Almaty oblysynyŋ qiyrynda ornalasqan Raiymbek audanynda ǧalymdar forumy öttı.
Osy öŋırde tuyp ösıp, elımızdıŋ türlı salalarynda ǧylym men bılımge eŋbek sıŋırıp jürgen jerlesterdıŋ basyn qosqan audan äkımdıgı ǧylymi-täjıribelık konferensiia ūiymdastyrdy. Audan jūrtşylyǧy men ǧalymdardyŋ kezdesuı Qaqpaq auylynda ūiymdastyryldy. Basqosuǧa Almaty oblysynyŋ äkımdıgı qoldau bıldırgen. Şaraǧa ūiytqy bolǧan Raiymbek audany äkımı Dastan Qūdabaevtyŋ aituynşa, elımızde türlı salada öŋırden şyqqan 500-den astam ǧalym eŋbek etıp jür.
“Bız būl bastamany üş ūrpaqtyŋ bas qosuy dep atadyq. Ǧylym men bılım – kemel keleşekke nyq qadam. Osy qadam bızdıŋ elde tūryp jatqan ärbır tūrǧan, ūstazdar qauymy men jas ūrpaqqa bır önege bolsyn dedık. İdeianyŋ negızgı bastauy qalada jürıp alystaǧy tuǧan jerıne kışkentai da bolsa kömek qolyn sozǧysy keletın jerlesterımızge mümkındık jasau. Ärine qonaqtar kelgende as ışıp, aiaq bosatu üşın emes olar ketken soŋ qandai ız qalady degen sūraq bızdı mazalady. Sondyqtan bız öz komandamyzben JOO, türlı ǧylymi zertteu instituttary, ǧylymmen bailanysty mekemelerdegı öŋırdıŋ tumalaryn ızdedık. Barlyǧy 500 adamnyŋ tızımın alyp, elge şaqyrdyq. Köbı keldı. Aqyldastyq, jobalardy ūsyndyq jäne jospar qūrdyq”,- deidı Raiymbek audanynyŋ äkımı Dastan Qūdabaev.
Auqymdy ıs-şaraǧa Almaty oblystyq bılım basqarmasynyŋ basşysy Qairat Jūmanov, memleket jäne qoǧam qairatkerı, akademik Ädıl Ahmetov, Raiymbek audanynyŋ äkımı Dastan Qūdabaev, Almaty oblysynyŋ jäne bırneşe audandardyŋ Qūrmettı azamaty Toqqoja Estenūly Estenov, Abai atyndaǧy Qazaq ūlttyq pedagogikalyq universitetınıŋ N.Kelımbetov atyndaǧy Türkıtanu ortalyǧynyŋ jetekşısı, filologiia ǧylymdarynyŋ doktory, professor, Ūlttyq ǧylym akademiiasynyŋ akademigı Şerubai Qūrmanbaiūly, Qazaq ūlttyq qyzdar pedagogikalyq universitetınıŋ Basqarma töraǧasy-rektory, Beibıtkül Kärımova, sondai-aq joǧary oqu oryndarynyŋ basşylary, ǧalymdar, pedagogter, mesenattar men jastar qatysty.
“Men osy Raiymbek audanyndaǧy Qarasazda mektepte oqydym. Bızdıŋ zamanda oquǧa tüsu oŋai bolǧan joq. Bıraq menı ata-anam Almatydaǧy äigılı Qyzdar pedagogikalyq institutyna oquǧa tüsuge keŋes berdı. Ol jerde üş uaqyt tegın tamaq beretın edı. Sol üşın men osy oqu orynyn taŋdadym. Eŋ qūryǧanda qarnyŋ toq jüredı dedı. Uaqyt öte kele men osy özıme alma mater bolǧan - Qyzar universitetıne basşy bolyp keldım. Äl künge tegın äleumettık kömek berıledı. Osy öŋırdıŋ qyzdaryn şyqaryman. Bılım alsyn.Oǧan deiın Qyzylorda memlekettık universitetınde 6 jyl basşy boldym. Mıne endı öz tuǧan jerımde bız siiaqty mamandardyŋ täjıribesı men keŋesı kerek degenge quanyp kelıp otyrmyn. Būl öte jaqsy ürdıs”- deidı Qazaq ūlttyq qyzdar pedagogikalyq universitetınıŋ Basqarma töraǧasy-rektory Beibıtkül Kärımova.
Konferensiia barysynda audannan şyqqan ǧalymdar, professorlar, akademikter men elge janaşyr mesenattardyŋ mektep bıtıruşı tülektermen kezdesuı ūiymdastyryldy. Äsırese, ūzaq jyldar memlekettık qyzmet atqarǧan, elşı-diplomat, körnektı ǧalym Ädıl Ahmetov sahna törıne köterılıp, akademikpen jurnalist Baqyt Jaǧyparūly sūqbat jürgızdı. Narynqoldyŋ tumasy, biyl 85 jasqa tolǧan el aǧasy ömırlık täjıribesımen bölısıp, jas buyndy bılımge ūmtyluǧa, tuǧan elge adal qyzmet etuge şaqyrdy. Özımen qatar jürgen öŋırden şyqqan ūly tūlǧalar turaly estelık aitqanda közıne jas alyp, köŋılı bosady.
“Ainalaiyn jerlester, men osy Narynqolda tuyp, Telman Janūzaqov atyndaǧy mektepte bılım aldym. Ūstazym mektepte jürgende-aq şetel tılın oquyma türtkı boldy. Almatyǧa baryp būrynǧy Şetel tılder instituty, qazırgı Abylai han atyndaǧy Halyqaralyq qatynastar jäne älem tılderı universitetıne tüsıp, sol jerde kışı qyzmetkerden rektorlyqqa deiın, odan soŋ Ūlybritaniiadaǧy elşı, QR Syrtqy ıster vise-ministrı, Bılım komitetınıŋ basşysy jäne QBTU qūruşy ärı senator qyzmetıne deiıngı joldy öttım. Būl ülken eŋbekpen keldı. Bılım alu, sonymen bırge elge qyzmet etu- sızderdıŋ paryzdaryŋyz. Men osy uaqyt aralyǧynda tuǧan elımnen qol üzbedım. Al bügın qolǧa alyp otyrǧan öŋırdegı ǧalymdar forumy öte jaqsy bastama. Öndırıs pen auylşaruaşylyǧyn ǧylymmen ūştastyru degen kerek. Menıŋşe mūny öŋırden şyǧyp, jan-jaqta jürgen jerlesterımız qoldaidy jäne kömektesedı dep oilaimyn”,- dedı Ädıl Ahmetov.
Konferensiianyŋ basty maqsaty – jastar arasynda ǧylym men bılımnıŋ maŋyzyn nasihattau deuge bolady. Qazırgı zaman sūranysy sifrlandyru men jasandy intellekt baǧytyndaǧy jaŋa mümkındıkterdı igeru. Oquşylar men ǧylymi qauymdastyq ökılderınıŋ täjıribe almasuyna jaǧdai jasau üşın seksiiaǧa bölınıp, kezdesuler öttı. Is-şara aiasynda oquşylardyŋ ǧylymi jobalary, qolöner tuyndylary, robototehnika, jasandy intellekt jäne ekologiialyq jobalar boiynşa körme ūiymdastyryldy. Jas zertteuşıler öz eŋbekterın köpşılık nazaryna ūsynyp, şyǧarmaşylyq jäne ǧylymi ızdenısterınıŋ nätijesın körsettı. Būl körme oquşylardyŋ jaŋaşyl oilau qabıletı men ǧylymǧa degen qyzyǧuşylyǧynyŋ joǧary ekenın aiqyn aŋǧartty.
Raiymbek audany äkımıdıgıŋ bastamasymen audanda oquşylardyŋ bılım äleuetın köteru üşın eldıŋ bedeldı joǧary oqu oryndarynyŋ basşylary şaqyryldy. Konferensiianyŋ şaryqtau şegı ärı maŋyzdy nätijelerınıŋ bırı de osy boldy. Almaty oblysy bılım basqarmasy men elımızdıŋ 11 joǧary oqu orny arasynda yntymaqtastyq turaly memorandumǧa qol qoiyldy. Būl qūjattar bılım beru ūiymdary arasyndaǧy bailanysty nyǧaityp, käsıbi baǧdar beru jūmystaryn jetıldıruge, auyl jastarynyŋ sapaly joǧary bılım alu mümkındıgın keŋeituge baǧyttalǧan maŋyzdy qadam retınde baǧalanyp otyr. Osy oqu oryndary endı audandaǧy mektepterdı aralap, qajettı mamandyq ielerın daiarlau üşın talapkerlerdı özderı de taŋdap ala alady.
Is-şaranyŋ ekınşı kezeŋı Qaqpaq auylyndaǧy Jämenke orta mektebınıŋ bazasynda jalǧasty. Mūnda joǧary oqu oryndarynan kelgen professorlar men oqytuşylar, sala mamandary jäne mesenattar mektep bıtıruşı tülekterge mamandyq taŋdaudyŋ qyr-syryn tüsındırıp, öz täjıribelerımen bölıstı. TEDx formatyndaǧy kezdesuler, şeberlık sabaqtary men döŋgelek üstelder ūiymdastyrylyp, jastar kökeiındegı saualdaryna jauap aldy.
Almaty oblystyq bılım basqarmasynyŋ basşysy Qairat Jūmanov öz sözınde Raiymbek audanynyŋ bılım salasyndaǧy jetıstıkterıne toqtaldy. Bügınde audanda 22 mektepte 5220 oquşy bılım alyp jatyr. Bılım sapasy 70 paiyzdy, ülgerım körsetkışı 100 paiyzdy körsetedı. Biyl 343 tülek mektep bıtırse, olardyŋ 55-ı «Altyn belgıge», 38-ı üzdık attestatqa ümıtker. Sonymen qatar, 9-synypty aiaqtaityn 575 oquşynyŋ 92-sı üzdık attestattan ümıttı.
Biyl osydan 8 jyl būryn qaitadan bölınıp şyqqan Raiymbek audanynyŋ 90 jyldyq mereitoiy atap ötıledı. Osy maŋyzdy oqiǧanyŋ aiasynda audan äkımı Dastan Qūdabaevtyŋ bastamasymen “90 jyldyqqa 90 şara” degen atpen ondaǧan şara ötkızıledı. Ol jyl basynda bastalǧan. Bügıngı ǧylym men bılım forumy da sonyŋ aiasynda ūymdastyryldy. Al ötken aptada Sarybastau auylynda auylşaruaşylyq forumy ūiymastyrylyp, ony nasihattau üşın respublikalyq jäne Almaty oblystyq BAQ ökılderı arnaiy keldı.
Aita ketu kerek, Raiymbek audanynyŋ 90 jyldyq mereitoiynyŋ negızgı şaralary 8-11 şılde arasynda Narynqol öŋırınde ūiymdastyrylady.
