4 قازان، تالدىقورعان. جاڭا الەۋمەتتىك نىساندار سالۋ، شارۋالارعا قولجەتىمدى نەسيە بەرۋ جانە كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ماسەلەلەرى مەملەكەت باسشىسىنىڭ «جاڭا تاريحي كەزەڭدەگى قازاقستاننىڭ وزەكتى مىندەتتەرى» اتتى جولداۋىن ىسكە اسىرۋعا ارنالعان كەزدەسۋدىڭ نەگىزگى تاقىرىپتارىنا اينالدى. تالدىقورعان قالاسىنداعى دوستىق ۇيىندە وتكەن جيىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى قۇرىلتايىنىڭ دەپۋتاتى ەكاتەرينا سمولياكوۆا, قازاقستان حالىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى قايرات كەرەەۆ، اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى نازگۇل حاتەپوۆا جانە قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى داۋرەن تەمىربەكوۆ جەتىسۋ وبلىسىنىڭ جۇرتشىلىعىمەن كەزدەسىپ، جوسپارلانعان شارالاردى ءتۇسىندىردى, تۇرعىنداردىڭ ۇسىنىس-پىكىرلەرىنە قۇلاق ءتۇردى. جيىنعا وڭىردەگى ەتنومادەني بىرلەستىكتەر مەن قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى دە قاتىستى.
جيىندا جولداۋدا ايقىندالعان مىندەتتەردى ءىس ءجۇزىنە اسىرۋعا، سونىڭ ىشىندە ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ، وتاندىق ءوندىرىستى قولداۋ جانە حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
ەكاتەرينا سمولياكوۆا جالپىحالىقتىق اۋقىمدى قۇرىلىس جىلى تەك جاڭا عيماراتتار سالۋمەن شەكتەلمەيتىنىن، ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋدى جانە حالىققا قاجەتتى الەۋمەتتىك نىسانداردى سالۋدى قامتيتىنىن اتاپ ءوتتى.
– وڭىرلەرگە جاساعان ساپارلار بارىسىندا ءبىز بۇل قاجەتتىلىكتەرگە ءوزىمىز كۋا بولىپ، تۇرعىنداردان تىكەلەي ەستىپ ءجۇرمىز. كەي جەرلەردە ەرەكشە قاجەتتىءلىگى بار بالالارعا ارنالعان وڭالتۋ جانە تۇزەتۋ ورتالىقتارى قاجەت بولسا، ەندءى ءبىر ەلدى مەكەندەردە بالالار سپورتپەن شۇعىلداناتىن جەر جوق. سوندىقتان ءاربىر جاڭا نىسان ناقتى ماقساتپەن سالىنۋى كەرەك. ياعني, ءتيىسءتى كومەك قولجەتىمدى بولىپ، بالالاردىڭ جان-جاقتى دامۋىنا مۇمكىندىك جاسالۋى، بارلىعى حالىقتىڭ كۇندەلىكتى ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالۋى قاجەت, – دەدى دەپۋتات.
دەپۋتات سونداي-اق جەتىسۋ وبلىسىنداعى تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا، پاراپلانەريزم الاڭىنا اپاراتىن جولعا قاتىستى وتىنىشتەردەن كەيىن اينالما جول سالۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان. قارجى مينيسترلىگىمەن جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ، الاكول ماڭىنداعى جەتىسۋ مەن اباي وبلىستارىن بايلانىستىراتىن جولدىڭ پروبلەمالىق بولىگىندە ءتيىستى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.
كەزدەسۋدىڭ ماڭىزدى بولىگى ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزگى سالاسى – اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ارنالدى. جەڭىلدەتىلگەن قارجىلاندىرۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەۋ جانەتەحنيكانى جاڭارتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى نازگۇل حاتەپوۆا بىلتىرعى جىلى وسىمدىك شارۋاشىلىعىن جەڭىلدەتىلگەن جولمەن قارجىلاندىرۋعا 1 تريلليون تەڭگە باعىتتالعانىن ايتتى. بۇل قاراجات شارۋالارعا تۇقىم سەبۋ جانە جيىن-تەرىم جۇمىسىن ۋاقىتىلى اتقارۋعا، ءتيىستى ماتەريالداردار الۋعا جانە تەحنيكانى جاڭارتۋعا جول اشىپ وتىر.
– ەندىگى مىندەت – اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەرءدىينۆەستيتسيالىق ماقساتتارعا ارنالعان ۇزاق مەرزىمدى قارجىلاندىرۋ ۇسىنۋ. بۇل رەتتە ناقتى وڭىرلەر ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزى بار نىساندارعا باسىمدىق بەرىلەدى، – دەدى نازگۇل حاتەپوۆا.
ۆيتسە-مينيستر جەتىسۋداعى قانت قىزىلشاسىن وڭدەۋ ماسەلەسىنە دە توقتالدى. بيىل وڭىردە 13,5 مىڭ گەكتار القاپقا قانت قىزىلشاسى ەگىلگەن. ءونىمدى جاڭعىرتۋدان وتكەن كوكسۋ جانە اقسۋ قانت زاۋىتتارى قابىلداۋدا. ال اقسۋ زاۋىتىنىڭ تابيعي گازعا قوسىلۋى وندىرىستىك شىعىنداردى ازايتىپ، ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنىن تومەندەتۋگە ىقپال ەتەدى.
نازگۇل حاتەپوۆا ءسۇتتى مال شارۋاشىلىعىن قولداۋ شارالارىنا دا توقتالدى. جەڭىلدەتىلگەن قارجىلاندىرۋ اياسىندا جۇزدەن استام تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىن قۇرۋ جوسپارلانسا، سونىڭ 71-ءى پايدالانۋعا بەرىلگەن. سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعىن تسيفرلاندىرۋ, سۋبسيديا الۋ راسىمدەرىن جەڭىلدەتۋ جانە قاعازباستىلىقتى ازايتۋ ماسەلەلەرى قوزعالدى.
جيىندا جالپىحالىقتىق اۋقىمدى قۇرىلىس جىلى جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر ءۇشىن دە جاڭا مۇمكىندىكتەر تۋعىزاتىنى ايتىلدى. جاڭا نىسانداردىڭ قۇرىلىسى قۇرىلىس ماتەريالدارىنا، جابدىقتار مەن كولىك قىزمەتتەرىنە دەگەن سۇرانىستى ارتتىرىپ، قوسىمشا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا جانە بيۋدجەت تۇسىمدەرىن ۇلعايتۋعا ىقپال ەتەدى. جوبالاردىڭ ءجۇزەگە اسىرۋعا قوعامدىق باقىلاۋ جۇرگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعى اتاپ ءوتىلدى.
وسىلايشا، دوستىق ۇيىندە وتكەن كەزدەسۋدە پرەزيدەنت جولداۋىندا ايقىندالعان مىندەتتەر ءوڭىردىڭ ناقتى قاجەتتىلىكتەرىمەن ساباقتاستىرىلا وتىرىپ تالقىلاندى. بۇل رەتتە, الەۋمەتتىك قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ، كاسىپكەرلىكتى قولداۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باعىتىنداعى ناقتى ناتيجەلەر حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋدىڭ ماڭىزدى كورسەتكىشتەرى بولماق.
وسى كۇنى قۇرىلتاي دەپۋتاتى ناۋرىز سايلاۋباي مەن قازاقستان حالىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى رۋفينا ۋسانوۆا تالدىقورعان قالاسىنداعى «قاينار اكب» جشس ۇجىمىمەن كەزدەستى.
كەزدەسۋ بارىسىندا قۇرىلتاي دەپۋتاتى ناۋرىز سايلاۋباي ءوندىرىس ورىندارىنىڭ جۇمىس ورىندارىن قۇرۋداعى، حالىقتى تۇراقتى تابىسپەن قامتاماسىز ەتۋدەگى جانە بيۋدجەت تۇسىمدەرىن ارتتىرۋداعى رولىنە توقتالدى. ول «قاينار-اكب» ونىمدەرىنىڭ شەتەل نارىعىنا شىعۋى وتاندىق ءوندىرىستىڭ الەۋەتىن كورسەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
– «قاينار-اكب» – ءوڭىرىمىزدىڭ ماقتانىشى. ءوزىمىزدىڭ تۋعان جەرىمىزدە شىعارىلعان ءونىمنىڭ شەتەلدە سۇرانىسقا يە بولىپ وتىرعانى قۋانتادى. ءوندىرىس كولەمىنىڭ ارتۋى جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا، ازاماتتاردىڭ تابىسى مەن سالىق ءتۇسىمىنىڭ ۇلعايۋىنا ىقپال ەتۋدە. سوندىقتان وسىنداي كاسىپورىنداردىڭدامۋىنىڭ ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن ماڭىزى زور، – دەدى ول.
قازاقستان حالىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى رۋفينا ۋسانوۆا زاۋىتجۇمىسشىلارىنا قاجىرلى ەڭبەگى ءۇشىن العىس ايتتى.
– مۇنداعى 1200 ەڭبەككەردىڭ 45 پايىزى ايەلدەر. وسىنداي اۋىر جۇمىستى اتقارىپ جۇرگەن نازىك جاندىلارعا ەرەكشە ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. بارشاڭىزعا ەسەلى ەڭبەكتەرىڭىز ءۇشىن راقمەت، – دەدى ول.
تالقىلاۋ بارىسىندا قاتىسۋشىلار جولداۋداعى باسىم مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ جولدارىن قاراستىردى. اتاپ ايتقاندا، وبلىستىڭ كولىك-لوگيستيكا الەۋەتىن ارتتىرۋ، تالدىقورعانداعى قالالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ماسەلەلەرى قوزعالدى. سول سياقتى الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ مىندەتتەرى, جول، سۋ، گاز جانە ەلەكترمەن جابدىقتاۋ ماسەلەلەرىن شەشۋدىڭ ماڭىزى قامتىلدى. سونداي-اق كاسىپورىن قىزمەتكەرلەرىنىڭ تۇرعىن ءۇي ماسەلەسى دە كوتەرىلدى. ۇجىم وكىلى جۇمىسشىلاردىڭ تابىسى كەيبىر تۇرعىن ءۇي باعدارلامالارىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيتىنىن ايتىپ، ولارعا باسپانا الۋدىڭ قانداي مۇمكىندىكتەرى بارىن سۇرادى.
ناۋرىز سايلاۋباي كاسىپورىنعا «وتباسى بانكپەن» بىرلەسىپ، قىزمەتكەرلەردىڭ تابىسى مەن ەڭبەك ءوتىلىن ەسكەرەتىن ارنايى يپوتەكالىق باعدارلاما ازىرلەۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى ۇسىندى. ول حرومتاۋداعى تاۋ-كەن كاسىپورنىنىڭ بانكپەن بىرلەسىپ، جۇمىسشىلارىنا باسپانا الۋعا قولداۋ كورسەتكەن تاجىريبەسىن مىسالعا كەلتىردى. كەزدەسۋدە ناۋرىز سايلاۋباي مەن رۋفينا ۋسانوۆاقاتىسۋشىلاردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى.
