Jūrt "qazaqtyŋ jauy - qazaq..." "qazaqtyŋ jauy - araq", anau- mynau dep aityp, jazyp jürgende äulie tuǧan Mūhtar aǧam Maǧauin "Qazaqtyŋ jauy - ūlttyq sananyŋ kemşındıgı, iaǧni ūltsyzdyq. Jäne būl qaterlı jau kün sanap ösıp keledı," - dep jazyp edı, osydan 23 jyl būryŋ "Ūltsyzdanu ūrany" kıtabynda.
Būl - qazaqtyŋ şel basqan közı, bıteu kökıregı, düleilengen qūlaǧy, arzandaǧan ary, qūldyraǧan qūny, öşken sana, ölgen ruhy turaly jazuşynyŋ zar kıtabyn qanşa jūrt oqydy, oqymady... bılmeimın, özgergen eşteŋe joq.
Sol jemqorlyq pen ūrlyq, zaŋsyzdyq jailaǧan bilık, qarpyp qaludy ǧana maqsat etken şeneunık, ūiyqtaǧan halyq.
Menıŋ ūǧymymşa boiynda ūlttyq sanasy qalyptasqan azamat ūltşyl, memleketşıl, elın, jerın "menıkı" dep oilaityn bolsa kerek.
Ūlttyq sananyŋ ülgısın Ukraina halqy körsetıp berdı, körsetıp keledı.
Eldıŋ, ūlttyŋ bolaşaǧy ösıp kele jatqan ūrpaq boiyna ūlttyq sanasyn darytaiyn, egeiın dep oilanyp, äreket jasap jürgen mektep te, ata-ana da joq pa dep oilaimyn.
Eleusız, bıraq erteŋgı zardaby auyr bolar körınıster tırlıgımızde jiı aldymyzdan şyǧyp jatady.
Şaǧyn bırneşe mysal...
Bızdıŋ auyl 100 paiyz qazaqtyŋ auyly - Şūbartau öŋırı.
Bıraz uaqyt boldy, auylǧa qūrdasymyzdyŋ Astanadan üş nemeresı keldı, künde köremın... üşeuı de orysşa söileidı, bırge oinap jürgen auyldyŋ balasyna da orysşa aitady, demek, qazaqşasy joq degen söz.
Osy üş balanyŋ äke-şeşesı, ekeuı de özımızdıŋ ūl men qyz: auylda ösken, qazaqşa oqyǧan, auyldan ketkende bıletın orysşalary şamaly... bıraq balalaryn orysşa ösırıp jatyr eken.
Būl nenıŋ körınısı... sol qūdai atqan qūldyq sananyŋ körınısı, orysşa söileu artyqşylyq degen - pasyq tüsınık, oisyzdyq... sanasyzdyq.
Ekınşı mysal: Aiagöz qalasynda "Ystyq nan" degen şaǧyn ärtürlı nan önımderın pısırıp satatyn düken bar, önımderı sapaly, dämdı... Baryp tūramyz...
Osy dükennıŋ qabyrǧasynda jarnama retınde ılıp qoiǧan (ekı jerge) banner tūr, orysşa jazylǧan.
Sūradym... nege orysşa, bolmasa bıreuın qazaqşa jazuǧa bolmai ma dep.
Täuelsızdıkten 10-15 jyl keiın tuǧan, mümkın... satuşy qyzdyŋ bergen jauaby "qazır jūrttyŋ bärı tüsınedı, oqyp alady," - dedı, maǧan bırşama renjıp.
Onyŋ oiyna qazaqtardyŋ bärı orysşa oqyp, tüsınıp alady degen tüsınık kelgenmenen... orystar nege qazaqşa oqyp , tüsınıp almaidy degen tüsınık, oi müldem joq.
Qazaqtar mındettı siiaqty... būl qyzymyzda da jazyq joq, özımızdıŋ ekken egınımız...
Būndai mysaldar öte jiı kezdesedı, attap basqan saiyn...
Qaşan özgeresıŋ...
Qaşan sanaŋdy özgertesıŋ...
Qūldyq qamytty qaşan şeşesıŋ... QAZAQ?
