Foto: Getty Images
Gonkong soty 78 jastaǧy oppozisiialyq mediamagnat Djimmi Laiǧa 20 jylǧa bas bostandyǧynan aiyru jazasyn berdı. Lai 2020 jylǧy Gonkongtyŋ ūlttyq qauıpsızdık zaŋy aiasynda aiyptalǧan alǧaşqy ırı tūlǧalardyŋ bırı bolyp, ısı Pekinnıŋ engızıp jatqan saiasi özgerısterınıŋ simvolyna ainaldy. Būl turaly VVS jazdy, dep habarlaidy "Adyrna".
Sot Laidy üş bap boiynşa aiypty dep tanydy: ekı bap boiynşa «şeteldık küştermen tıl tabysu», bır bap boiynşa – baspasözde «köterılıske şaqyratyn materialdar jariialau». Sot şeşımınde Laidyŋ būrynǧy Apple Daily gazetı arqyly şeteldık ükımet müddelerın ılgerıletkenı, Gonkong pen Qytaiǧa sanksiialar engızuge äreket jasaǧany aitylǧan.
Lai Qytaida tuǧan, bala kezınde Gonkongqa qaşyp kelgen. Ol 1989 jylǧy Tiananmen alaŋyndaǧy narazylyqtardan keiın kommunistık rejimge qarsy şyqqan jäne Gonkongtaǧy demokratiialyq qozǧalysty qoldaǧan. 2020 jyly ūlttyq qauıpsızdık zaŋy qabyldanǧan soŋ alǧaş ret tamyz aiynda ūstalǧan.
Sot ükımı jariialanǧan kezde sudia Djimmi Laidyŋ Qytaiǧa «jek köru sezımı» bar ekenın aityp, AQŞ-tan QHR ükımetıne qarsy äreket etuın sūraǧanyn mysalǧa keltırdı. Gonkong atqaruşy bilıgı basşysy Djon Li būl şeşımdı qoldap, Laidyŋ äreketterı «eldıŋ müddesıne ziian keltırgenın» aitty.
Zaŋ boiynşa, ūlttyq qauıpsızdık aiasynda separatizm, köterılıske şaqyru, terrorizm jäne şeteldık küştermen tıl tabysu qylmys sanalady. Kritikter zaŋnyŋ avtonomiiany şekteitının jäne azamattyq qūqyqtarǧa qysym jasaitynyn aitqan.
Djimmi Lai qamauda auyr jaǧdaida, oqşau kamerada otyr. Ol diabetpen auyrady jäne densaulyǧy naşarlaǧan. Otbasy onyŋ jaǧdaiyna alaŋdap otyr. Al Gonkong pen Qytai bilıgı Laidyŋ jaǧdaiynyŋ «jaqsy» ekenın jäne qūqyqtarynyŋ «qorǧalǧanyn» mälımdedı.
Būl ıs Gonkongtaǧy ūlttyq qauıpsızdık zaŋy boiynşa eŋ köp nazar audarylǧan prosess bolyp sanalady.
