Qūryltai deputattaryn sailau aldyndaǧy nauqan bastalǧannan keiın sarapşylardyŋ nazary partiialardyŋ sailaualdy baǧdarlamalaryna audy. Alǧaşqy aptadan – aq «Ädılet» partiiasynyŋ «Ädılettı bolaşaq üşın» atty baǧdarlamasy keŋınen talqylandy. Belgılı saiasattanuşylar, ekonomister men salalyq sarapşylar qūjatty jan-jaqty saralap, onyŋ mazmūnyn tarazylady. Köpşılıgınıŋ pıkırınşe, osy sailauda «Ädılet» partiiasynyŋ bäsı basym.
Saiasattanuşy Gaziz Äbışev «Ädılet» partiiasyn osy saiasi mausymnyŋ favoritı dep atap, onyŋ kadrlyq qūramy men äleuetıne erekşe toqtaldy. Onyŋ aituynşa, partiianyŋ sailau tızımıne memlekettık basqaru ısınde täjıribesı mol mamandarmen qatar, zaŋgerler, sondai-aq metallurgiia, energetika jäne agroönerkäsıp keşenınde eŋbek etıp jürgen käsıbi mamandar engen.
Saiasattanuşy Daniiar Äşımbaev qūjattyŋ mazmūnyna, alǧa qoiǧan maqsattarynyŋ auqymyna jäne onda közdelgen mındetterdıŋ Memleket basşysynyŋ strategiialyq baǧytymen sabaqtasatynyna nazar audardy.
«Kez kelgen partiianyŋ jeŋıske jetuı üşın üş närse qajet: resurstyq äleuet, bılıktı kandidattar qūramy jäne salmaqty baǧdarlama. «Ädılet» partiiasy Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyŋ saiasi baǧytyn negızge ala otyryp, qoǧamdaǧy äleumettık sūranystarǧa jauap beruge ūmtylǧan», – dedı ol.
Sarapşylar partiia baǧdarlamasynyŋ basty erekşelıgı retınde onyŋ populistık uädelerden görı memlekettık instituttardy nyǧaituǧa, zaŋ üstemdıgın qamtamasyz etuge, şynaiy nätije şyǧaruǧa basymdyq bergenın aitady.
Saiasattanuşy Ädıl Käukenov baǧdarlamanyŋ osy qyryn aşyp aitty.
«Baǧdarlamada eŋ aldymen qūndylyqtar men memlekettık instituttarǧa basymdyq berılgen. Būl bırden közge tüsedı. Avtorlar Qazaqstannyŋ basty mäselesı resurstyŋ tapşylyǧynda emes, memlekettık instituttardyŋ sapasy men saiasi mädeniette ekenın aitqan. Ädılettıkter ūrandatqan uädelerdıŋ ornyna maqsatty körsetkışterdı ūsynǧan. Būl olardyŋ sailauşylarmen aşyq söilesuge daiyn ekenın körsetedı. Sondai-aq partiianyŋ öz mındettemelerı üşın jauapkerşılık aluǧa äzır ekenın aŋǧartady», – dedı ol.
Saiasattanuşy İslam Kuraev ta jauapkerşılık mäselesıne toqtaldy. Onyŋ aituynşa, baǧdarlamada är mındettıŋ oryndalu mejesı naqty körsetılgen.
«Baǧdarlamada jetı flagmandyq maqsat pen 10 baǧdarlamalyq baǧyt aiqyndalǧan. Ärqaisysy naqty körsetkıştermen berılgen: 1 million jūmys orny, tūrǧyn üimen qamtamasyz etu deŋgeiın jan basyna şaqqanda 30 şarşy metrge deiın jetkızu, ortaşa ömır süru ūzaqtyǧyn 77 jasqa deiın arttyru. Osylaişa, «Ädılet» partiiasy özıne jükteletın saiasi jauapkerşılıktı küşeite tüstı. Baǧdarlamada jekelegen basşylarǧa täueldı jüiege emes, ornyqty memlekettık instituttardy damytuǧa basymdyq berılgen.», – dedı ol.
Öz kezegınde saiasattanuşy Qazbek Maigeldinov baǧdarlamadaǧy aşyqtyq pen eseptılıkke qatysty ūstanymdarǧa toqtaldy.
«Partiia memlekettık basqarudyŋ sapasy naqty bır basşyǧa täueldı bolmauy kerek degen ūstanymdy qoldaidy. Iаǧni jüie jekelegen tūlǧalarǧa emes, ornyqty memlekettık instituttarǧa süienuı tiıs. Sonymen qatar partiia baǧdarlamanyŋ är tarmaǧynyŋ oryndaluy turaly sifrlyq panel arqyly aşyq esep berudı josparlap otyr. Būl partiia qyzmetınıŋ aşyqtyǧyn arttyra tüsedı», – dedı ol.
Sarapşylar ekonomikalyq baǧyttaǧy ūsynystardyŋ şikızatqa täueldı modelden öndırıstı ärtaraptandyruǧa, tereŋ öŋdeudı damytuǧa jäne memlekettık instituttardyŋ sapasyn arttyruǧa basymdyq beretının atap öttı.
Qazaq Expert Club ekonomisı Saida Tıleulenova de būl ūstanymnyŋ qazırgı älemdık ürdıstermen ündesetının aitty.
«Baǧdarlamanyŋ ekonomikalyq baǧyty älemdegı ekonomikalyq damu ürdısterıne sai keledı. Onda ekonomikanyŋ sandyq ösımınen görı, sapaly damuyna basymdyq berılgen. Sonymen qatar jeke menşık qūqyǧyn qorǧau, adal bäsekelestıktı damytu, monopoliiamen küres jäne käsıpkerlıktı qoldau mäselelerı qamtylǧan. Sondai-aq ekonomikanyŋ şikızat sektoryna täueldılıgın azaituǧa erekşe män berılgen», – dedı ol.
Önerkäsıp salasyna qatysty ūsynystarǧa toqtalǧan salalyq sarapşy Nūrlan Jūmaǧūlov partiia baǧdarlamasyn Ükımetke daiyn jūmys jospary dep baǧalady.
«Baǧdarlamanyŋ negızgı ūstanymy – şikızatty eksporttaudan ony tereŋ öŋdeuge köşu. Qūjatqa säikes, 2030 jylǧa qarai jūmys ıstep tūrǧan üş mūnai öŋdeu zauytynyŋ quatyn jylyna 18 million tonnadan 30 million tonnaǧa deiın jetkızu közdelgen. Baǧdarlamanyŋ energetika bölımı jalpylama ūrandardan görı Ükımetke arnalǧan naqty mındetter tızbesıne köbırek ūqsaidy. Onda naqty öndırıstık quattar, merzımder jäne salalyq körsetkışter aiqyndalǧan», – dedı ol.
Sarapşylardyŋ pıkırın tüiındei kele, äleumettanuşy Jaqsybek Jienäliev men saiasattanuşy Eduard Poletaev «Ädılet» partiiasynyŋ baǧdarlamasy äleumettık kömektı keŋeituge emes, käsıpkerlıktıŋ, industriianyŋ jäne adami kapitaldyŋ damuyna jaǧdai jasaityn strategiialyq baǧyttardy qamtitynyn aitty.
Sarapşylar qauymdastyǧynyŋ pıkırınşe, «Ädılet» partiiasynyŋ baǧdarlamasy sailaualdy nauqanyndaǧy saiasi talqylaudyŋ deŋgeiın köterdı.
Daiyndaǧan:
«Ädılet» partiiasynyŋ baspasöz qyzmetı.
«Ädılet» partiiasy» QB sailau qorynyŋ qarajaty esebınen tölendı.
Tapsyrys beruşı: N.T. Myŋjasarov.
