Äleumettık jelılerde İran aumaǧynda paida bolǧan qyşqyldy būlttar Ortalyq Aziia elderıne, sonyŋ ışınde Qazaqstanǧa jetuı mümkın degen aqparat tarady. Alaida Qazaqstan men Özbekstannyŋ meteorologiialyq qyzmetterı būl mälımetterdıŋ ǧylymi negızı joq ekenın mälımdedı, dep habarlaidy "Adyrna".
Oblako.uz basylymynyŋ habarlauynşa, İranda mūnai infraqūrylymyna jasalǧan bırneşe soqqydan keiın ekologiialyq jaǧdai kürdelenuı mümkın degen aqparat taraǧan. Aldyn ala mälımetterge süiensek, soqqy jasalǧan aimaqtardyŋ üstınde uly himiialyq qosylystardan tūratyn ırı būlt paida bolǧany aitylǧan.
Basylym deregınde İrannyŋ keibır aimaqtarynda tūrǧyndar auada erekşe qara tüstı jauyn-şaşyn baiqalǧanyn jäne himiialyq iıs sezılgenın habarlaǧany jazylǧan. Boljam boiynşa, aua aǧyndary būltty Ortalyq Aziia men Qytai baǧytyna qarai alyp ketuı mümkın degen pıkır aitylǧan. Äser etuı yqtimal elder qatarynda Qazaqstan, Özbeksta jäne Qyrǧyzstan atalǧan.
Alaida Qazgidromet būl aqparattyŋ baqylau nätijelerımen rastalmaitynyn mälımdedı.
Vedomstvo ökılderınıŋ aituynşa, Qazaqstan baǧytyna qyşqyldy jauyn-şaşynnyŋ taraluy mümkın degen aqparat ǧylymi derekterge säikes kelmeidı. Monitoring nätijelerı boiynşa İrannan Qazaqstanǧa qauıptı zattardyŋ taralu belgılerı tırkelmegen.
Mamandardyŋ tüsındıruınşe, qyşqyldy jauyn-şaşyn atmosferaǧa önerkäsıp, energetika jäne kölık salalarynan bölınetın kükırt pen azot oksidterınıŋ äserınen qalyptasady. Ädette mūndai lastauşy zattar olardyŋ paida bolǧan aimaqtaryna jaqyn jerde şoǧyrlanady.
Al olar ūzaq qaşyqtyqqa taralǧan jaǧdaida tabiǧi atmosferalyq prosesterdıŋ äserınen konsentrasiiasy edäuır tömendeidı. Sondyqtan myŋdaǧan şaqyrym qaşyqtyqta qauıptı deŋgeidegı qyşqyldy jauyn-şaşynnyŋ paida boluy öte sirek kezdesedı.
2026 jylǧy 9 nauryzda Özgidromet te äleumettık jelıler men keibır BAQ-ta taraǧan «İrannan qyşqyldy būlttar Ortalyq Aziiaǧa jetuı mümkın» degen aqparatty resmi türde joqqa şyǧardy.
Agenttık mälımetınşe, atmosferalyq auanyŋ sapasyn baqylau jäne meteorologiialyq baqylaular barysynda uly zattardyŋ alys qaşyqtyqqa taralu belgılerı anyqtalmaǧan. Atap aitqanda, qyşqyldy jauyn-şaşyn tudyruy mümkın kükırt oksidı (SO₂) men azot dioksidı (NO₂) qauıptı deŋgeide tırkelmegen.
Mamandardyŋ aituynşa, mūndai zattar myŋdaǧan şaqyrymǧa taraǧan kezde turbulenttılık, şaşyrau jäne tabiǧi şögu saldarynan olardyŋ mölşerı aitarlyqtai azaiady. Sondyqtan qauıptı deŋgeidegı qyşqyldy jauyn-şaşynnyŋ qalyptasuy ıs jüzınde mümkın emes.
Meteorologtar azamattarǧa tek resmi meteoqyzmetter men ekologiialyq vedomstvolardyŋ derekterıne süienuge keŋes beredı. Sondai-aq äleumettık jelılerde taraǧan tekserılmegen ärı dürbeleŋ tuǧyzuy mümkın aqparattardy taratpauǧa şaqyrady.
