Qoǧamnyŋ örkeniettık deŋgeiın onyŋ eŋ osal azamattaryna jasaǧan jaǧdaiynan baǧalauǧa bolady. Bügınde inkliuziia ūǧymy äleumettık qoldaudyŋ tar şeŋberınen şyǧyp, azamattyŋ qoǧamdaǧy ornyn, onyŋ bılım aluǧa, eŋbek etuge, öz qabıletın jüzege asyruǧa jäne derbes ömır süruge degen qūqyǧyn aiqyndaityn maŋyzdy ölşemge ainaldy.
Şyǧys Qazaqstan oblysynda «Auyl» partiiasynyŋ Töraǧasy Qairat Aituǧanovtyŋ inkliuzivtı qauymdastyq ökılderımen kezdesuı osy mäselelerdıŋ qoǧam üşın qanşalyqty özektı ekenın taǧy bır körsettı.
QR Qūryltaiy deputattyǧyna kandidattarmen kezdesuge inkliuzivtı qauymdastyq ökılderı, mügedektıgı bar azamattar, erekşe bılım beru qajettılıkterı bar balalardyŋ ata-analary, qoǧamdyq bırlestıkter men ükımettık emes ūiymdardyŋ ökılderı qatysty. Äŋgıme barysynda qoljetımdı ortany damytu, inkliuzivtı bılım berudı jetıldıru, käsıptık daiarlau men jūmyspen qamtu, bala men otbasyn üzdıksız süiemeldeu, memlekettık organdar men azamattyq qoǧam instituttarynyŋ özara ıs-qimylyn küşeitu siiaqty bır-bırımen sabaqtas mäseleler köterıldı.
Būl mäselelerdıŋ ärqaisysy jeke qaraǧanda äleumettık salanyŋ mındetı sekıldı körınuı mümkın. Alaida, olardyŋ tüiısetın tūsy bıreu – adamnyŋ qoǧamnan şet qalmauy. Sondyqtan inkliuziiany tek jekelegen sanattarǧa arnalǧan jeŋıldıkter nemese äleumettık tölemder jüiesı retınde qabyldau jetkılıksız.
Kezdesude Qūryltai deputattyǧyna kandidat, «Auyl» partiiasynyŋ Töraǧasy Qairat Aituǧanov inkliuziianyŋ mänın däl osy tūrǧydan baǧalady. Onyŋ aituynşa, inkliuziia qaiyrymdylyqqa nemese bır rettık äleumettık aksiialarǧa negızdelmeuı tiıs. Onyŋ özegı – är azamattyŋ bılım aluǧa, eŋbek etuge, erkın jürıp-tūruǧa, şyǧarmaşylyqpen ainalysuǧa jäne qoǧamdyq ömırge özgelermen teŋ därejede qatysuyna naqty mümkındık jasau.
Būl jerde maŋyzdy mäsele – memlekettıŋ äleumettık qyzmet körsetu täsılı. Qazırgı jaǧdaida ata-analar men otbasylar ärtürlı mekemelerge jügınıp, bır mäselenı bırneşe ret tüsındırıp, qajettı qūjattardy qaita-qaita jinauǧa mäjbür bolatyn jaǧdailar kezdesedı. Erekşe qajettılıgı bar bala tärbielep otyrǧan otbasy üşın būl qosymşa auyrtpalyq. Kezdesude de osy mäsele köterılıp, otbasyǧa medisinalyq, bılım beru jäne äleumettık baǧyttar boiynşa keşendı ärı üzdıksız süiemeldeu qajet ekenı aityldy.
İnkliuziia turaly söz bolǧanda, köbıne bırınşı kezekte pandustar, arnaiy kıreberıster nemese ǧimarattardyŋ fizikalyq qoljetımdılıgı eske tüsedı. Ärine, būl – maŋyzdy talap. Bıraq, şyn mänındegı qoljetımdı orta - adamnyŋ ömırdıŋ barlyq salasyna qatysu mümkındıgın qamtidy.
«İnkliuziia - panduspen şektelmeidı. Ol adamnyŋ bılım alyp, eŋbek etıp, öz qabıletın damytyp, qoǧam ömırıne özgelermen teŋ därejede qatysuyna naqty mümkındık jasalǧan sätten bastalady», – dedı «Auyl» partiiasynyŋ Töraǧasy Qairat Aituǧanov.
Kezdesude Qairat Aituǧanov negızgı maqsat tek partiianyŋ sailaualdy baǧdarlamasyn tanystyru ǧana emes, eŋ aldymen, inkliuzivtı qauymdastyqtyŋ ūsynystaryn tyŋdau ekenın atap öttı. Öitkenı, kündelıktı ömırdegı naqty qiyndyqtardy bastan ötkerıp jürgen ata-analar men azamattardyŋ ūsynystary zaŋnamalyq şeşımder üşın qūndy negız bola alady.
Şyǧys Qazaqstandaǧy täjıribe de qoǧam men memlekettık instituttar arasyndaǧy bailanystyŋ maŋyzyn körsetedı. ŞQO filialy töraǧasy, Qūryltai deputattyǧyna kandidat Farid Äbıtaev öŋırlık filialdyŋ bırneşe jyldan berı qoǧamdyq ūiymdarmen bırlesıp inkliuzivtı jobalardy jüielı türde jüzege asyryp kele jatqanyn aitty. Olardyŋ qatarynda «Budem jit!» festivalı men jyl saiyn ötkızıletın MİAP inkliuziia festivalı bar. Būl bastamalar mügedektıgı bar azamattardyŋ şyǧarmaşylyq qabıletın aşuǧa, qoǧammen erkın aralasuyna jäne äleumettık beiımdeluıne mümkındık beretın alaŋ retınde sipattaldy.
Alaida qoǧamdyq ıs-şaralar men festivalder mäselenıŋ bır ǧana qyryn qamtidy. İnkliuziianyŋ ūzaq merzımdı nätijesı adamnyŋ ekonomikalyq derbestıgımen de tıkelei bailanysty. Osy oraida Qūryltai deputattyǧyna kandidat Zahira Begalieva äleumettık qoldaudy tek tölemdermen şektemeu qajettıgıne nazar audardy.
Şyn mänınde, äleumettık saiasattyŋ eŋ joǧary nätijesı – azamattyŋ tūraqty ömır süruge mümkındık aluy. Käsıptık bılım, beiımdelgen jūmys oryndary, jūmys beruşılerge qoldau körsetu, äleumettık käsıpkerlıktı damytu jäne tūraqty jūmyspen qamtudyŋ tiımdı tetıkterı osy mındettı jüzege asyruǧa baǧyttaluy tiıs.
Qoryta aitqanda, inkliuziia – belgılı bır äleumettık topqa jasalǧan jeŋıldık emes, qoǧamnyŋ är müşesıne berıletın mümkındık. Sondyqtan, bügıngı mındet – inkliuziia turaly aitumen şektelmei, ony kündelıktı ömırdıŋ qalypty qaǧidasyna ainaldyru. Mümkındık teŋ bolǧan jerde adamnyŋ äleuetı de tolyq aşylady. Al öz azamattarynyŋ äleuetın ıske asyruǧa jaǧdai jasaǧan qoǧam ǧana şyn mänınde ädılettı ärı ornyqty bolaşaq qūrmaq.
Kezdesu soŋynda inkliuzivtı qauymdastyq ökılderı, qoǧamdyq ūiymdar men ata-analar otbasyny süiemeldeu jüiesın jetıldıru, qoljetımdı ortany damytu, inkliuzivtı bılım beru jäne mügedektıgı bar azamattardy jūmyspen qamtu jönındegı ūsynystaryn ortaǧa saldy. Ūsynystardy aldaǧy uaqytta «Auyl» partiiasy tarapynan zaŋnamalyq bastamalardy äzırleu kezınde qamtu közdelıp otyr.
Şyǧarǧan ūiym: «Auyl» partiiasy» respublikalyq qoǧamdyq bırlestıgı
Tapsyrys beruşı: «Auyl» partiiasy» respublikalyq qoǧamdyq bırlestıgı
Tölendı: «Auyl» partiiasy» respublikalyq qoǧamdyq bırlestıgınıŋ sailau qorynyŋ qarajaty esebınen.
