاسىرىپ.

وكپەلەر… ساعان نە سوگىسى؟!..

الما ءتوس ءار تۇستا ءجۇر قاڭعىپ.

اقىماق كەلەتىن كوبىسى

ىزدەيسىڭ جاڭادان قۇرباندىق.

سەزىمگە جوق سەندە شىن قاراۋ،

سەرپيسىڭ ساتىندە تۇياقتى.

بۇرىمدى باقىتىن بۇرمالاۋ –

بۇل ساعان ريتۋال سياقتى.

اينالىپ ساحنا سانىنە،

تامسانار كوركىڭە الاۋ ءجۇز.

پاك سەزىم تۋرالى انىڭە،      

قوسىلا باستايدى اناۋ قىز...


باقىت تىلەۋ

توعىز بولماي كەلىپ الار جۇمىسقا،

قىزدار قاشان شىعار ەكەن تۇرمىسقا؟

العاش جاۋعان قار وياتقان ۇمىتتەر،

اياقتالىپ كەلە جاتىر بۇل قىستا.

جۇلدىزدارى جۇپ قۇراڭدار عالامنىڭ،

مەن ءبارىڭنىڭ تاعدىرىڭا الاڭمىن.

مۇمكىن سىزگە تۇسىنىكسىز كورىنەر،

باعىن تىلەۋ تانىمايتىن ادامنىڭ.

قىزىق پا ءومىر ەشكىم سەنى قىزعانباس،

كەتەر مە ەستەن العان ءساتىڭ گۇلدى العاش؟!

باقىت دەگەن – قالىڭدىق ول تويداعى،

ءۇمىت دەگەن – قاسىنداعى قىزجولداس.

جۇرەكتەر-اي، سەزىم قىلى شەرتىلگەن،

سابىر ەتشى ساتتەرىڭدە بورتىنگەن.

ارمانىم جوق قۇتقارا السا ءبىر ءانىم،

سەكىرگەلى تۇرعان قىزدى كوپىردەن...

بەكجان اشىرباەۆ

 

 

پىكىرلەر