Qazaqstannyŋ tūŋǧyş prezidentı Nūrsūltan Nazarbaevtyŋ qūryltaişylyǧymen jūmys ıstegen "Elbasy qory" resmi türde taratyldy. Būl turaly jurnalist Dmitrii Şişkin jazdy, dep habarlaidy "Adyrna".
Jurnalistıŋ jazuynşa, 2022 jylǧy Qaŋtar oqiǧasynan keiın bırqatar halyqaralyq zertteulerde Nazarbaevtyŋ şamamen 8 mlrd dollarlyq aktivterdı özıne qarasty qorlar jüiesı arqyly basqaratyny aitylǧan. Atalǧan aktivterdıŋ qatarynda bankter, qonaqüiler men media kompaniialar bolǧan. Kommersiialyq emes ūiym märtebesıne bailanysty būl mülık eks-prezidenttıŋ jeke menşıgı retınde tırkelmegenımen, zaŋ boiynşa qordyŋ qūryltaişysy aktivterdıŋ taǧdyryna qatysty tüpkılıktı şeşım qabyldai alady.
Qazırgı uaqytta Nūrsūltan Nazarbaevtyŋ qūryltaişylyǧy körsetılgen ekı jeke qor qalǧan. Olar – "Baitau" damu qory men "Nūrsūltan Nazarbaev qory". Al "Nazarbaev qorynyŋ" qūryltaişysy turaly mälımet 2023 jyldyŋ qaraşa aiynan berı elektrondy ükımet portalynda jariialanbaidy.
Resmi derekterge säikes, "Elbasy qory" 2025 jyldyŋ 9 mausymynda jūmysyn toqtatqan. Būǧan deiın qordyŋ toǧyz enşıles käsıporny bolǧan. Onyŋ bır bölıgı 2023–2024 jyldary jaŋa qūryltaişylardyŋ qaramaǧyna ötken.
Mäselen, Almaty Building Service kompaniiasy Astana Art Fund jeke qoryna berılgen. Al Capital Invest 2021, Capital Invest Developer jäne Smart Investments serıktestıkterı "Baitau" damu qorynyŋ basqaruyna ötken. Sonymen qatar EBF Finance ūiymy basqa qorǧa tapsyrylsa, bırqatar aktivter özge kompaniialar men qorlardyŋ ielıgıne ötken.
Aita keteiık, 2025 jyldyŋ aqpanynda "Elbasy qory" 146,6 mlrd teŋge salyq bereşegı bar ūiymdar tızımınde bolǧan. Keiın säuır aiynda qaryz kölemı 3,4 myŋ teŋgege deiın qysqaryp, qor jabylǧanǧa deiın boryşkerler qatarynan şyǧarylǧan.
2023 jyldyŋ qyrküiegınde tırkelgen "Baitau" damu qorynyŋ jalǧyz qūryltaişysy retınde Nūrsūltan Nazarbaev körsetılgen. Qordyŋ zaŋdy mekenjaiy būrynǧy "Elbasy qory" ornalasqan ǧimaratpen bırdei. Ūiym qūrylǧan uaqyttan berı memleket qazynasyna 1 mlrd teŋge kölemınde salyq tölegen.
Al "Nūrsūltan Nazarbaev qory" äleumettık jäne bılım beru jobalaryn qoldaityn ūiym retınde jūmysyn jalǧastyryp keledı. Qordy eks-prezidenttıŋ qyzy Dariǧa Nazarbaeva basqarady. Resmi mälımet boiynşa, ūiym 2015 jyldan berı biudjetke 17,8 mlrd teŋge salyq audarǧan. Onyŋ qūramynda Tūŋǧyş prezident muzeiı men basqa da bırneşe enşıles ūiym bar.
Būǧan qosa, būǧan deiın "Nazarbaev qory" Jusan Technologies arqyly ırı qarjy aktivterın baqylaǧany turaly aqparat taraǧan bolatyn. Keiın Jusan tobynyŋ aktivterı qaita qūrylymdalyp, bank aksiialary jaŋa menşık ielerıne ötken. Sondai-aq qorǧa qatysy bar aktivterdıŋ bırı retınde Reseidegı Aziia-Tynyq mūhity bankı de atalady.
