Bügın Alatauǧa qarap tūryp, ekonomika ǧylymdarynyŋ doktory, professor, köptegen jyl äl-Farabi atyndaǧy QazŪU-da därıs bergen Alǧatbek Qydyrbekūly aǧamen jer-su ataularynyŋ tarihi negızderı turaly äŋgımelestık.
Ile Alatauynyŋ köptegen şyŋdary tarihi-halyqtyq atauyn joǧaltqan.
Mäselen, Alǧatbek aǧanyŋ aituynşa, Ile Alatauyndaǧy tanymal şyŋdardyŋ bırı Kamenskii - Jainaq, Ordjonikidze - Aiuly, Mohnatka-Qūndyzbörık, Pila-Ojar, Ülken Almaty - Naizaqara şyŋy dep atalǧan (ökınışke orai, būl tarihi ataulardy kartadan tappaimyz).
Al bız tūrǧan Jūmaǧali Saiyn men Möŋke bi qiylysynan bastalatyn töbe (Alatau Park) Kökdöŋ atalypty (qazır būl atau halyq arasynda ūmyt bolǧan, ärı kartaǧa jazylmaǧan).
Taǧy bır qyzyq derek aitylyp qaldy.
Qaskeleŋ özenıŋ taudaǧy bastauy - Qasqasu, al eldı-mekennen aǧyp ötetın tūsyn Qasqaöleŋ. Alǧatbek aǧanyŋ aituynşa, öleŋ şöptıŋ qalyŋy öskenın bıldıredı. "Öleŋdı jerde ögız semıredı" degenı – qūnarly jerdıŋ malǧa paida äkeletındıgın bıldırgen.
Ol Esıkbasy şyŋyn Esıktı dep atau kerek deidı.
Qazaq halqynyŋ dünietanymynda şyŋdar, özender atauy köp jaǧdaida jerdıŋ bederı men beinesı negızınde qoiylǧan deidı Alǧatbek aǧa. Sebebı, Saryjalaq, Josaly kezeŋ, Jasyl köl, Naizaqara, Jolbarysty, Eskıdariialyq, Quaŋdariialyq. Mäselen, Almaty oblysyndaǧy Bäidıbek bi auylyn būryn Quaŋsaz dep ataǧan deidı ol.
