Älemdık ǧylymǧa üles qosqan qazaq ǧalymy Manat Mäulenbai ömırden öttı

48
Adyrna.kz Telegram
https://www.adyrna.kz/storage/uploads/oFMrdeM6qiDNYYNwmXGc7ycM7sQVQwTUsTwB8g4N.webp

6 qaraşa künı belgılı fizik, önertapqyş Manat Mäulenbai ömırden ozdy. Ol ūzaq jyldar boiy Europanyŋ jetekşı ǧylymi ortalyqtarynda qyzmet etıp, kvanttyq fizika baǧytynda maŋyzdy zertteuler jürgızgen. Ǧalymnyŋ qazasy turaly aqparatty Qazaq ǧalymdary men tehnologiia salasy mamandarynyŋ halyqaralyq QIST qauymdastyǧy jäne Kaliforniiadaǧy MCC East Bay mūsylman qoǧamdyq ortalyǧy habarlady, dep jazady "Adyrna".

 Äzırge onyŋ neden qaitys bolǧany turaly resmi mälımet joq.

Manat Mäulenbai Qytaidyŋ Şyŋjaŋ-Ūiǧyr avtonomiialyq audanynda düniege kelgen. 1983 jyly Şyŋjaŋ universitetınıŋ fizika fakultetın tämamdap, eŋbek jolyn Qytai Ǧylym akademiiasynda zertteuşı retınde bastaǧan.

Osy kezeŋde onyŋ ǧylymi qabıletıne fizika boiynşa Nobel syilyǧynyŋ laureaty Semiuel Ting nazar audarǧan. Keiın ol jas ǧalymdy kvanttyq fizika salasynda zertteu jürgızetın halyqaralyq ǧylymi toptyŋ jūmysyna şaqyrǧan.

1988 jyly Manat Mäulenbai Şveisariiaǧa qonys audaryp, Europalyq iadrolyq zertteuler ūiymynda (CERN) jäne Siurihtegı Şveisariia joǧary tehnikalyq mektebınde (ETH Zurich) qyzmet atqardy. Sondai-aq Europada kvanttyq elektrodinamika taqyrybynda doktorlyq dissertasiiasyn qorǧady.

1990 jyldardyŋ ortasynda ǧalym AQŞ-qa köşıp, ǧylymi qyzmetınıŋ baǧytyn bırtındep medisinalyq tehnologiialar salasyna būrdy.

2025 jyly ärıptesterımen bırlesıp, AIxSCAN startapynyŋ negızın qalady. Joba aiasynda ökpenı diagnostikalauǧa arnalǧan qūrylǧy jäne därıgerlerge qaterlı ısıktı erte kezeŋde anyqtauǧa kömektesetın jasandy intellekt baǧdarlamasy äzırlendı.

Ǧalym sūhbattarynyŋ bırınde būl bastamanyŋ basty maqsaty medisinalyq diagnostikany jedeldetıp, zamanaui tehnologiialardy köpşılıkke qoljetımdı etu ekenın atap ötken.

Manat Mäulenbaidyŋ otbasy tarihynda da Qazaqstannyŋ orny erekşe. Anasy jaǧynan äjesı Şyǧys Qazaqstan öŋırınde ömır sürgen.

1930 jyldary äjesınıŋ otbasy mal-mülkınen aiyrylyp, aşarşylyqtan aman qalu maqsatynda Qytaiǧa qonys audaruǧa mäjbür bolǧan. Arada bırneşe onjyldyq ötken soŋ, äulettıŋ tuystary qaita tabysyp, bailanystaryn qalpyna keltırgen.

Şetelde ömır sürgenıne qaramastan, Manat Mäulenbai Qazaqstandaǧy ǧylymnyŋ damuyna beijai qaramaǧan. Ol eldıŋ ǧylymi jäne ekonomikalyq äleuetın tiımdı paidalanu, otandyq ǧylymdy damytu mäselelerı boiynşa öz oilary men ūsynystaryn bıldırıp otyrǧan.

Ömırınıŋ soŋǧy jyldaryn Kaliforniiada ötkızgen ǧalymnyŋ artynda halyqaralyq ǧylymi ortadaǧy eŋbegı men medisinalyq tehnologiialardy damytuǧa qosqan ülesı qaldy.

 

Pıkırler