13 qazanda AQŞ senatorlarynyŋ bır toby el prezidentı Donald Trampqa hat joldap, Resei prezidentı Vladimir Putinmen jasalǧan dizel otynyn jetkızu jönındegı kelısımnen bas tartuǧa şaqyrdy. Būl turaly DW jazdy, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
Senator Richard Bliumental äleujelıde hattyŋ köşırmesın jariialap, Kongress pen Amerika halqynyŋ Ukrainadaǧy soǧysty toqtatudy qoldaitynyn jetkızdı. Dese de, ol 4,5 jyl ışınde jüzdegen myŋ adamnyŋ ömırın qiǧan soǧysty aiaqtau turaly kelısım «ädıl şarttarmen» jasaluy kerektıgın atap öttı.
Hatqa qol qoiǧan senatorlardyŋ pıkırınşe, AQŞ-tyŋ Reseiden dizel otynyn eksporttauǧa qatysty sanksiialardy alyp tastauy «Putinge äskeri maşinasyn qarjylandyru üşın qosymşa qarajat berıp, Reseige Ukrainanyŋ beibıt tūrǧyndaryna qarsy qatygez şabuyldaryn jalǧastyruǧa mümkındık beredı».
«Būl kelısım – qarsylasymyzǧa jasalǧan syilyq, al odaqtastarymyzǧa jasalǧan opasyzdyq. Ony būzu kerek», – delıngen senatorlardyŋ mälımdemesınde.
Senatorlardyŋ pıkırınşe, Resei dizel otynynyŋ älemdık naryqqa jetkızıluı janarmai baǧasynyŋ joǧary boluynan zardap şegıp otyrǧan amerikalyq otbasylardyŋ jaǧdaiyn aitarlyqtai jaqsartpaidy. Osyǧan bailanysty olar Donald Trampty Reseige jäne onyŋ Ukrainadaǧy soǧysty jalǧastyruyna mümkındık berıp otyrǧan negızgı küşterge, sonyŋ ışınde Qytaiǧa ekonomikalyq qysymdy küşeituge şaqyrdy.
Senatorlar būl üşın Resei men İranǧa qarsy sanksiialar turaly Lindsi Grem zaŋynda közdelgen prezidenttık ökılettıkterdı paidalanudy ūsyndy.
AQŞ Memlekettık hatşysy Marko Rubio men Qarjy ministrlıgınıŋ basşysy Skott Bessentke de jıberılgen hatqa alty demokrat senator qol qoiǧan. Olardyŋ qatarynda Richard Bliumental, Djinn Şeihin, Richard Durbin, Şeldon Uaithaus, Djek Rid jäne Kristofer Kuns bar.
Sondai-aq bastamany alty respublikaşyl senator qoldaǧan. Olar – Mitch Makkonnell, Tom Tillis, Siuzan Kollinz, Alan Stiuart Armstrong, Liza Murkovski jäne Djon Kornin.
9 qazanda AQŞ prezidentı Donald Tramp Truth Social äleumettık jelısınde Resei prezidentı Vladimir Putinmen telefon arqyly «öte sättı» söileskenın jetkızgen. Onyŋ aituynşa, ekı köşbasşy Resei dizel otynyn AQŞ pen älemdık naryqqa jetkızu mäselesın kelısken.
Tramptyŋ mälımdeuınşe, reseilık kompaniialar bırden 300 myŋ tonnadan astam dizel otynyn jetkızedı. Qaraşa aiynda taǧy 500 myŋ tonna, odan keiın, şamasy, jeltoqsanda 1 million tonna jöneltıledı. Al keiınnen mūnai öŋdeu zauyttarynyŋ jaǧdaiyna qarai taǧy 3 million tonna jetkızu josparlanǧan. Alaida soŋǧy kölemnıŋ naqty qai kezeŋde jöneltıletını belgısız.
Öz kezegınde AQŞ Qarjy ministrlıgı Resei dizel otynyna qatysty amerikalyq sanksiialardyŋ qoldanyluyn 2027 jylǧy säuırge deiın toqtata tūratyn jalpy lisenziia şyǧardy.
Reseidıŋ «Vesti» baǧdarlamasy 12 qazanda Sankt-Peterburgten şyqqan reseilık dizel otyny tielgen alǧaşqy keme AQŞ-tyŋ şyǧys jaǧalauyna baǧyt alǧanyn habarlaǧan bolatyn. Keme aldaǧy 48–72 saǧat ışınde mejelı jerge jetedı dep kütılgen.
