Ūlttyq mädeniet pen dästür. Qazaq halqynyŋ ruhani älemı

Adyrna.kz Telegram
https://www.adyrna.kz/storage/uploads/zrTg382HPQ1DjbwASjZrF8dSyUjJajNMThOqWur0.jpg

Qazaq halqynyŋ ruhani qūndylyqtary – onyŋ mädenietı men tarihynyŋ, dünietanymy men ömır saltynyŋ ainasy. Būl qūndylyqtar ūrpaqtan ūrpaqqa berılıp, halyqtyŋ özındık erekşelıgın saqtap, qoǧamnyŋ bırlıgın qamtamasyz etedı.

Qazaq ruhani düniesınde qonaqjailylyq, adaldyq, bauyrmaldyq, eŋbekqorlyq pen batyldyq basty qaǧidalar retınde qalyptasqan.

Tarihi derekterge qaraǧanda, köşpelı ömır saltynyŋ özıne tän mädeniet elementterı – dombyra men qobyz, jyr men poeziia, epostar men halyqtyq aŋyzdar – qazaq halqynyŋ ruhani ömırınıŋ ajyramas bölıgı bolǧan. Mysaly, Abai Qūnanbaevtyŋ şyǧarmaşylyǧy, halyq änderı men küi muzykalary tek estetikalyq qūndylyq qana emes, sonymen bırge adamgerşılık, ädılet jäne ömırdıŋ mänı turaly tärbielık sabaqtar beredı. 

Qazaq halqynyŋ ruhani mūrasy salt-dästürlerde, merekelerde, ūlttyq taǧam men kiım ülgılerınde körınıs tabady. Nauryz meiramy, qymyzmeiram, toi dästürlerı – tek mereke emes, būl – ūrpaqqa ata-baba tälımın jetkızetın mädeni kod. Sonymen qatar, ata-baba tärbiesı men auyzşa dästürler balalarǧa ömırlık qaǧidalardy üiretudıŋ tiımdı qūraly bolyp keledı.

Qazırgı zamanda ruhani qūndylyqtardy saqtau men damytu erekşe maŋyzdy. Ǧalamdanu men sifrlyq däuırdıŋ yqpalymen jastar dästürlı mädenietten alystap ketuı mümkın. Sol sebeptı bılım beru, mädeni ıs-şaralar, ūlttyq önerdı nasihattau arqyly ruhani qūndylyqtardy ūrpaqqa jetkızu qajet. Mysaly, muzeiler men teatrlar, ūlttyq körmeler men folklorlyq festivalder arqyly jas ūrpaqqa ūlttyq tarih pen mädenietke degen süiıspenşılık sezımı darytylady.

Qazaq halqynyŋ ruhani qūndylyqtary – ūlttyq bolmystyŋ negızı, qoǧamnyŋ bırlıgı men tūraqtylyǧyn qamtamasyz etetın maŋyzdy resurs. Olardy saqtau men nasihattau arqyly bız ūlttyq mädeniettıŋ üzdık dästürın keler ūrpaqqa jetkızıp, qazaq elınıŋ ruhani bailyǧyn saqtaimyz jäne damytamyz.

Pıkırler