Suret Timur Bektūrdyŋ Facebook paraqşasynan alyndy
Bızde memlekettık deŋgeide tek qana “kıtap oqy”, “dombyra tart”, “salt-dästür” degen siiaqty äŋgımeler ǧana qazaqşa habarlanady. Al öte joǧary tehnologiia, Jİ, kiber qauıpsızdık, taǧysyn-taǧy mälımetterdıŋ denı orysşa taratylady.
2011 jyldan berı IT taqyrypty memlekettık tılde qauzap kele jatqan adam retınde osy jaǧdai köp jaǧdaida renjıtedı. Tiıstı vedomstvolar men mekemelerge būl turaly şaǧym aitsam, ne estitınımdı bılgılerıŋız kele me? “Senıŋ qazaq auditoriiaŋa būl taqyryp qyzyq emes. Olar bärıbır mūndai şaralarǧa qatyspaidy. Olarǧa basqa taqyryp qyzyq” deidı.
“Olarǧa basqa taqyryp qyzyq” degende qandai taqyrypty meŋzep tūrǧanyn aitpasam da bıletın şyǧarsyzdar?
20.000.000 qazaqtyŋ ışınen tehnologiia men Jİ salasyn nasihattap jürgen men siiaqty 20 adamdy tapsaq, känı?
Al menıŋ uäjım “Qazaq auditoriiasyna jüielı türde qazaqşa kommunikasiia jasalmaǧan taqyrypqa, ärine, qyzyǧuşylyq az bolady. Qūr taqyryby men anonsy ǧana qazaqşa, al tügel şarasy men zaty orysşa ötetın jerde naǧyz qazaqtar qalai jüredı, qalai tartylady?” deimın.
Elımızdıŋ täuelsızdık alǧanyna biyl 35 jyl tolady. Menıŋ IT salasyn nasihattap, därıptep kele jatqanyma 15 jyl bolady. Respublikalyq deŋgeide tek qana qazaqşa, tek qazaqtar jinalǧan IT forum ötkenın körmeppın Astanada. Menıŋ būl sözıme “Ana jerde anadai öttı, myna jerde mynadai öttı” dep bıreuler uäj keltıruı mümkın. Bıraq itke süiek laqtyrǧandai, az ǧana ortanyŋ kezdesulerın emes, Google-den, Amazon-nan, OpenAI men ırı-ırı tehnologiialyq lider kompaniialardyŋ basşylaryn jinaǧan şynaiy kezdesulerdı aityp otyrmyn.
Men üşın būl öte emosionaldyq trigger beretın, aşulandyratyn, renjıtetın, qapalandyratyn jaǧdai. Būl maǧan “Qazaq auditoriiasy būl taqyrypqa, mūndai deŋgeidegı jiynǧa laiyqty emes” degen narrativ pen messedjdı beredı. Alaida, Fridom bolsyn, Kaspii bolsyn, tıptı OpenAI-dyŋ özı bolsyn osy qazaqtyŋ aqşasyna baiyp, osy qazaqtyŋ tiynymen kün körıp otyr.
Osylardyŋ basy-qasynda jürgenderge bırdeŋe desem, “Saǧan ne jetpeidı?” deidı. Maǧan bärı jetedı. Äŋgıme mende emes. Mäsele, QR Prezidentınıŋ “Qazaqstan Respublikasyn 2029 jylǧa deiın sifrlyq memleketke ainaldyru” degen maqsatynyŋ ışınde qazaq halqynyŋ, qazaq jastarynyŋ, qazaq tılınıŋ de bolǧanyn qalaimyn!
