Fransiianyŋ būrynǧy elşısı Narhoz universitetınde därıs berdı

332
Adyrna.kz Telegram
https://www.adyrna.kz/storage/uploads/RpzIt1iKeoleQ0ymSQqCO1uB6B0cGaZO3Ses3iVM.jpg

Narhoz universitetınıŋ Qūqyq jäne memlekettık basqaru mektebıne (ŞPiGU) fransuz diplomaty Per Andriio myrzany «Halyqaralyq qatynastar» bılım beru baǧdarlamasynyŋ studentterıne «Qytai men Europalyq Odaq arasyndaǧy halyqaralyq qatynastar» taqyrybynda därıs oquǧa şaqyrdym.

Per Andriio – Fransiianyŋ Täjıkstan men Moldovadaǧy būrynǧy elşısı, EQYŪ Minsk tobynyŋ teŋ töraǧasy. Diplomatiialyq qyzmette 35 jyldan astam eŋbek ettı. Sciences Po, ISIT jäne IRIS-te (Parij) sabaq bergen, MGİMO men Joǧary ekonomika mektebınde därıs oqyǧan.

Andriio myrzamen tanystyǧymyz ekı jyl būryn, men Fransiiada jūmys ıstep jürgende, LinkedIn jelısınde bastalǧan edı. Onyŋ Qazaqstanǧa kelgen saparynda jüzbe-jüz kezdesıp, bolaşaq josparlardy talqylasaq degen nietımız oryndaldy.

Fransua Olland prezident bolǧan kezeŋde qyzmet atqarǧan täjıribelı diplomattyŋ öz auzynan estıgen mälımetter studentterdıŋ qyzyǧuşylyǧyn odan saiyn arttyrdy. Andriio myrzanyŋ bırneşe tıl bıluı auditoriiamen erkın tıl tabysyp, är mäselenı jan-jaqty talqylauǧa ülken septıgın tigızdı. Teoriia men täjıribenı ūştastyrǧan şynaiy keister studentterdı şabyttandyrdy.

Nazerke Korynbaeva:  Fransuz diplomaty, Fransiianyŋ Täjıkstan men Moldovadaǧy būrynǧy elşısı jäne EQYŪ Minsk tobynyŋ būrynǧy teŋ töraǧasy Per Andriionyŋ därısı maǧan qatty ūnady. Äsırese onyŋ teoriiamen şektelmei, diplomatiialyq mansabynan naqty mysaldar keltırgenı qūndy boldy. Būl diplomatiianyŋ ıs jüzınde qalai jūmys ısteitının jaqsyraq tüsınuge kömektestı. Onyŋ Qytai men EO qarym-qatynasy turaly taldauy da öte qyzyqty boldy. Halyqaralyq qatynastar mamandyǧynda oqityn bız üşın būl kezdesu erekşe paidaly boldy jäne maǧan mamandyǧym boiynşa damuǧa degen yntamdy arttyrdy.

Sabina Kalykova:  Per Andriionyŋ därısın tyŋdau öte qyzyqty boldy. Äsırese därıs taqyrybynyŋ öte paidaly bolǧanyn atap ötkım keledı. Sondai-aq fransuz tılın alǧaş ret tıldı ökılınıŋ auzynan estıgenımız de öte maŋyzdy boldy. Maǧan eŋ köp este qalǧany — Per Andriionyŋ öte meiırımdı jan ekenı, därıstı belsendı jürgızıp, sūraqtarǧa egjei-tegjeilı jauap bergenı.

Nūrbol Saiym

Per Andriio — fransuz halqynyŋ maqtanyşy bolar tūlǧalardyŋ bırı. Onyŋ orys halqymen tuystyq bailanysy men orys tılın jetık bıluı ony bızge jaqyndata tüstı.

Käsıbi jolyna kelsek, ol — naǧyz täjıribelı, tıs qaqqan diplomat. Qarabah mäselesın şeşuge atsalysuy, Reseidegı diplomatiialyq qyzmetı, Täjıkstan men Moldovadaǧy elşılık qyzmetı onyŋ halyqaralyq saiasatta mol täjıribe jinaǧanyn körsetedı. Naǧyz öz ısınıŋ şeberınen därıs tyŋdap, şynaiy keisterdı üirenu bız üşın taptyrmas täjıribe boldy.

Qazaqstannyŋ eŋ belgılı universitetterınıŋ bırı — Narhoz universitetıne  professor Almaş Seidikenova menı studentter aldynda söz söileuge şaqyryp, ülken qūrmet körsettı.

Men sözımdı Ke d'Orsedegı (Fransiia Syrtqy ıster ministrlıgındegı) ūzaq jylǧy qyzmetım turaly äŋgımeden bastadym. Negızınen Mäskeude, Ortalyq Aziiada jäne Kavkazda qyzmet ettım. Osy öŋırde men Tauly Qarabaq qaqtyǧysyn retteuge jauapty Minsk tobynyŋ fransuz tarapynan teŋ töraǧasy da boldym.

Täjıkstandaǧy elşı bolyp jürgen kezımde Almatyǧa alǧaş ret kelıp, Qazaqstan men onyŋ halqynyŋ şynaiy qūndylyǧy men ūlylyǧyn baǧalai bıldım.

Därıs barysynda  bız hattamanyŋ diplomat jūmysyndaǧy maŋyzy turaly jan-jaqty talqyladyq. Diplomattyŋ mındetı — öte naqty erejelerdı qataŋ saqtau jäne olardy belgılı bır ikemdılıkpen qoldanu.Mysal retınde QHR Töraǧasy Si Szinpinnıŋ Fransiiaǧa saparyn jäne Fransiia Prezidentı Ollandtyŋ Minsk tobynyŋ teŋ töraǧasy retınde 2014 jyly Parijde ūiymdastyrǧan sammitın keltırdım. Sol kezde Fransiia memleket basşysy Tauly Qarabaq qaqtyǧysyn diplomatiialyq jolmen şeşudı ūsynu üşın Äzırbaijan Prezidentı Äliev pen Armeniia Prezidentı Sargsiandy Elisei saraiynda qabyldady. Saiasi mazmūnynan bölek, hattama da şeşuşı röl atqardy. Atap aitqanda, kelgen är memleket basşysyna özı laiyq dep sanaǧan märtebede qūrmet körsetıluın qamtamasyz etu qajet boldy.Tüptep kelgende, būl Parij sammitı eşqandai nätije bermedı. Aitpaqşy, basqa ekı teŋ töraǧa — reseilık jäne amerikandyq taraptar ūiymdastyrǧan sammitter de däl solai nätijesız aiaqtaldy.

Men egjei-tegjeilı taldaǧan taǧy bır mysal — Si Szinpinnıŋ Fransiiaǧa, Parij ben Lionǧa jasaǧan memlekettık sapary. Ke d'Orse Hattama departamentı daiyndaǧan beinematerialǧa süiene otyryp, sapardyŋ daiyndyǧy men ötuın qamtityn barlyq kezeŋderdı naqty tüsındırıp berdım. Studentter mūqiiat ärı ülken qyzyǧuşylyqpen tyŋdap, köptegen sūraqtar qoidy.

Sodan keiın äŋgıme studentterdıŋ bolaşaq josparlaryna auysty. Olardyŋ barlyǧy Qazaqstan Syrtqy ıster ministrlıgınde nemese syrtqy ekonomikalyq qyzmet salasynda jūmys ıstegısı keletının aitty.

Jalpy alǧanda, būl kezdesu öte jaqsy öttı, studentter  öte belsendı qatysty.

Oi bölısıp, pıkır almasuǧa şaqyrǧandaryŋyz üşın alǧysymdy bıldıremın.

Qoryta aitqanda, mūndai kezdesulerdıŋ bolaşaq diplomattar üşın maŋyzy zor. Oqulyqta «hattama», «kelıssözder», «jūmsaq küş» siiaqty ūǧymdar anyqtama türınde berıledı. Al olardy kündelıktı jūmysynda qoldanǧan diplomat naqty oqiǧalar men tūlǧalar arqyly tüsındırgende, būl ūǧymdar jandy mazmūnǧa ie bolady. Sonymen qatar täjıribelı diplomat tek jetıstıkter turaly emes, nätijesız aiaqtalǧan kelıssözder turaly da aşyq aita alady. Būl studentterge diplomatiianyŋ mümkındıkterı men şekteulerın şynaiy baǧalauǧa üiretedı.

Elşılerdıŋ därısterı studentterge bolaşaq mamandyǧyn jaqynyraq tanuǧa, şet tılınde sūraq qoiuǧa batyldyq jinauǧa jäne halyqaralyq bailanystar ornatuǧa da jol aşady. Ärine, är diplomat öz elınıŋ ūstanymy men jeke täjıribesı tūrǧysynan söileidı. Sondyqtan studentterdıŋ aitylǧandy syni tūrǧydan qabyldap, ärtürlı közqarastardy salystyra bıluı maŋyzdy. Şeteldık diplomattardyŋ universitet auditoriiasyna keluı — elden şyqpai-aq halyqaralyq täjıribe aludyŋ, iaǧni «üidegı» internasionalizasiianyŋ naqty körınısı,- dep aituǧa bolady.

Seidikenova Almaş Smaiylqyzy

f.ǧ.k. Narhoz universitetınıŋ professory

Qūqyq jäne memlekettık basqaru mektebı

 

Pıkırler