فوتو: Telegram/RustamEmomali
دۋشانبە قالاسىنداعى Area AI الاڭىندا جاساندى ينتەللەكت حابى اشىلادى. اۋقىمدى جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا تاجىكستان بيلىگىنە امەريكالىق NVIDIA كورپوراتسياسى قولداۋ كورسەتەدى. «ازيا-پليۋس» باسىلىمىنىڭ حابارلاۋىنشا، بۇل ورتالىق ازياداعى وسىنداي العاشقى نىسان بولماق، دەپ حابارلايدى “ادىرنا”.
يننوۆاتسيالىق حابتىڭ تانىستىرىلىمى جاقىندا تاجىكستاننىڭ گەرمانياداعى ەلشىلىگىندە ءوتتى. ءىس-شاراعا NVIDIA وكىلدەرىمەن قاتار IT-يندۋستريانى، اسىرەسە جاساندى ينتەللەكت سالاسىن دامىتۋمەن اينالىساتىن Armada, VEON, DataVolt, Perplexity جانە Supermicro كومپانيالارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
تاجىكستاننىڭ گەرمانياداعى ەلشىسى يمومۋددين ساتتوروۆتىڭ ايتۋىنشا، جوبانىڭ ىسكە قوسىلۋى ورتالىق ازيانىڭ تۇراقتى دامۋىنداعى جاساندى ينتەللەكتتىڭ ءرولى تۋرالى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ قارارىندا بەلگىلەنگەن ماقساتتاردى جۇزەگە اسىرۋعا ىقپال ەتەدى. اتالعان قۇجات بىلتىر شىلدە ايىندا تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمومالي راحموننىڭ باستاماسىمەن قابىلدانعان.
ال تاجىكستاننىڭ ونەركاسىپ جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگى جانىنداعى جاساندى ينتەللەكت جونىندەگى كەڭەستىڭ توراعاسى ازيزدجون ازيمي Area AI الاڭىندا ارنايى ەكوجۇيە قالىپتاستىرىلاتىنىن مالىمدەدى. ونىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – وزىق يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى اۋقىمدى ونەركاسىپتىك جوبالارعا ەنگىزۋ.
جاساندى ينتەللەكت حابىن باسقارۋ Zehnlab.ai كومپانياسىنا تاپسىرىلعان. كومپانيا ازىرلەمەلەرىنىڭ قاتارىندا تاجىك تىلىندە جاساندى ينتەللەكتپەن جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن تىلدىك مودەل دە بار. قازىرگى ۋاقىتتا Zehnlab.ai NVIDIA كومپانياسىمەن بىرلەسىپ، حابتىڭ تەحنيكالىق باعدارلاماسىن ازىرلەپ جاتىر.
باعدارلاما ىرگەلى جانە تىلدىك مودەلدەردى، سينتەتيكالىق دەرەكتەردى گەنەراتسيالاۋ تەحنولوگيالارىن، گيدروەنەرگيانى پايدالاناتىن گرافيكالىق پروتسەسسورلار نەگىزىندەگى ەسەپتەۋ ينفراقۇرىلىمىن قامتيدى. سونىمەن قاتار ءبىلىم بەرۋ، مەملەكەتتىك باسقارۋ، قارجى جانە باسقا دا سالالارعا ارنالعان شەشىمدەردى دامىتۋ كوزدەلگەن.
بۇدان بولەك، حاب دۋشانبەدەگى Area AI الاڭىن حۋدجاند قالاسىندا بولاشاق ونەركاسىپتىك جاساندى ينتەللەكت پاركىنىڭ اۋماعىندا قۇرىلىپ جاتقان فيزيكالىق جاساندى ينتەللەكت زەرتحاناسىمەن بايلانىستىرادى. بۇل ورتالىق ازياداعى NVIDIA كورپوراتسياسىنىڭ جوبالارىنا سۇيەنە وتىرىپ، فيزيكالىق جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋعا باعىتتالعان العاشقى زەرتحانا بولماق.
مۇنداي ءتاسىل وقىتۋ مەن عىلىمي زەرتتەۋلەردى ونەركاسىپتىك نىسانداردا تەحنولوگيالاردى سىناقتان وتكىزۋمەن ۇشتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
جوبانىڭ العاشقى باعىتى رەتىندە تاۋ-كەن ونەركاسىبىندە جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋ جوسپارلانعان. اتاپ ايتقاندا، پايدالى قازبالارى بار كەندى بوس جىنىستاردان اجىراتۋعا ارنالعان سۇرىپتاۋ ۇدەرىسىنە اقىلدى تەحنولوگيالار ەنگىزىلەدى. كەيىن ءۇش ولشەمدى كارتوگرافيالاۋ جانە قاۋىپتى ءارى جەتۋى قيىن اۋماقتاردى روبوتتاندىرىلعان ادىسپەن بارلاۋ سالالارىندا دا جاساندى ينتەللەكتىنى پايدالانۋ كوزدەلىپ وتىر.
Area AI الاڭى دۋشانبەدە بيىل قاڭتار ايىندا اشىلعان. جاڭا حاب ونىڭ دامۋىنداعى كەلەسى كەزەڭ بولماق. جوبا اياسىندا ۋنيۆەرسيتەتتەر، ازىرلەۋشىلەر، ستارتاپتار مەن ونەركاسىپتىك كاسىپورىندار بىرىكتىرىلىپ، تاجىكستاندا جانە ورتالىق ازيانىڭ باسقا ەلدەرىندە جاساندى ينتەللەكتىنى وقىتۋ، زەرتتەۋ جانە وندىرىسكە ەنگىزۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى.
ايتا كەتەيىك، وڭىردەگى وزگە مەملەكەتتەر دە جاساندى ينتەللەكت سالاسىن دامىتۋعا باسىمدىق بەرىپ وتىر.
قازاقستان ەكىباستۇز قالاسىندا Data Center Valley نەمەسە دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىنىڭ القابىن ىسكە قوسۋعا دايىندالۋدا. مۇندا قۋاتى 1 گۆت بولاتىن جاساندى ينتەللەكت ينفراقۇرىلىمى قۇرىلىپ جاتىر. العاشقى جوبانى 2027 جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىندا پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان. جوباعا سالىناتىن ينۆەستيتسيا كولەمى 5 ملرد اقش دوللارىن قۇرايدى. قازاقستاننىڭ بۇل باستاماداعى سەرىكتەستەرى – Firebird AI جانە NVIDIA.
وزبەكستان بيلىگى دە قاراقالپاقستاندا جاساندى ينتەللەكت پەن دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىنا ارنالعان ارنايى تەحنولوگيالىق ايماق قۇرۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل باعىتتا جالپى قۇنى 8 ملرد دوللار بولاتىن التى جوبا قاراستىرىلعان. ولاردىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن كەمىندە 1 گۆت ەلەكتر قۋاتى قاجەت.
سونىمەن قاتار ساۋد ارابياسىنىڭ DataVolt كومپانياسى تاشكەنت قالاسىندا دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىعىن سالىپ جاتىر. قۇرىلىسقا جۇمسالاتىن ينۆەستيتسيا كولەمى 150 ملن دوللارعا باعالانادى.
