Elordadaǧy EXPO kongress-ortalyǧynda «Äiel älemı – el taǧdyryna jauapkerşılık» ūranymen köşbasşy äielderdıŋ kezdesuı öttı. Is-şarada Parlament Mäjılısınıŋ Töraǧasy Erlan Qoşanov jäne Premer-Ministrdıŋ orynbasary – Mädeniet jäne aqparat ministrı Aida Balaeva söz söiledı. Zalda Qazaqstannyŋ barlyq öŋırınen kelgen myŋǧa juyq köşbasşy äiel – bılım beru, densaulyq saqtau, käsıpkerlık, ǧylym, äleumettık salalarynyŋ jäne azamattyq sektordyŋ ökılderı jinaldy. Is-şara aiasynda jaŋa Konstitusiiany qabyldau boiynşa 15 nauryzda ötetın referendum talqylandy.
Söz basynda Mäjılıs Spikerı, «AMANAT» partiiasynyŋ Töraǧasy, «Ädılettı jäne Progressivtı Qazaqstannyŋ Halyqtyq Konstitusiiasy üşın!» Jalpyūlttyq Koalisiiasynyŋ Jetekşısı Erlan Qoşanov Memleket basşysy Qasym-Jomart Toqaev genderlık saiasatqa erekşe män beretının atap ötıp, el Prezidentınıŋ äielder qauymynyŋ jūmysqa öte ūqypty, är ıske tiianaqty, jauapkerşılıkpen qaraityny arqyly erekşelenetını, sondyqtan olarǧa eŋ sezımtal ärı äleumettık maŋyzy joǧary salalar tapsyrylatyny turaly aitqan sözın eske saldy.
Erlan Qoşanov qoǧamdaǧy äielderdıŋ rölı turaly aita kele, olardyŋ adamǧa degen qamqorlyǧy, otbasy taǧdyryna degen jauapkerşılıgı jäne balalardyŋ bolaşaǧyna alaŋdauşylyǧy memlekettegı adamgerşılık qūndylyqtarynyŋ berık negızın qalyptastyratynyn atap öttı. Onyŋ aituynşa, däl osy qūndylyqtar bügınde jaŋa Konstitusiianyŋ negızgı qaǧidattarynan körınıs tabady. Onyŋ özegınde adam, onyŋ qadır-qasietı, qauıpsızdıgı jäne damuyna berılgen mümkındıkter tūr.
Sondai-aq Mäjılıs Spikerı Memleket basşysy Qasym-Jomart Toqaev tereŋ intellektualdy tūlǧa retınde qazaqstandyqtardy bılımdı, kıtap oqityn ärı oilana bıletın ūlt retınde körgısı keletını turaly armanymen ünemı bölısıp jüretının atap öttı.
«Prezident bırneşe ret atap ötkendei, är adam bılım aluǧa, özın damytuǧa talpynuǧa tiıs. Qasym-Jomart Toqaevtyŋ osy ömırlık közqarasy jaŋa Konstitusiianyŋ ideologiiasymen ündesedı. Onda elımızdıŋ bılımdı jäne progressivtı qoǧamǧa qarai damu joly aiqyndalǧan. Onyŋ basty bailyǧy – adam kapitaly jäne jastardyŋ tereŋ bılımı. Qarapaiym tılmen aitqanda, būl bızdıŋ balalarymyz ben nemerelerımız bılımnıŋ tereŋ qūndylyǧyn tüsınıp, ǧylymǧa, mädenietke ūmtylady degen söz. Bälkım, būl – Prezidenttıŋ eŋ asyl armany, endı Konstitusiianyŋ özegıne ainalady», – dedı ol.
Sondai-aq Erlan Qoşanov «AMANAT» partiiasynyŋ Äielder qanaty az uaqytta elımızdegı eŋ belsendı qoǧamdyq-saiasi alaŋdardyŋ bırıne ainalǧanyn atap öttı. Üş jylda belsendı äielder qyz-kelınşekterdı qoldauǧa, balalardy qorǧauǧa jäne otbasylyq qūndylyqtardy nyǧaituǧa baǧyttalǧan jüzdegen bastamany jüzege asyrdy. Äielder «Qaryzsyz qoǧam», «Auyl amanaty», «Tomiris», «Baqytty otbasy», «Kedergısız keleşek» siiaqty partiianyŋ äleumettık jobalaryn jüzege asyru ısınde maŋyzdy röl atqaryp keledı.
Mäjılıs Spikerınıŋ aituynşa, äielder tarapynan atqarylyp jatqan jūmys bılım beru bastamalaryn damytu ısınde de aiqyn baiqalady. Mäselen, Äielder qanatynyŋ atsalysuymen äielder köşbasşylyǧyna qatysty magistrlık baǧdarlama äzırlenıp, ol Abai atyndaǧy Qazaq ūlttyq pedagogikalyq universitetımen jäne Almaty Management University-men bırlesıp jüzege asyryluda.
Sonymen qatar ol Äielder qanatynyŋ belsendılerı zaŋ şyǧaru qyzmetıne de eleulı üles qosyp kele jatqanyn aitty. Olardyŋ bastamasymen tūrmystyq zorlyq-zombylyqqa qarsy küreske baǧyttalǧan zaŋ qabyldandy, sondai-aq psihologiialyq qyzmet körsetu ısın damytuǧa qatysty tüzetuler äzırlendı. Būdan bölek, däl osy belsendı äielder autizmge şaldyqqan balalardy jäne erekşe balalardy tärbielep otyrǧan otbasylardy qoldau mäselesın köterıp, sonyŋ negızınde tiıstı zaŋ jobasyn äzırleuge jäne balalardyŋ damuyndaǧy auytqulardy erte diagnostikalau jüiesın engızuge bastamaşy boldy.
Jalpy, bügınde äielder bilık organdarynda, bizneste jäne qoǧamdyq ūiymdarda basşylyq qyzmetterdı barynşa köp atqara bastady. Olardyŋ belsendılıgı memlekettı jaŋǧyrtudyŋ naqty qozǧauşy küşıne ainalyp otyr. Mūnyŋ barlyǧy – äielderdı qoldauǧa baǧyttalǧan jüielı memlekettık saiasattyŋ nätijesı.
Erlan Qoşanov jaŋa Konstitusiiada otbasy instituty men dästürlı qūndylyqtardy qorǧau ısıne erekşe nazar audarylǧanyn atap öttı. Ata Zaŋ jobasynda neke er men äieldıŋ erıktı jäne teŋ qūqyqty odaǧy ekenı naqty bekıtıldı. Būl balalardyŋ düniege keluı men tärbielenuıne qajet berık negız qalyptastyrady. Sonymen qatar memleket äielderdıŋ qūqyǧyn qorǧau şaralaryn küşeitedı. Atap aitqanda, «qyz alyp qaşu» äreketı üşın jauapkerşılık küşeitıldı. Memleket basşysy Ūlttyq qūryltai otyrysynda atap ötkendei, būl dästür emes, adam qūqyǧyn öreskel būzu sanalady. Osy qadamdardyŋ barlyǧy otbasy institutyn nyǧaituǧa, äielderdıŋ ar-namysy men qadır-qasietın qorǧauǧa jäne qauıpsız ärı ädılettı qoǧam qūruǧa baǧyttalyp otyr.
Mäjılıs Spikerı jer jüzınde jaŋa qaqtyǧystar men şielenıs oşaqtary paida bolyp jatqanyn da atap öttı. Jahan jūrtşylyǧynyŋ nazaryn audarǧan İran töŋıregındegı jaǧdai eşkımdı beijai qaldyrmaidy. Sondyqtan elımızdegı beibıtşılık, tūraqtylyq jäne qoǧamdyq kelısım – eŋ qymbat qazyna. Onyŋ aituynşa, Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyŋ salmaqty saiasaty men joǧary halyqaralyq bedelı arqyly Qazaqstanda tūraqtylyq pen auyzbırşılık saqtalyp keledı. Osyǧan bailanysty, jaŋa Konstitusiia qabyldau – memlekettılıktı odan ärı nyǧaituǧa jäne basqaru tiımdılıgın arttyruǧa baǧyttalǧan strategiialyq qadam. Ata Zaŋ negızgı bilık instituttarynyŋ ökılettıgın naqty aiqyndap, prezidenttık basqaru formasyn eldegı tūraqtylyqtyŋ, reformalar sabaqtastyǧynyŋ jäne ornyqty damudyŋ negızı retınde saqtaidy. Sondai-aq ol barlyq bilık tarmaǧynyŋ üzdıksız, jüielı jäne üilesımdı jūmysyn qamtamasyz etu kepılı sanalady. Būl – el ışındegı tūraqtylyqtyŋ, ornyqty damudyŋ jäne Täuelsızdıktı nyǧaitudyŋ berık negızı.
Premer-ministrdıŋ orynbasary – Mädeniet jäne aqparat ministrı, Prezident janyndaǧy Äielder ısterı jäne otbasylyq-demografiialyq saiasat jönındegı ūlttyq komissiianyŋ Töraǧasy Aida Balaeva jaŋa Konstitusiia jobasy Qazaqstannyŋ äleumettık memleket retındegı sipatyn saqtap qana qoimai, ony odan ärı nyǧaitatynyn erekşe atap öttı. Vise-premerdıŋ aituynşa, osy baǧyttaǧy özgerıster halyqaralyq deŋgeide de oŋ baǧalanyp otyr. BŪŪ ökılderınıŋ paiymdauynşa, Qazaqstandaǧy konstitusiialyq jaŋǧyrtu negızgı qūqyqtardy nyǧaituǧa, institusionaldyq kepıldıkterdı küşeituge jäne genderlık teŋdıktıŋ ūlttyq damu basymdyqtarynyŋ ajyramas bölıgı bolyp qala beruıne jaŋa serpın beredı.
Is-şara barysynda forum delegattary jaŋa Konstitusiia jobasynda qoǧamnyŋ negızgı sūranystary qamtylǧanyn atap öttı. Sifrlyq ortada jeke derekterdı qorǧau normalaryn bekıtu, ǧylymǧa, bılım men innovasiiaǧa strategiialyq basymdyq märtebesın beru, otbasy institutyn nyǧaitu, ana men balany qorǧau syndy maŋyzdy mäselelerge de basa nazar audaryldy. Sondai-aq inkliuzivtı bılım beru ısın damytu, medisina qyzmetkerlerın qoldau, qūqyqtyq aiqyndyqty qamtamasyz etu jäne jeke menşıktı qorǧau, qoǧamdyq dialogtaǧy būqaralyq aqparat qūraldarynyŋ rölı jäne volonterlık qyzmettı institusionaldyq tūrǧyda qoldau ısıne de erekşe män berıldı.
Jalpyūlttyq Koalisiianyŋ baspasöz qyzmetı
Surettı tüsırgen: Jaslan Jūmabekov, Talǧat Tanybaev
Daiyndaǧan: «AMANAT MEDIA GROUP» JŞS
Tapsyrys beruşı: M.J. Ospanov
«AMANAT» partiiasy» QB qarajatynan tölendı
