2020 jylǧy 22 mausymda Qazaqstandaǧy seismikalyq stansiia tırkegen jer sılkınısı tabiǧi qūbylys emes, Qytaidyŋ iadrolyq qaru synaǧynyŋ saldarynan boluy mümkın. Būl turaly 18 aqpanda Reuters agenttıgı jazdy, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
Agenttık mälımetınşe, AQŞ memlekettık hatşysynyŋ kömekşısı Kristofer Ieo Vaşingtondaǧy Gudzon institutynda ötken kezdesude Qazaqstanda tırkelgen magnitudasy 2,75 bolǧan jer asty dümpulerı Qytaidaǧy Lobnor iadrolyq poligonynan şamamen 750 şaqyrym jerde ornalasqanyn aityp, onyŋ jer asty jarylysynan tuyndaǧanyna kümänı joq ekenın mälımdegen.
«Būl jer sılkınısıne mülde säikes kelmeidı. Būl iadrolyq synaq kezınde kütıletın jaǧdai», – dedı Ieo.
Ol būryn barlau taldauşysy bolǧan jäne iadrolyq injeneriia salasynda doktorlyq därejege ie. Ieonyŋ aituynşa, Qytai synaqty jasyruǧa tyrysyp, soqqy tolqyndarynyŋ amplitudasyn azaitu üşın qūrylǧyny ülken jer asty kamerasynyŋ ışınde jaru ädısın qoldanǧan boluy mümkın.
Alaida Iаdrolyq synaqtarǧa jappai tyiym salu turaly şart ūiymy būl mälımdemenı naqty rastauǧa jetkılıktı derek joq ekenın aitty.
Qytaidyŋ Vaşingtondaǧy elşılıgınıŋ ökılı būl aiyptaudy «mülde negızsız» dep atap, AQŞ osylaişa öz iadrolyq synaqtaryn qaita bastauǧa «sebep oilap tabuǧa» tyrysyp otyr dedı.
«Būl – iadrolyq gegemoniiaǧa qol jetkızuge baǧyttalǧan saiasi manipuliasiia jäne iadrolyq qarusyzdanu boiynşa öz mındettemelerınen bas tartu äreketı», – delıngen Qytai elşılıgınıŋ ökılı Liu Peniuidıŋ mälımdemesınde.
Maqalada AQŞ prezidentı Donald Tramp Qytaidy AQŞ jäne Reseimen bırge SNV-3 kelısımın almastyratyn jaŋa kelıssözderge qosyluǧa qysym jasap otyrǧany da aitylǧan. SNV-3 – strategiialyq iadrolyq qarudy şekteu jönındegı AQŞ pen Resei arasyndaǧy kelısım, onyŋ merzımı 5 aqpanda aiaqtalǧan.
