فوتو: Getty Images
وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسىنان شىققان زاڭگەر ناۆانەتحەم «ناۆي» پيللەي 2026 جىلعى نوبەل بەيبىتشىلىك سىيلىعىنا يە بولدى. ول حالىقارالىق قۇقىقتى دامىتۋعا، اسكەري قىلمىستار مەن گەنوتسيدكە قارسى كۇرەسكە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن ماراپاتتالدى. بۇل تۋرالى ۆۆس جازدى، دەپ حابارلايدى “ادىرنا”.
نورۆەگيانىڭ نوبەل كوميتەتى پيللەيدىڭ حالىقارالىق قۇقىقتىڭ بەدەلىن ارتتىرۋداعى ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. كوميتەت وكىلدەرىنىڭ پىكىرىنشە، سوعىستار مەن قارۋلى قاقتىعىستار كوبەيگەن قازىرگى كەزەڭدە حالىقارالىق قۇقىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ نەگىزگى تەتىكتەرىنىڭ بىرىنە اينالدى.
1941 جىلى 23 قىركۇيەكتە وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسىندا دۇنيەگە كەلگەن ناۆي پيللەي 1967 جىلى ناتال پروۆينتسياسىندا جەكە زاڭگەرلىك تاجىريبەسىن اشقان العاشقى اق ءناسىلدى ەمەس ايەل بولدى. ول اپارتەيدكە قارسى كۇرەسۋشىلەردى قورعاپ، بيلىك تاراپىنان جاسالعان ازاپتاۋ مەن ادام قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋ دەرەكتەرىن جاريا ەتۋگە اتسالىستى.
پيللەي ەڭبەك جولىندا وڭتۇستىك افريكانىڭ جوعارعى سوتىندا، رۋاندا جونىندەگى حالىقارالىق قىلمىستىق تريبۋنالدا جانە حالىقارالىق قىلمىستىق سوتتا سۋديا قىزمەتىن اتقاردى. سونىمەن قاتار بۇۇ-نىڭ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى جوعارعى كوميسسارى بولدى. ول حالىقارالىق قۇقىق پەن ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ سالاسىنداعى تاجىريبەسىمەن تانىلعان.
بيىلعى نوبەل بەيبىتشىلىك سىيلىعىنا 287 ادام مەن ۇيىم ۇسىنىلعان. ۇمىتكەرلەردىڭ ەسىمدەرى 50 جىل بويى قۇپيا ساقتالاتىندىقتان، ولاردىڭ تولىق ءتىزىمى جاريالانبايدى.
سوڭعى جىلدارى بۇل ماراپاتقا ادام قۇقىقتارىن قورعاۋشىلار، بەيبىتشىلىك قوزعالىستارى مەن حالىقارالىق ۇيىمدار يە بولىپ كەلەدى. 2025 جىلى نوبەل بەيبىتشىلىك سىيلىعى ۆەنەسۋەلا وپپوزيتسياسىنىڭ جەتەكشىسى ماريا كورينا ماچادوعا بەرىلگەن.
نوبەل بەيبىتشىلىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى ديپلوممەن، التىن مەدالمەن جانە 1,2 ميلليون دوللار كولەمىندەگى اقشالاي سىياقىمەن ماراپاتتالادى.
