Qazaqstan ekonomikasy turaly söz bolǧanda köbıne mūnai, metall, öndırıs pen auyl şaruaşylyǧy atalady. Alaida uaqyt özgergen saiyn ekonomikanyŋ kelbetı de jaŋaryp keledı. Bügınde tabys közı tek jer astyndaǧy bailyqpen ölşenbeidı. İdeia, öner, tehnologiia, ūlttyq mädeniet pen turistık äleuet te el ekonomikasynyŋ jaŋa qozǧauşy küşıne ainalyp otyr.
Sonyŋ bır körınısı – kreativtı industriianyŋ jeke ekonomikalyq baǧyt retınde qalyptasuy. Būǧan deiın dizainer, rejisser, muzykant, qolönerşı nemese IT mamany köbıne şyǧarmaşylyq iesı retınde ǧana qabyldansa, qazır olardyŋ eŋbegı ekonomikalyq qūndylyq retınde qarastyryla bastady. Qazaqstanda kreativtı industriiaǧa jatatyn qyzmet türlerınıŋ tızımı alǧaşynda 43 baǧytty qamtysa, keiın 53-ke deiın keŋeitıldı. Onyŋ qatarynda kino, muzyka, dizain, jarnama, baspa ısı, muzeiler, mädeniet salasyndaǧy bılım beru, veb-portaldar men halyq qolönerı de bar.
Būl – jai ǧana sannyŋ özgeruı emes. Memleket şyǧarmaşylyqpen ainalysatyn adamdy ekonomikanyŋ syrtynda tūrǧan maman emes, jaŋa önım men jaŋa jūmys ornyn qalyptastyra alatyn käsıpker retınde qarastyra bastaǧanyn körsetedı.
Bügınde elımızde kreativtı industriia salasynda ondaǧan myŋ käsıpker jūmys ısteidı. Resmi derek boiynşa, 45,5 myŋnan astam subekt tırkelıp, 143 myŋnan astam adam osy sektorda eŋbek etedı. Astana, Almaty, Şymkentten bölek, öŋırlerde de kreativtı habtar aşylyp, şyǧarmaşylyq adamdardyŋ bır jerde bas qosyp, ideiasyn jobaǧa, al jobasyn bizneske ainaldyruyna mümkındık jasalyp jatyr.
Bıraq Qazaqstannyŋ jaŋa ekonomikasyn tek zamanaui tehnologiiadan ızdeu jetkılıksız. Onyŋ tamyry äldeqaida tereŋde jatyr. Ūlttyq qolöner, dästürlı muzyka, zergerlık öner, tarihi oryndar men mädeni mūra – dūrys ūsynylǧan jaǧdaida turist üşın de, käsıpker üşın de, şyǧarmaşylyq industriia üşın de qūndy resurs.
Osy tūsta turizm men kreativtı industriianyŋ joly tüiısedı. Mysaly, tarihi eskertkıştıŋ özı turistık nysan ǧana bolyp qalmai, onyŋ ainalasynda etnoauyl, şeberlık sabaqtary, ūlttyq taǧam, qolöner järmeŋkesı, muzeilık marşrut nemese zamanaui multimediialyq joba qalyptasuy mümkın. Iаǧni tarihty tek saqtap qoiu emes, ony bügıngı adamnyŋ tılımen söiletu maŋyzdy.
Qazaqstannyŋ turistık äleuetı de bırtındep ekonomikalyq nätijege ainalyp keledı. 2025 jyldyŋ qorytyndysy boiynşa eldegı ornalastyru oryndarynyŋ sany 4 482 nysanǧa jetıp, olardyŋ jalpy syiymdylyǧy 232 myŋnan astam oryn bolǧan. Turizm salasyna tartylǧan investisiia kölemı de aitarlyqtai ösıp, sala el ekonomikasyna şamamen 5 trillion teŋge kölemınde üles qosqan.
Būl körsetkışterdıŋ artynda naqty ömır bar: qonaqüide jūmys ısteitın adam, turistke jol körsetetın gid, ūlttyq būiym jasaityn şeber, auyldaǧy şaǧyn demalys ornynyŋ iesı, foto-video tüsıretın maman. Turizm damyǧan saiyn bır ǧana nysan emes, onyŋ ainalasyndaǧy tūtas şaǧyn ekonomika qozǧalysqa keledı.
Sondyqtan tarihi mūrany damytu degenımız – eskı ǧimaratty qalpyna keltırıp, esıgıne taqtaişa ılıp qoiu ǧana emes. Eŋ bastysy – sol mūranyŋ mänın bügıngı ūrpaqqa jetkızu jäne ony elge keletın qonaqqa qyzyqty etıp ūsynu. Qazaqstannyŋ keŋ dalasynda mūndai mümkındık jeterlık. Ūly Jıbek jolynyŋ ızı, köne qalalar, tarihi tūlǧalarǧa qatysty oryndar, dästürlı öner men dala mädenietı – älemge ūsynuǧa bolatyn daiyn mazmūn.
Endeşe jaŋa ekonomika degenımız mındettı türde jaŋa närse oilap tabu emes. Keide onyŋ eŋ ülken mümkındıgı – būrynnan bar qūndylyqqa jaŋa közqaraspen qarauda.
Qazaqstan üşın kelesı kezeŋ däl osy şyǧarmaşylyq pen tarihty, turizm men tehnologiiany bır arnaǧa toǧystyrumen bailanysty boluy mümkın. Öitkenı bügıngı älemde eldıŋ tabiǧi bailyǧy ǧana emes, onyŋ oqiǧasy, mädenietı, ideiasy men özın özgege tanyta bılu qabıletı de kapitalǧa ainalady.
Al Qazaqstannyŋ aitary az emes. Endıgı mındet – sol bai mūrany şaŋ basqan tarih bolyp qaldyrmai, jaŋa buynnyŋ tılımen söiletıp, jaŋa ekonomikanyŋ tırı bölşegıne ainaldyru.
