Qazaqstanda quattylyǧy jylyna 10 mln tonnaǧa deiın mūnai öŋdei alatyn törtınşı ırı mūnai öŋdeu zauytyn (MÖZ) salu jobasy praktikalyq ıske asyru kezeŋıne ötude. Joba boiynşa aldyn ala tehnikalyq-ekonomikalyq negızdemenı äzırleu bastaldy.
Qazaqstanda bolaşaqta mūnai-himiia klasterınıŋ ortalyǧyna ainaluy mümkın ırı mūnai öŋdeu keşenın saluǧa daiyndyq jürıp jatyr.
Memleket basşysy Qasym-Jomart Toqaevtyŋ tapsyrmasyna säikes elımızde törtınşı ırı mūnai öŋdeu zauytyn salu jobasyn ıske asyruǧa daiyndyq bastaldy.
Energetika ministrlıgı mūnai öŋdeu jäne mūnai-himiia salasyndaǧy uäkılettı memlekettık organ retınde jobany vedomstvoaralyq deŋgeide üilestırudı jüzege asyrady.
Jobanyŋ tapsyrys beruşısı — SK Ondeu («Samūryq-Qazyna» qorynyŋ enşıles ūiymy). Alty ai ışınde halyqaralyq injiniringtık komanda keşendı aldyn ala zertteuler jürgızedı, onyŋ qorytyndysy boiynşa Ükımetke bolaşaq zauyttyŋ tehnikalyq jäne ekonomikalyq parametrlerı ūsynylady.
Aldyn ala TEN şeŋberınde bırqatar negızgı baǧyttar pysyqtalady. Bırınşı kezekte şikızatpen qamtamasyz etudıŋ eŋ tiımdı shemasy aiqyndalady — Qaşaǧan men Teŋız ken oryndarynyŋ mūnaiyn öŋdeu, sondai-aq qoldanystaǧy qūbyr infraqūrylymy arqyly aralas şikızatty paidalanu nūsqalary qarastyrylady.
Sonymen qatar zauyt salynatyn oryndy taŋdau mäselesıne erekşe nazar audarylady. Sarapşylar kölık logistikasyn, temırjol infraqūrylymyna qoljetımdılıktı, önım ötkızu naryqtaryna jaqyndyǧyn, ekologiialyq talaptardy jäne injenerlık kommunikasiialardyŋ boluyn baǧalaidy.
QR Energetika ministrı Erlan Aqkenjenov atap ötkendei, jaŋa keşennıŋ qūrylysy ūzaq merzımdı energetikalyq tūraqtylyq üşın pragmatikalyq ärı strategiialyq tūrǧydan maŋyzdy qadam bolyp tabylady. Onyŋ aituynşa, jobanyŋ ornalasuy men konfigurasiiasyna qatysty barlyq şeşımder tek ekonomikalyq tiımdılık pen tehnikalyq esepteuler negızınde qabyldanatyn bolady.
Jobanyŋ ǧylymdy qajetsınu deŋgeiı otandyq ǧylymi-zertteu ortalyqtary men beiındı joǧary oqu oryndaryn tartu arqyly qamtamasyz etıledı. R&D qūrylymdary otyn standarttaryn, tehnologiialardy jäne katalizatorlardy jetıldırumen ainalysady, al universitetter bolaşaq öndırıs üşın kadrlar daiarlaidy.
Aldyn ala qūjattama negızınde Ükımet jobany jobalyq-smetalyq qūjattama äzırleu satysyna köşıru, halyqaralyq investorlardy tartu jäne zauyt qūrylysyn bastau turaly şeşım qabyldaidy.
Jürgızılıp jatqan jūmystar mūnai öŋdeu salasyn 2025–2040 jyldarǧa damytu tūjyrymdamasyna säikes jüzege asyryluda jäne ekonomikany şikızattyq modelden tereŋ öŋdeuge kezeŋ-kezeŋımen köşıruge baǧyttalǧan.
