Foto: AP Photo / Evan Vucci
AQŞ prezidentı Donald Tramp Ukraina basşylyǧyn Reseimen soǧysty toqtatu jönınde kelısımge kele almaǧany üşın synǧa aldy. Onyŋ pıkırınşe, Vladimir Zelenskiidıŋ ornyna Mäskeumen kelıssöz jürgıze alatyn jaŋa basşy keluı kerek. RBK deregınşe, Tramp būl mälımdemenı Tennesige attanar aldynda jurnalistermen kezdesude jasaǧan, dep habarlaidy “Adyrna”.
Sonymen qatar Tramp Ukraina äskerınıŋ Resei aumaǧyndaǧy mūnai öŋdeu zauyttaryna jasaǧan şabuyldaryna narazylyq bıldırdı.
10 qazanda jurnalistermen äŋgımelesu kezınde AQŞ prezidentı Zelenskiidıŋ soǧysty toqtatuǧa bırneşe ret mümkındıgı bolǧanyn, alaida ol ūsynystardy paidalanbaǧanyn aitty.
«Men olarǧa kelısımge kele alatyn jaŋa basşy tabuǧa keŋes beremın. Zelenskiidıŋ bırneşe ret kelısım jasauǧa mümkındıgı boldy. Bıraq qandai da bır sebeppen ol mūny ıstemedı. Menıŋşe, Ukrainaǧa jaŋa prezident sailaityn uaqyt keldı», – dedı Tramp.
Būl mälımdeme oǧan Reseidıŋ Ukrainaǧa kün saiyn soqqy jasap jatqany turaly qoiylǧan sūraqqa jauap retınde aityldy.
AQŞ prezidentınıŋ aituynşa, Vaşington Kievke Reseidıŋ mūnai öŋdeu zauyttaryna jasalatyn şabuyldardy toqtatu jönınde bırneşe ret eskertu jasaǧan. Alaida Ukraina tarapy mūndai soqqylardy jalǧastyrǧan.
Tramptyŋ paiymdauynşa, Reseidıŋ mūnai öŋdeu nysandaryna jasalǧan şabuyldar halyqaralyq janarmai naryǧyna kerı äser etıp, dizel otynynyŋ baǧasyna bailanysty mäselelerdı uşyqtyruy mümkın.
«Ol bükıl älemge qiyndyq äkelgısı keledı. Resei älemge dizel otynynyŋ edäuır bölıgın jetkızedı. Mūnyŋ bızdıŋ fermerlerge de äserı bar. Zelenskii būl şabuyldardy toqtatqany dūrys», – dedı AQŞ prezidentı.
Tramptyŋ Kievke qatysty syny AQŞ pen Resei arasyndaǧy dizel otynyn jetkızu mäselesımen tūspa-tūs keldı.
9 qazanda Vaşington Reseiden AQŞ jäne basqa elderdıŋ naryqtaryna dizel otynyn jetkızuge mümkındık beretın arnaiy rūqsat turaly habarlady. AQŞ Qarjy ministrlıgı sanksiialyq şekteulerge bailanysty būryn tyiym salynǧan reseilık dizel otynymen sauda jasauǧa uaqytşa rūqsat bergen. Onyŋ merzımı 2027 jylǧy 7 säuırge deiın belgılengen.
Öz kezegınde Resei bilıgı dizel otynyn eksporttauǧa qatysty şekteulerdı merzımınen būryn alyp tastaitynyn mälımdedı.
Axios basylymynyŋ derekközderı būl şeşımdı Tramptyŋ Zelenskiige Reseidıŋ mūnai öŋdeu zauyttaryna jasalatyn şabuyldardy toqtatu jönınde aitqan ötınışterımen bailanystyrady.
Ukraina prezidentı Vladimir Zelenskii Vaşington men Mäskeudıŋ dizel otynyn jetkızu jönındegı uaǧdalastyǧyna narazylyq bıldırdı. Ol būl qadam Reseidıŋ soǧys jürgızu mümkındıkterın arttyruy yqtimal dep sanaidy.
«Putinge jasalǧan syilyqtar beibıtşılık äkelmeidı. Resei dizel üşın alǧysyn jaŋa şabuyldarmen jäne zūlymdyqpen bıldıredı», – dep jazdy Zelenskii 9 qazanda.
Sonymen bırge Ukraina basşysy Kievtıŋ özara şabuyldardy toqtatuǧa daiyn ekenın jetkızdı. Onyŋ aituynşa, Resei Ukrainadaǧy energetikalyq infraqūrylymǧa soqqy berudı toqtatsa, Ukraina da Reseidıŋ mūnai öŋdeu zauyttaryna şabuyl jasamauǧa äzır.
«Eger Resei bızdıŋ energetikalyq infraqūrylymymyzdy qiratpasa, Ukraina da Reseidıŋ mūnai öŋdeu zauyttaryna şabuyl jasamaidy. Bız AQŞ-qa osyndai kelısım ūsynyp otyrmyz», – dedı Zelenskii.
Ol Vaşingtondy Mäskeuge qysymdy küşeitıp, atysty toqtatuǧa yqpal etuge şaqyrdy.
10 qazanda Vladimir Zelenskii Finliandiia, Fransiia, Norvegiia jäne Ūlybritaniia basşylarymen telefon arqyly söilestı. Taraptar Reseige qarsy sanksiialardy küşeitu jäne Ukrainaǧa qoldaudy jalǧastyru mäselelerın talqylady.
Germaniia ükımetı Reseige qatysty qoldanystaǧy sanksiialardy saqtaitynyn mälımdedı. Al Europalyq odaqtyŋ syrtqy saiasat jönındegı joǧarǧy ökılı Kaia Kallas Reseidıŋ Ukrainaǧa qarsy soǧysy bastalǧaly berı äzırlenıp jatqan eŋ auqymdy sanksiialar paketı turaly habarlady.
