بيىل الماتى وبلىسىنداعى باعباندار 100 مىڭ تونناعا جۋىق الما جيناۋدى جوسپارلاپ وتىر. ونىڭ 80 پايىزى ىشكى نارىققا جونەلتىلسە، قالعان 20 پايىزى ەكسپورتقا شىعارىلادى. الماتى ءوڭىرىنىڭ الماسى نەگىزىنەن تاجىكستان، قىرعىزستان، رەسەي جانە بەلارۋس ەلدەرىنە ەكسپورتتالادى. سونىمەن قاتار جينالعان ءونىمنىڭ 10 پايىزى شىرىن، پيۋرە، توساپ جانە وزگە دە قايتا وڭدەلگەن ونىمدەر شىعارۋعا پايدالانىلادى، – دەپ حابارلايدى الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
بۇگىندە وبلىستاعى الما باقتارىنىڭ جالپى اۋماعى 9,9 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى. ونىڭ 2,2 مىڭ گەكتارى – ينتەنسيۆتى باقتار. الما ءوسىرۋ كولەمى بويىنشا وبلىستىڭ ەڭبەكشىقازاق اۋدانى كوش باستاپ تۇر. مۇندا جىل سايىن 34,1 مىڭ توننا ءونىم جينالادى. ودان كەيىنگى ورىندا ۇيعىر، تالعار، قاراساي جانە جامبىل اۋداندارى تۇر.
وڭىردە الما اعاشىنىڭ 21 سورتى وسىرىلەدى. مىسالى، الماتى اپورتى، فۋدجي، گالا، گولدەن دەليشەس، سيناپ، كانديل، ايدارەد جانە باسقا دا كەڭ تارالعان سورتتار بار. سونىڭ ىشىندە گالا سۇرىپىنا حالىقارالىق نارىقتا سۇرانىس جوعارى.
«الماتى وبلىسىندا سوڭعى ءۇش جارىم جىلدا 282 مىڭ توننادان استام الما جينالىپ، سونىڭ 1,5 مىڭ تونناسى شەتەل نارىعىنا ەكسپورتتالدى. ەكسپورتتان تۇسكەن ءتۇسىم شامامەن 1 ملن 549 مىڭ اقش دوللارىن قۇرادى. قازىر ەۋروپا ەلدەرى، قىتاي، ورتالىق ازيا جانە تاياۋ شىعىس نارىقتارىمەن ەكسپورتتى ۇلعايتۋ باعىتىنداعى جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتىرمىز. سونىمەن قاتار، تەك جاڭا پىسكەن المانى عانا ەمەس، شىرىن، كەپتىرىلگەن الما، پاستيلا سياقتى قايتا وڭدەلگەن ونىمدەردى دە سىرتقى نارىققا شىعارۋ كوزدەلىپ وتىر. ءبىزدىڭ باستى مىندەت – ونىمدىلىكتى ارتتىرۋ. سول ءۇشىن جوعارى ءونىمدى كوشەتتەر وتىرعىزىلىپ، تامشىلاتىپ سۋارۋ جۇيەسى ەنگىزىلۋدە، تسيفرلىق تەحنولوگيالار قولدانىلىپ، ينتەنسيۆتى باقتاردىڭ كولەمى ۇلعايتىلىپ جاتىر»، – دەدى الماتى وبلىسى اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ديماش سىدىقوۆ.
وڭىردە الماتى اپورتىن حالىقارالىق دەڭگەيدەگى برەند رەتىندە دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنۋدە. اپورت الماسىن قالپىنا كەلتىرۋ جوباسى اياسىندا ساپالى كوشەتتەر كوبەيتىلىپ، جاڭا باقتار وتىرعىزىلۋدا. بۇگىندە وبلىستاعى اپورت باعىنىڭ جالپى اۋماعى شامامەن 2,3 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى. بۇل باقتاردان جىلىنا 6,6 مىڭ توننا اپورت الماسى جينالادى، ورتاشا ونىمدىلىگى گەكتارىنا 88,5 تسەنتنەردى قۇرايدى. سونىمەن قاتار جەمىس-جيدەكتى ساقتاۋ جانە قايتا وڭدەۋ باعىتىندا جاڭا جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا. سونىڭ ءبىرى – جىلىنا 80 مىڭ توننا جەمىس-كوكونىس وڭدەۋگە قاۋقارلى «QAZAQ Global Food JV» زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى. جوبا ىسكە قوسىلعاننان كەيىن وڭدەۋ كولەمى ۇلعايىپ، المانى ۇزاق ساقتاۋعا مۇمكىندىك تۋادى. بۇل ماۋسىمنان تىس ۋاقىتتا دا ءونىمدى نارىققا شىعارىپ، ەكسپورت كولەمىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى.
سونداي-اق وڭىردە الما وسىرۋمەن اينالىسان شاعىن شارۋاقوجالىقتار دا بار. سولاردىڭ ءبىرى – ەڭبەكشىقازاق اۋدانى ايمەن اۋىلىندا ورنالاسقان «حيشمانوۆ» باعى. جالپى اۋماعى – 14 گەكتار. ونىڭ 4 گەكتارىندا كوشەت وسىرىلەدى. قالعان جەرگە باق وتىرعىزىلىپ، ءتۇرلى تاجىريبەلەر جاسالادى. سونداي-اق شارۋاقوجالىق ايمەن اۋىلى مەن وعان جاقىن ەلدىمەكەندەردىڭ تۇرعىندارىن جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. مۇندا تۇراقتى تۇردە 15 ادام ەڭبەك ەتەدى. ال ءونىم جيناۋ جانە كوشەت وتىرعىزۋ كەزىندە ولاردىڭ سانى 30-45 ادامعا دەيىن جەتەدى. بىلتىر 12 توننا ءونىم الىنعان. ال بيىل ونىڭ كولەمىن 24-28 تونناعا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانعان. سونىمەن قاتار الما جيناۋ كەزىندە ەشقانداي قالدىق قالمايدى. ونىڭ ءبارى ارنايى سۇرىپتالىپ، كادەگە جاراتىلادى. ءونىمنىڭ بارلىعى دەرلىك قازاقستان اۋماعىندا ساتىلادى.
ء«بىز قازاقستاندىق سەلەكتسياعا جاتاتىن، جوعالىپ كەتۋگە ءسال قالعان انەل، اينۇر، داميرا، ۆوسحود، راشي سياقتى سورتتاردى كوبەيتۋگە جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. ويتكەنى بۇل سۇرىپتار جاقسى ءونىم بەرەدى، ءدامى دە ءتىل ۇيىرەدى. شاعىن تالىمباعىمىز بار. وندا نەگىزىنەن ءوزىمىزدىڭ باققا قاجەت كوشەتتەردى وسىرەمىز. قايسىسى ءبىزدىڭ ايماققا قولايلى ەكەنىن زەرتتەپ، سودان كەيىن عانا باقتا وسىرۋگە كىرىسەمىز»، – دەيدى شارۋاقوجالىق باسشىسى رۋسلان حيشمانوۆ.
قازىرگى تاڭدا الما باعىنىڭ بابىن تاپقان باعباندار العاشقى جيىن-تەرىنگە كىرىسىپ كەتتى. وبلىستا المانىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە وتاندىق سورتتاردى ساقتاپ، كوبەيتۋگە باعىتتالعان جۇمىستار جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلۋدە. جاڭا باقتاردىڭ كولەمى ۇلعايىپ، زاماناۋي سۋارۋ جۇيەلەرى جانە تسيفرلىق تەحنولوگيالار ەنگىزىلۋدە. سونىمەن قاتار ءونىمدى ساقتاۋ مەن قايتا وڭدەۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ ارقىلى جەرگىلىكتى المانىڭ ەكسپورت الەۋەتىن كۇشەيتۋگە باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا بۇل جۇمىستار وبلىستىڭ الما ءوندىرىسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىپ، ساپالى وتاندىق ءونىم كولەمىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
