ەل تاريحىندا العاش رەت اكىمشىلىك راقىمشىلىق جاريالانباقشى. باستامانى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 17-ناۋرىزدا كوتەرگەن ەدى. بۇعان ەندى كوزقاراسىمىز دا ارقالاي. ارامىزدا امنيستيانى زاڭ بۇزعانداردى «جاپپاي كەشىرۋ» دەپ قابىلدايتىندار دا بولار، بالكىم؟! «بىراق...» دەگەن ماسەلە بار، مۇندا.
ماڭىزدى شەشىم جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ قابىلدانۋىنا بايلانىستى قولعا الىنعان. «ادىلەت. گۋمانيزم. ادام قادىر-قاسيەتىن قۇرمەتتەۋ» دەگەن قاعيدالاردى بار. ۇسىنىلعان زاڭ جوباسى وسىعان يەك ارتقان. ياكي، قىلمىس جاساپ، قاتەلەسكەن ادامدى قوعامعا قايتا قوسۋدىڭ امالى. اڭگىمە قوعامعا قاۋىپ توندىرمەگەن ازاماتتار تۋراسىندا، ارينە. دالىرەك ايتساق، ازاماتتار مەن مەملەكەت قاۋىپسىزدىگىنە ايتارلىقتاي قاتەر توندىرمەيتىن قىلمىستىق جانە اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار جاساپ، جاۋاپقا تارتىلعاندار عانا امنيستياعا ىلىگەدى. ەسەبىنە كەلسەك، 16,5 مىڭنان استام ادام.
البەتتە، جابىرلەنۋشىنىڭ قۇقىعى ءبىرىنشى ورىندا تۇرادى. ءتىپتى، اۋىر قىلمىس جاساعاندارعا دا جازا مەرزىمىن قىسقارتۋ مۇمكىندىگى بەرىلەدى. الايدا، تەك ءبىر شارتپەن جىبەرەدى. ول كەلتىرىلگەن شىعىندى تولىق وتەۋى كەرەك. تولەمەدىڭ بە؟ جەڭىلدىك تە جوق. سالىق تولەۋشىلەر مەن زارداپ شەككەندەردىڭ قالتاسىنا تۇسكەن سالماق قايتارىلۋعا ءتيىس.
تەرروريزم، ەكسترەميزم، سىبايلاس جەمقورلىق، ازاپتاۋ، ۇيىمداسقان قىلمىس، بالالارعا قارسى جاسالعان جىنىستىق سيپاتتاعى ارەكەتتەر مەن قايتالانعان قىلمىستارعا /رەتسيديۆ/ راقىمشىلىق مۇلدەم جۇرمەيدى. وسىلايشا، مەملەكەت گۋمانيزم مەن جاۋاپكەرشىلىك اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋعا تىرىسىپ وتىر.
زاڭ جوباسىنىڭ تاعى ءبىر قىرى، ءىىم مالىمەتىنشە، اكىمشىلىك امنيستيا شامامەن 1 ميلليون ايىپپۇلدى قامتيدى. جالپى كولەمى 17 ميلليارد تەڭگەدەن اسادى. ءدال وسى قىرۋار قاراجات حالىق پەن كاسىپكەرلەردىڭ موينىنداعى قارجىلىق جۇكتەمەنى جەڭىلدەتۋگە باعىتتالعان. وندا دا ناقتى شەكتەۋلەر قويىلعان. ماس كۇيىندە كولىك جۇرگىزۋ، قارسى جولاققا شىعۋ، قارۋ نەمەسە ەسىرتكى اينالىمىنا قاتىستى قۇقىق بۇزۋشىلىقتار، قوعامدىق قاۋىپسىزدىككە قاتەر توندىرەتىن ارەكەتتەر مىنا تىزىمگە كىرمەيدى. سەبەبى، جولداعى بەيبەرەكەتسىزدىكتى ەشكىم كەشىرمەيدى.
قۇجاتتىڭ مازمۇنىنا قاراساق، جازانى قىسقارتۋ نە بوساتۋ كوبىنە ادامنىڭ مىنەز-قۇلقى مەن كەلتىرىلگەن شىعىندى وتەۋىنە جانە قوعامعا قايتا بەيىمدەلۋگە دايىن ەكەنىنە بايلانىستى قاراستىرىلعان. ءيا، قۇقىقتىق مەملەكەت جازالاۋمەن ولشەنبەيتىنى انىق. كەيدە قاتە باسقان ادامعا ەكىنشى مۇمكىندىك بەرىلەدى. سول مۇمكىندىكتى قالاي پايدالانادى؟ بۇل ەندى ءار ازاماتتىڭ تاڭداۋىنا بايلانىستى بولماق. ال، اتالعان امنيستيا تۋرالى زاڭدى پارلامەنت سەسسياسىنىڭ سوڭىنا دەيىن قابىلداۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ۇقساس جاڭالىقتار
