Qazaqstan aviasiiasyn damytu, qazaq äue joldaryn qūru, aviaparkty jaŋartu, maman tapşylyǧyn şeşu, janar-jaǧarmai mäsele siiaqty bırqatar tüitkılder öte özektı bolyp tūr.
Osyǧan orai jazuşy Äbış Kekılbaevtyŋ nemeresı, «Qyzyl-Jar» halyqaralyq äuejaiynyŋ direktory mındetın atqaruşy, aviasiialyq sarapşy Abyl Kekılbaevty äŋgımege tartqan edık.
– Qazaqstan azamattyq aviasiianyŋ aiaq alysy qalai dep oilaisyz?
– Aviasiia salasyn damytudy tolyq qoldaimyz. Memleket basşysy joǧary deŋgeide tapsyrma berdı. Endı ony jüzege asyru mındetı tūr. Ony uaqytynda oryndap, sapaly atqaru öte maŋyzdy.
Mysal retınde aitaiyn. Osydan onşaqty jyl būryn Baianauylda äuejai aşylǧan. Qazır onyŋ jūmysy qanşalyqty ıstep tūr? Ol jaǧyn aitpasa da tüsınıktı. Sondyqtan tapsyrma berılgen soŋ, ony jan-jaqty oilastyrsa eken.
Qarajatty bar äuejailarǧa salǧan jön. Pavlodar qalasyndaǧy äuejaidy 2 jyldan berı bıtpei tūr. Al Şyǧys Qazaqstan öŋırlerındegı äuejailarǧa qarajat ta mol, jūmystary da jalǧasyp jatyr. Balqaşta da äuejai aşylypty.
Mūndai igı ıster tıkelei Memleket basşysynyŋ qoldauymen jüzege asuda. Sondyqtan osy salasynyŋ jauaptylary belsenıp äreketke kırısuı kerek. Tapsyrma bergende ǧana ıstep, al basqa uaqytta qol qusyryp otyra bersek, sala damymaidy.
Öŋırlerdegı äuejailardy deŋgeiı mäz emes-tı. Aviahabtardy damytu – öte özektı. Kendırlı, Zaisan, Katonqaraǧai äuejailarynyŋ ärqaisysyna 50-60 mln dollar qarjy bölınıp salynyp jatyr. Oǧan ūşatyn ūşaq, injenerlık mamandar bar ma? Mıne osyndai qordalanǧan sūraq köp. Ol jaqtarǧa Air Astana äue kompaniiasynyŋ – Airbus, Scat äue kompaniiasynyŋ – Boeing ūşaqtary ūşyp qona almaidy. Ol jerlerge Qazaq Air äue kompaniiasynyŋ ūşaqtary ǧana ūşyp-qona alady.
Byltyr elge şetelden 7 ūşaq satyp alu kerek edık, bıraq ala almai qaldyq. Mūnyŋ syrtynda är tarapqa baratyn baǧyt, köptegen jolauşylar sany tūr. Bızdıŋşe berılgen tapsyrmany jüielı üilestırgen abzal.
– Elde maman tapşylyǧy bar ma?
– Almatyda Azamattyq aviasiia akademiiasy maman daiarlauda. Aqtöbede T.Bigeldinov atyndaǧy Äue qorǧanysy küşterınıŋ äskeri instituty äskeri ūşqyştardy daiyndaidy. Sondai-aq, aviasiia salasynda 20 şaqty oqu ortalyǧy bar. Äitkenmen, maman tapşylyǧy baiqalady. Aviakompaniialarmen ūşyp jürseŋız, şeteldık ūşqyştar ülesı älı de basym ekenın baiqaǧan bolarsyz. Demek, maman tapşylyǧy tübegeilı şeşılmedı. Qazırgı taŋda ūşaqtardyŋ sany da, baǧyttary da, jolauşylar qatary da köbeiıp keledı. Älı de mamandardy daiyndau jetkılıktı deŋgeide qolǧa alynbai keledı.
Bızdıŋ elde aviasiialyq mekemelerdı basqaryp jürgen mamandardyŋ özı zeinetke şyqty. Sol sebeptı Aviasiia äkımşılıgın basqaryp otyrǧan şeteldıŋ adamy bolyp tūr. Otandyq avia kompaniiany da şeteldıkter basqaryp jür. Būl aviasiia mamandarymyz joqtyǧynan emes, äiteuır şeteldıkterge basqaryp qoiu ürdıske ainalyp ketken siiaqty. Būl ülken sūraq negızı?!
Şetel investorlary äuejailardy satyp aldy, özınıŋ aqşasyn qūiyp salyp jatyr. Bır jaǧynan qaraǧanda damytyp jatyr ǧoi dep oilaisyz. Al ekınşı qyrynan qarasaq, aviasiia salasynyŋ tızgının ūstap damytuǧa özımızde sonşalyqty mamandar rasymen jetpeidı me, dep taŋyrqaisyz?!
Air Astana äue kompaniiasy 25 jyldan berı ūşyp jür. Bıraq osynşama jyl ışınde özımızdıŋ maman daiarlanbaǧany janymyzǧa qatty tiedı. İä, bastapqy jyldary aviasiia salasyn damytu üşın şetel mamandary kerek bolǧan şyǧar. Sodan berı öz-özımızge senımmen qaraityn kez jettı ǧoi. Qazaq halqy «özıŋnen tumai ūl bolmas, satyp almai qūl bolmas» dep beker aitpaǧan. Tüsıngen adamǧa osydan artyq tämsıl joq.
Uaqytşa şetel kadrlaryna mūqtaj bop tūrsaq, keŋesşı, konsultant retınde ıske qosaiyq. Bıraq aviasiia salasyn şeteldıkterge biletkızıp qoiǧan dūrys emes-tı. Qazaqtyŋ azamattary aviasiia salasyn basqarmaiynşa, aviasiianyŋ kösegesı kögermeidı. Ūltşyl dep aitsa da, būl – aqiqat!
Bızdıŋ mamandar otandyq aviasiiadan küderın üze bastady. Bärı basyn şetelge būryp jatyr. Ortalyq Aziia, Şyǧys Aziia, AQŞ, Europa elderıne deiın mamandarymyz ketıp jatyr. Tūŋǧyş äiel komandirımız, maqtanyşymyz Toty Ämırova şetelde jūmys ısteidı. QazaqAir kompaniiasyn basqarǧan Erkın Nauryzbaev bızdıŋ maqtanyşymyz edı. Ol da Qyrǧyzstanǧa jūmys ısteuge ketıp qaldy. Erkın bauyrymyz – qyrǧyzdyŋ Asman Airlines-tıŋ şef-piloty. Ony Qazaq Air kompaniiasyn Vetnamǧa satar aldynda qyzmetınen alyp tastady.
Kezınde Qazaqstandy şeteldegı qara tızımnen şyǧarǧan, Azamattyq aviasiia komitetınıŋ töraǧasynyŋ būrynǧy orynbasary Talǧat Qasenov, qazır Özbekstan jük tasymaldau avia kompaniialarynyŋ bırınde tehnikalyq direktor bolyp ısteidı.
Alys-jaqyn elder şeteldıkke aviasiia salasyn basqaruǧa bilıktı bere qoimaidy. Olar özderınıŋ adamyn basqartyp, şeteldıktı atqosşy retınde ǧana qaraidy. Al bız şetel dese auyzymyzdy aiǧa bılem älekpız. Būl bız bıletın, aviasiiany basqarǧan jandar. Al bız bılmeitın mamandarymyz älemnıŋ qai tükpırınde jürgenın kım bılsın?!
Özım de şetelge ketıp qalaiyn desem, būlardyŋ özı ketıp qalypty dep küstanalaidy ǧoi. Elımızdegı eŋ kışkentai äuejaidy qalpyna keltıreiın dep, qazırgı jūmysymdy atqaryp otyrmyn. Bıraq tolyq taǧaiyndamasa da, uaqytşa mındetın atqarudamyz. Bar maqsat – öz ülesımdı qosu. Al otbasyn baǧu üşın, bala-şaǧasyna jaqsy tūrmys jasau üşın bızdkıler osylaişa şetelde jūmys ıstep jür.
– Qazaq äue joldarynyŋ qūrylmauyna ne sebep?
– Eŋ basty sebebı patriotizm jetıspeidı. Öz-özımızge senım bıldırmeimız. Şetel kelıp qūryp bermeidı ǧoi. «Qazaqstannyŋ aviasiialyq äkımşılıgı» kompaniiasynyŋ bas atqaruşy direktory qyzmetın amerikalyq maman Maikl Denielge basqartyp qoidy. Ol baiaǧyda jasy kelıp zeinetke şyqqan zeinetker. Oǧan deiın bır jyl özımızdıŋ ışımızden eşkımdı tappaǧanǧa ūqsaidy. «Qaŋtar oqiǧasy» kezınde būǧan deiıngı şeteldık basşysy şetelge ketıp qaitpai qaldy. Syrt jaqtan kelgender eşnärse jauap bermeidı, basqarady, ketedı, sūrauy joq.
Bız öz mamandarymyzǧa senbeimız nemese köre almaimyz-au. Äitpese, Qazaqstanda bılıktı, ısker, patriot kadr jetkılıktı.
Osylai özımızdı özımız kötermesek, Qazaq äue joldaryn qūru qiynǧa soǧady.
– Äuejailardyŋ şeteldık investorlarǧa satu qanşalyqty tiımdı?
– Bızde ülken problema bar. Şetel dese bılıktı dep, aidai köremız. Bar jaǧdaidy jasap beremız. Al qazaq investisiia salamyn dese, qol-aiaǧyn matap, bailap tastaimyz. Mäselenki, Türkıstan halyqaralyq äuejaiyn özımızdıŋ aiaqqa tūrǧan, biznesmender aluǧa yntaly. Qaraǧandy äuejaiy da solai.
Keşe ǧana elorda äuejaiyn şeteldıkterge satyp jıbere jazdadyq. Qaita şetel investorlary özderı bas tartty. Almaty halyqaralyq äuejaiy türıkterdıŋ qolynda.
Būl arada da öz-özımızge senım joǧaldy. Äitpese, nebır qaltaly ärı ısker qazaqtyŋ biznesmenderı barşylyq qoi. Özımızdıŋ azamattarǧa mümkındık beru kerek degen oidamyn.
Jalpy, aimaqtardaǧy äuejailardyŋ servistık qyzmetın jaqsartyp, jaǧdailaryn tüzeu kerek.
– Bız jük tasymaly tūrǧysynan aviahabqa ainala alamyz ba?
– Pandemiia kezınde, elordada äuejaiynda ıstedık. Sonda äuejai jabyldy. Jolauşylar ūşaqtary toqtatylǧan da edı. Sol şaqtarda 3 myŋnan astam qyzmetkerlerdı jük tasymaldau arqyly ūstap qaldyq. Medisinalyq därı-därmekter, qūraldar, bet perdeler tasymaldandy. Söitıp, jük tasymaldau mümkındıgın kördık. Osylaişa sūranysy bar sala ekenın ūqtyq. Eŋ bır ättegen-ai deitın tūsy da sezıldı. Mūnai qory mol deimız, bıraq aviasiia salasyna janarmai jetıspeidı eken. Bärı qalpyna kelgende janar-jaǧarmai tapşylyǧy baiqala tüstı. Säikesınşe, janar-janarmai baǧasy qymbattap kettı. Mūny sezgen aviakompaniialar bızdıŋ eldıŋ äuejailardan kete bastady.
Salystyrmaly türde qaraǧanda Özbekstan mūnai öŋdemeidı. Özbek elı jük tasymaldaudan ırı jobalardy qolǧa aldy. 7-8 aviakompaniialarmen jūmys ısteidı. Sonyŋ ışınde Qytai men Europa elderı arasyndaǧy köptegen jük tasymaldaityn aviakompaniialar Özbekstan arqyly ötedı. Qazaqstandaǧy üş mūnai öŋdeu zauyty köbıne köp Air Astana saiasatymen ketıp, solarǧa janar-jaǧarmai beretın boldy. Al jük tasymaldaityn ūşaqtarǧa Reseiden janar-jaǧarmai tasymaldaimyz. Söitıp şetel janarmaiyna täueldı bolyp qaldyq.
– Geosaiasi ahualǧa bailanysty Qazaqstan äue keŋıstıgı arqyly köptegen kompaniialar ūşa bastapty. Būdan el biudjetıne tabys äkeluge bola ma?
– Osy mäselenı baiaǧydan aityp kelemız. Bügınde bızdıŋ aviasiialyq infraqūrylymdyq jaǧdai olardyŋ sūranysyna kelmei tūr. Qazırgı Astana halyqaralyq äuejaiynyŋ ūşyp-qonu jolyǧy da būl sūranysty qamtamasyz etpeidı. Almaty halyqaralyq äuejaiy jaŋalanǧanmen jük tasymaldauǧa infraqūrylymy şekteulı. Onyŋ üstıne qalanyŋ ışınde qalyp qalǧan, jer jetpeidı. Al su jaŋa Türkıstan halyqaralyq äuejaiynda janarmai jaǧy şeşılmegen. Oǧan 500 şaqyrymdaǧy Tarazdan jük kölıkterımen janar-jaǧarmai tasyp jür. Sol sebeptı de janarmai qūny qymbatqa tüsedı. Aqtöbe äuejaiyn damytudy qarastyraiyn dese, körşıles Resei drondary tiıp ketuı qaupı bar. Sondyqtan şetel äue kompaniialary ol jaqqa baruǧa batpaidy. Aqtau äuejaiy arqyly Kaspii teŋızınıŋ üstımen ūşyp ötıp Bakuge t.b. jaqtarǧa baraiyn dese taǧy da janarmai qymbat. Qasynda tiıp tūrǧan Atyraudaǧy mūnai öŋdeu zauytynan aldyraiyn dese ne ışkı naryqqa, ne halyqaralyq baǧyttarǧa, jük tasymaldauǧa jetpei dal. Sonyŋ üşınde Resei federasiiasynan janarmai importtauǧa mäjbürmız. Onyŋ üstıne sol baiaǧy infraqūrylym jaǧy köŋıl könşıtpeidı.
Taǧy bır mūnai öŋdeu zauytyn saldyrǧan jön. Bıraq būl janarmai tapşylyǧyn 2-3 jyldan soŋ ǧana şeşuge septesedı. Negızı janarmai mäselelerın būryn şeşıp qoiu kerek edı.
– Otandyq ūşaq qūrastyru öndırısın qolǧa aluǧa mümkındık bar ma?
– Şyndap kırıssek, ūşaq qūrastyruǧa bolady. Bıraq būl – kürdelı prosess. Ūşaq qūrastyru zauyty negızgınen 70-ten astam elderden bölşekter alady.
Bızdıŋ mümkındıgımız bar. Äitkenmen, kadr tapşylyǧy aŋǧarylady. Qazaq elınıŋ azamattyq aviasiiany jüielı saiasaty bolǧan jön. Äzırge ol joq bop tūr. Ūşaq qūrastyru, äuejailardy damytu, jolauşylar qatynasy, jük tasymaldau siiaqty ısterdıŋ keşendı josparyn äzırleu kerek. Dälırek aitqanda, Qazaqstan azamattyq aviasiiasyn damytudyŋ ūlttyq baǧdarlamasyn qabyldau qajet.
Titan-magnii zauytynyŋ şyǧarǧan önımderı, şeteldegı ūşaq qūrastyru zauyttary paidalanuda. Qazaqstanda ūşaq qūrastyru ısı, älgı aitqan ūlttyq baǧdarlamanyŋ bır bölıgı bolyp sanalsa eken. Dese de, osy saladaǧy qarjyny ūşaq qūrastyru ısıne qūiyp tastap, basqa salany toqyratyp almaiyq. Jalpy, ūşaq qūrastyruǧa tolyq mümkındık bar, şikızat qory jetkılıktı.
– Ūşaqtar nege jiı keşıgıp ūşady?
– Būl jerde bırneşe şekteuler bar. Naqtyraq aitqanda, äuejailardyŋ infraqūrylymyna bailanysty şekteuler, ūşaqtar sanynyŋ jetpeuı, injenerlerdıŋ azdyǧy syndy prolemalar kezdesedı. Ärbır şaǧyn tüitkılder alpauyt ūşaqtardyŋ uaqytyly ūşpauyna äser etedı. Mäselen, Qyzylorda äuejaiy jap-jaŋa, infraqūrylymy da jaqsy. Deitūrǧanmen ūşaq tehnikalyq aqauǧa bailanysty jöndeudı qajet etıp tūryp qaluy mümkın. Al aviakompaniianyŋ ony auystyratyn basqa ūşaǧy joq bolmaityn kezder kezdesedı. Osyndai kıltipandardan ūşaqtar ūşu uaqytynan keşeuıldetedı.
– Eldıŋ aviaparkı qanşalyqty jaŋardy?
– Keiıngı jyldary eldıŋ aviasiialyq parkın jaŋartu qolǧa alyndy. Scat äue kompaniiasynyŋ jaŋa Boing ūşaqtaryn alyp jatyr. Eskılerın qoldanystan şyǧardy. Ūşaqtyŋ jetıspeuşılıgıne bailanysty «Antonov-24» älı paidalanylady. Onyŋ ornyna jaŋadan ūşaqtar kelgen boida auystyrylady. Bıluımşe, aldaǧy uaqytta aviaparktı jaŋartu jūmystary jürgızılmek. Qazaq Air ūşaqtarynyŋ ortaşa jasy – 6,5 jyl. Air Astana ūşaqtarynyŋ ortaşa jasy 5 jyldy töŋırekteidı. Fly Arystan ūşaqtarynyŋ ortaşa jasy – 8-9 jyl. Būlardyŋ ärqaisysy jaŋartu jūmystarymen şūǧyldanyp keledı.
Byltyr elge 7 jaŋa ūşaqty şetelden satyp alyp kelu kerek edı, bıraq äzırge keşıgıp jatyr. The Boeing Company 4 ūşaqtyŋ ornyna 2 ūşaq qana berdı. Būl da bızdıŋ aviaparktıŋ jasyna äser etıp otyr. Älemge tanymal Boing, Airbus ūşaq zauyttary mejelengen jūmystaryn jasap ülgere almai jatyr. Keibır ūşaqtardyŋ bölşekterı düniejüzındegı 100 juyq elden alynady. Bır zauyt dūrys jūmys ıstemei qalsa, ūşaq qūrastyru ısın tejeidı. İran-AQŞ, İzrail, sondai-aq Resei men Ukraina arasyndaǧy jaǧdaiǧa bailanysty, geosaiasat tūraqsyzdyqqa ūşyrauda. Būl söz joq, ūşaq qūrastyru öndırısıne de kerı äserın beredı. Bıraq bızdegı ūşaq jaŋartu ısı keiıngı 4-5 jylda täuır körsetkışterge jettı.
– Bızdıŋ elde nege ūşaq biletterı qymbat?
– Būl – kürdelı problema... Işkı naryqqa şetel aviakompaniialary kırmei tūr. Qazaqstan ışınde ūşuǧa tek qana özımızdıŋ aviakompaniialar ūşuǧa mümkındık bar. Būlar 20 jyldan berı ūşyp jür. Bızdıkıler qai baǧytqa, qai uaqytta, qanşa adam ūşatyn jaqsy bılıp alǧan. Qūzırettı organdar bilet baǧasyn rettemeidı ǧoi. Bızdıŋ naryqta bäsekelestık artpai, bilettıŋ qūny tömendemeidı. Air Astana 3/2 baǧytty qamtamasyz etedı. Sondai-aq bızdıŋ aviakompaniialarǧa ülken bäsekege tüsetın serıktes kerek.
Būryn otandyq aviakompaniialardy aiaqqa tūru üşın şeteldık aviakompaniialardy kırgızbegen edı. Ūşaq biletterı halyqqa qoljetımdı bolu üşın arnaiy qadaǧalap, sondai-aq t.b. amaldaryn qarastyrsa, baǧa retteledı.
– Äue baǧyttaryn ärtaraptandyru üşın qaitpek kerek?
– Bızdıŋ keibır tanystarymyz şetelge ūşu üşın körşı elderge kölıkpen attanady. Dälırek Qyrǧyzstan, Özbekstan arqyly ūşu tiımdı eken. Bır jaǧynan ol jaqtarda älemnıŋ är tükpırıne ūşuǧa baǧyttary köp.
Mysalǧa bır baǧytta ūşatyn adamdar sany şamamen alǧanda 1 myŋ oryn bolsa, bızdıŋ aviakompaniialar 800 ǧana oryn berıp otyrady. Ärbır baǧytqa 15-20% jetıspeuşılıktı qoldan jasaidy. Eger aptasyna 1,5 myŋ oryn belgılep berse, üstındegı 500 oryn tola ma, tolmai ma ol jaǧy belgısız bolyp qalady ǧoi. Sondyqtan bızdıkıler artyq täuekelge barmai, 100 % senımdılıkpen ūşady, boldy. Äsırese, jaz mezgılınde ūşatyndar köp bolǧandyqtan qymbat baǧa qoiady. Türkiiaǧa, Arab ämırlıkterıne köp ūşady. Al ışkı naryqqa, Almaty men Oral arasyna ūşu az. Būl aviakompaniialarǧa tiımsız.
Turistık kompaniialar 4-6 ai aralyǧynda ūşaqtyŋ oryndaryn satyp alady. Eger turistık agenttıkterge jügınseŋız, belgılı bır aviakompaniialardyŋ ūşaǧyn belgılep qoiady. Solaişa, turist baratyn baǧyttardy 60-70 %-yn satyp beredı. Al aviakompaniianyŋ qai baǧytqa, qandai bilet satamyn dep bas qatyryp jatpaidy. Al ışkı naryqta täuekelder köp, aua raiy, saiasi jaǧdai, türlı-türlı jaǧdaiattar boluy mümkın. Al turistık baǧyttarda ärtürlı jeŋıldıkter tolyp jatyr. Jūrt «tiımdı tur» satyp alsa boldy, qalaǧan jaǧyna ūşa beredı.
– Sız Halyq jazuşysy, qazaqtyŋ körnektı qalamgerı Äbış Kekılbaevtyŋ nemeresı ekendıgıŋızden habardarmyz. Būl salaǧa keluıŋızge ataŋyz äser ettı me?
– Bız Äbış atamyzdyŋ anasy, ülken äjemızdıŋ qolynda tärbielendık. Ülken äjemız orysşa jaqsy tüsıngenmen ūrpaqtarymen tek qazaqşa tıldesetın. Tılım qazaqşa şyqty. Mekteptı orysşa, keiın şetelde aǧylşynşa oqydym. Bıraq sol äjemız ünemı üide qazaq tılın ūmytpasyn dep balalary, nemerelerımen qazaqşa söilesetın.
Şetelge oquǧa daiyndalyp jürdım. Sonda Äbış atamyz «şetelge bararsyŋ, ekonomist nemese zaŋger oquyna tüsersıŋ üzdık universitetterdıŋ bırın bıtırersıŋ, bıraq elde tehnikalyq känıgı mamannyŋ tapşylyǧy sezılıp otyr», dep meŋzegen edı. Sondai-aq Mendeleev kestesındegı qazba bailyq qory moldyǧyn, ony öŋdeu salasyna, şetelge eksportqa şyǧaryp, elge paida äkelu siiaqty bırqatar oilar da aitqan bolatyn. Al qatarlastarym bolsa, sänge ainalǧan mūnai men gaz, IT jaǧyn taŋdap jatty.
Atam ömenı kışkentai bala künımnen özımen bırge ertıp jürdı. Ūşaq kabinasyn, ūşqyştardyŋ qalai ūşqanyn qarap otyratynmyn. Alys-jaqyn şet elderge de apardy. Tıkūşaqpen ūşatyn bolsa da, men basqa qalada bolsam da, şaqyrtyp alatyn.
Sonda menıŋ aviasiia salasyna qyzyǧuşylyǧymdy sezgen, körgen şyǧar. Sankt-Peterburgke barǧanda arnaiy Azamattyq aviasiia Akademiiasyn körsettı. Sonymen qatar, şetelderdegı aviasiialyq muzeilerge alyp baratyn. Niu-Iorktegı aşyq aspan astyndaǧy mūrajai, Vaşingtondaǧy Ūlttyq aviasiia jäne kosmonavtika muzeiı, NASA siiaqty bükılälemge äigılı ortalyqtardy aralaityn edık. Baiqoŋyrǧa da baratynbyz. Üide bır estelık suret bar. 1994 jyly, İliuşin İl-96 ūşaǧy zerthanalyq jūmystar jasap jürgen kezde, atam arnaiy aparyp ışın körsettı. Sonda ūşaqtyŋ alǧaş synaqtardan ötıp jürgen kezderı eken. Adamnyŋ ornyna topyraq toltyrylǧan qapşyqtar qoiypty. Sodan keremet äser aldym. Söitıp, özımızdıŋ Azamattyq aviasiia Akademiiasyn tämamdadym. «Qazaeronavigasiia» mekemesıne jūmysqa ornalastym. Onda dispetcherlıkten bastap, bas direktordyŋ orynbasary deiın jūmys ıstedım. Arasynda ekınşı joǧary bılım aldym. Nazarbaev universitetınde magistraturada oqyp jürgen kezde, Halyqaralyq aviasiia ūiymynyŋ jas mamandar daiarlau baǧdarlamasyna qatysuǧa mümkındık tudy. Prezidenttıŋ kadr rezervı, BŪŪ jüiesınde baiaǧydan bar. Halyqaralyq aviasiia akademiiasy da Bırıkken ūlttar ūiymynyŋ jüiesındegı agenttık bolǧan soŋ, talanttylarǧa osyndai mümkındıktı beredı eken. Osylaişa 1-2 mamandy 2 jylǧa jūmysqa alady. Soǧan öttım... Bırte-bırte daǧdylanyp aldyq.
Atamyz ünemı oqu, ızdenıs üstınde jüredı. Üide de özınıŋ şyǧarmaşylyǧymen şūǧyldandy. Şeteldık kıtaptardyŋ derek közderın aityp, tıptı elşılermen bailanysyp qūndy kıtaptar, derekter aluǧa qūştar edı. Maǧan da aityp qūndy kıtaptar aldyrǧan kezderı boldy. Özı tūtynǧan zattaryn Maŋǧystau öŋırındegı mūrajaiǧa da ötkızgenbız.
Atam anasyn, janūiasyn barynşa jaqsy köretın. Bız de alyp tūlǧanyŋ ūrpaǧy bolǧanymyzdy maqtanyş köremız. Sondai-aq būl – ülken jauapkerşılık. Ol kısı menıŋ aviasiia salasyna barǧanyma, qyzmet ıstei bastaǧanyma quanypty. Dara häm aŋyz tūlǧa dep edık. Ūltyn sondai qatty qadırleitın, örkendetuge bar sanaly ǧūmyryn arnaǧan tūlǧa edı.
Osylaişa ömır jolynda, atamnyŋ aqylymen aviasiia mamany atanyp, qyzmet atqaryp kelemız.
