Jetısu oblysynda «Taza Qazaqstan» baǧdarlamasy belsendı türde ıske asyryluda. Baǧdarlama qalalyq ortanyŋ sapasyn arttyruǧa, eldı mekenderdı abattandyruǧa jäne säulettık kelbettı saqtauǧa baǧyttalǧan.
Oblystyq energetika jäne tūrǧyn üi-kommunaldyq şaruaşylyq basqarmasynyŋ mälımetınşe, 2023–2025 jyldary oblysta 289 aula abattandyrylyp, 233 balalar jäne sport alaŋy salyndy, sondai-aq 249 köpqabatty tūrǧyn üidıŋ şatyrlary men qasbetterı jöndeldı. Al 2026 jylǧa 25 aulany abattandyru, 17 balalar jäne sport alaŋyn salu, sondai-aq 148 köpqabatty tūrǧyn üidıŋ şatyrlary men qasbetterın jöndeu josparlanyp otyr.
Mäselen, bügınde Tekelı qalasy men Panfilov audanynda tūrǧyn üilerdıŋ qasbetterı jaŋartylyp jatyr. Atap aitqanda, Tekelı qalasyndaǧy Äuezov köşesınde ornalasqan, tūrǧyndar arasynda «japon üilerı» dep atalatyn köpqabatty tūrǧyn üiler ötken ǧasyrdyŋ ortasynda salynǧan. Olar qanşalyqty berık bolǧanymen, uaqyt öte kele jaŋartudy qajet etetın jaǧdaida jetken. Qazırgı taŋda būl ǧimarattardyŋ qasbetterıne jürgızılgen kürdelı jöndeu jūmystarynyŋ arqasynda üilekr jaŋa kelbetke enude.
Qūrylys uchaskesınıŋ basşysy Nūrbol Bekkarimovtyŋ aituynşa, joba aiasynda üilerdıŋ tek syrtqy kelbetın jaŋartumen şektelmei, qūrylymdary da nyǧaitylady.
- Bız jūmysty ırgetasynan bastaimyz: ırgetasty küşeitıp, jaŋa sylaq ūzaq tūruy üşın armaturalyq torlardy qoldanamyz. Qazır bes üide qūrylys satylary ornatyldy, al ekı üide sändık sūiyq travertindı paidalana otyryp, ärleudıŋ soŋǧy kezeŋı jürgızılıp jatyr. Būl material bızdıŋ klimatqa öte qolaily, ūzaqqa şydaidy, künge öŋın bermeidı jäne ǧimarattarǧa körkem, sändı öŋ beredı, — dedı ol.
№4 üidıŋ tūrǧyny, 1954 jyldan berı osynda tūratyn, qūrylys salasynda köp jyldyq täjıribesı bar Tatiana Zagumenkonyŋ aituynşa, jūmystar käsıbi deŋgeide jürgızılude.
- Men mūndai jūmystarǧa mamannyŋ közımen qaraimyn, sondaǧy baiqaǧanym - qūrylysşylar öz jūmysyna jauapkerşılıkpen qaraidy. Būl jai ǧana jeŋıl jöndeu emes, eskı jabyndary tolyqtai alynyp, zamanaui, aiazǧa tözımdı materialdar qoldanyluda. Endı jetpıs jyl bolǧan üilerımız jaŋaratyn boldy, būl bızdı quantady, — dedı ol.
Sondai-aq balkondardyŋ syrtqy kelbetı bırızdendırılıp, ırgeles aumaqtar abattandyryluda. Jūmystarǧa 27 maman jäne qajettı arnaiy tehnika tartylǧan. Jobany üş-tört ai ışınde aiaqtau josparlanyp otyr.
Osyndai qasbetterdı jaŋartu jäne aumaqtardy abattandyru jūmystary Panfilov audanynda da jürgızılude. Mūnda da negızgı nazar tūrǧyn üilerdıŋ syrtqy kelbetın jaqsartuǧa, olardyŋ jylu ūstau tiımdılıgın arttyruǧa jäne tūrǧyndar üşın qolaily jaǧdai jasauǧa baǧyttalǧan.
Atap aitqanda, Jarkent qalasyndaǧy Jıbek joly daŋǧylynda 1985–1993 jyldary salynǧan köpqabatty 12 tūrǧyn üidıŋ qasbetterı men şatyrlaryn kürdelı jöndeu jūmystary bastaldy.
Osy audannyŋ şyǧys bölıgın qaita jaŋǧyrtu jūmystarynyŋ 40%-y oryndaldy: jol jiegı keŋeitılıp, arka ornatyldy, trotuarlar salyndy, aǧaştar otyrǧyzyldy. Aldaǧy uaqytta sport alaŋyn jäne balalar oiyn aimaqtaryn salu közdelgen.
- Bızdıŋ üilerge 40–50 jyl boldy, ärine uaqyt öte olardyŋ syrtqy kelbetı de eskırdı, keibır jerlerde şatyrlary tozdy. Sondyqtan qasbetter men şatyrlardy jöndeu jūmystarynyŋ bastalǧanyna quanyştymyz. Jaŋarǧan üide tūrǧanǧa ne jetsın. Jūmystardyŋ bärı sapaly ärı belgılengen merzımde aiaqtalsa eken deimız, — dedı tūrǧyn Dinara Zakirova.
Atap ötsek, soŋǧy ekı jylda oblys ortalyǧy Taldyqorǧanda da 39 aula abattandyrylyp, «Ūlan», «Jūldyz» jäne «Jetısu» şaǧynaudandaryndaǧy 20 köpqabatty tūrǧyn üidıŋ qasbetterı jöndeldı. Atap aitqanda, «Ūlan» şaǧynaudanynda 14 aula jaŋa keiıpke endı, olardyŋ barlyǧy 1990-jyldardan berı jöndeu körmegen. Jaŋǧyrtu inätijesınde tūrǧyndardyŋ ömır süru jaǧdaiy edäuır jaqsaryp, aulalar zamanaui ärı qolaily bola tüstı.
Jalpy, «Taza Qazaqstan» baǧdarlamasynyŋ jüzege asyryluy arqyly infraqūrylymdy jaŋartyp, estetikalyq tūrǧydan tartymdy orta jasaumen qatar abattandyruǧa jüielı közqaras qalyptastyruǧa mümkındık berıp otyr.
