Qazaqstandaǧy ūlttyq märtebege ie jalǧyz bılım ordasy – «Abai ūlttyq mektebı» jaŋa oqu jylyn bırqatar mäselemen bastady. Mekteptıŋ basşylyǧyna qatysty jaǧdai, oqu prosesınıŋ ūiymdastyryluy, jaŋa ǧimarattaǧy infraqūrylym mäselelerı jäne memlekettık audit qorytyndysy qoǧam nazaryn audaryp otyr.
Mektep tülekterı men Qamqorşylyq keŋesı bılım ordasyndaǧy ahualǧa alaŋdauda.
«MEKTEPTE DİREKTOR JOQ»
Mekteptıŋ Qamqorşylyq keŋesınıŋ töraǧasy, «Abai» mektebınıŋ tülegı Dulat Tastekei 1 qyrküiek künı äleumettık jelıdegı jazbasynda bılım ordasyndaǧy jaǧdaiǧa alaŋdauşylyq bıldırdı.
«Būl – «Abai ūlttyq mektebı». Qazaqstandaǧy ūlttyq märtebege ie jalǧyz bılım ordasy. Abai esımı berılgen qasiettı qaraşaŋyraq.
Bıraq bügın būl mektepte direktor joq. 7 şıldeden berı basşy taǧaiyndalmaǧan. Jaŋa oqu jyly sabaq kestesınsız bastaldy. Keibır synyptar tolyq jasaqtalmady», – dep jazdy ol.
Onyŋ aituynşa, oquşylardy rezervten qabyldau der kezınde ūiymdastyrylmaǧandyqtan, keibır balalar basqa mektepterge ketıp qalǧan.
Sondai-aq, ol internattaǧy tärbieşılerdıŋ jetıspeuşılıgın jäne jaŋa jataqhananyŋ älı tolyq aiaqtalmaǧanyn da köterdı.
«Jaŋa jataqhana älı aiaqtalǧan joq. Şamamen 10 milliard teŋgege salynǧan jaŋa ǧimaratta da ystyq su, ashana, suaru jüiesı, qūjattandyru siiaqty şeşılmegen mäseleler bar. Jaŋadan otyrǧyzylǧan aǧaştardyŋ şamamen 80 paiyzy quraǧan», – dedı mektep tülegı.
Tastekei mektep aumaǧyndaǧy Memlekettık Tudyŋ jaǧdaiyna da nazar audarǧan.
«Al ūlttyq mektepte Memlekettık Tudyŋ bır aiǧa juyq uaqyt jyrtyq küide tūruy – sözben aityp jetkızgısız jaǧdai», – dep jazdy ol.
Qamqorşylyq keŋesınıŋ töraǧasy būl mäselelerdı mektepke kelgen ministrlık ökılderıne jetkızgenın aitty.
Sondai-aq, ol Oqu-aǧartu ministrı Jūldyz Süleimenovaǧa bırqatar saual joldap, naqty nätije kütetının jetkızdı.
«Jūldyz Süleimenova hanym, bızge dau emes, naqty nätije kerek.
Qazaqstandaǧy jalǧyz ūlttyq mektep nege ekı ai boiy basşysyz otyr? Nelıkten būl mektepte direktorlar tūraqtamaidy? Nelıkten oqu jylynyŋ alǧaşqy künınde qarapaiym ūiymdastyru mäselelerı şeşılmeidı? Nelıkten ūstazdar jüiedegı kemşılıktıŋ zardabyn tartuy kerek?» dep jazdy Tastekei.
Ol ekı apta ışınde özgerıs bolmasa, mektep tülekterı ünsız qalmaitynyn da eskerttı.
MİNİSTRLIK NE DEIDI?
Oqu-aǧartu ministrlıgı mektepke qatysty jariialanǧan syn-pıkırlerge jauap berıp, mäselelerdıŋ Orta bılım komitetınıŋ baqylauynda ekenın mälımdedı.
«Eŋ aldymen, mektep basşysyz qalǧan joq. Qazırgı uaqytta direktordyŋ mındetın atqaruşy belgılengen, bılım beru prosesınıŋ üzdıksızdıgı qamtamasyz etıldı», – delıngen ministrlık habarlamasynda.
Vedomstvonyŋ mälımetınşe, mekteptıŋ būrynǧy basşylyǧy 2026 jylǧy mamyr-mausym ailarynda jürgızılgen ışkı memlekettık audit aiaqtalǧannan keiın öz erkımen qyzmetten ketken.
Al tūraqty direktordy taǧaiyndaudyŋ äzırge mümkın bolmai otyrǧanyn ministrlık zaŋnamadaǧy özgerıstermen tüsındıredı.
«Tūraqty direktordy taǧaiyndau mäselesı 2026 jylǧy 1 şıldede küşıne engen «Qazaqstan Respublikasynyŋ memlekettık qyzmetı turaly» jaŋa Zaŋnyŋ talaptaryna bailanysty qarastyryluda», – dep tüsındırdı ministrlık.
Vedomstvonyŋ aituynşa, zaŋnyŋ 89-babyna säikes memlekettık zaŋdy tūlǧalardaǧy basqaruşylyq lauazymdarǧa qabyldau tek konkurs arqyly jüzege asuy tiıs.
«Qazırgı uaqytta tiıstı qaǧidalar bekıtılu räsımınen ötude. Olar küşıne engenge deiın Ministrlıktıŋ konkurs ötkızuge nemese tūraqty direktordy tıkelei taǧaiyndauǧa qūqyqtyq negızı joq. Konkurstan tys taǧaiyndau zaŋ talaptaryn būzady», – delıngen resmi jauapta.
Ministrlık tiıstı qaǧidalar küşıne engennen keiın direktordyŋ bos lauazymyna aşyq konkurs jariialanatynyn mälımdedı.
10,8 MLRD TEŊGE: AUDİT NE ANYQTADY?
Mektepke qatysty pıkırtalastyŋ eŋ maŋyzdy bölıgı – memlekettık audit qorytyndysy.
Ministrlıktıŋ mälımetınşe, audit 2023 jylǧy 1 qaŋtardan 2025 jylǧy 31 jeltoqsanǧa deiıngı kezeŋdı qamtyǧan. Tekseru nätijesı 9 şıldede ministrlıktıŋ resmi resursynda jariialanǧan.
Ministrlık audit barysynda 10,8 milliard teŋgeden astam zaŋ būzuşylyq anyqtalǧanyn habarlady.
«Audit qorytyndysy boiynşa 10,8 mlrd teŋgeden astam zaŋ būzuşylyq anyqtaldy. Onyŋ ışınde 10,4 mlrd teŋge qarjylyq būzuşylyqtarǧa jatady», – dep mälımdedı Oqu-aǧartu ministrlıgı.
Resmi aqparatqa säikes, 10,2 million teŋge biudjetke qaitaryluy, al 10,4 milliard teŋge qalpyna keltırıluı tiıs. Sonymen bırge 370,6 million teŋge kölemınde räsımdık būzuşylyq anyqtalǧan.
Ministrlık audit nätijesı boiynşa qūqyq qorǧau organdaryna şeşım qabyldau üşın tört material joldanǧanyn habarlady. Odan bölek, äkımşılık qūqyq būzuşylyqtar boiynşa 24 aiyppūl saluǧa qatysty qūjattar jıberıldı. Būl rette ministrlık naqty tūlǧalardyŋ kınäsı äzırge anyqtalmaǧanyn atap öttı.
Alaida mektep tülekterınıŋ bırı audit qorytyndysyna qatysty ministrlıkpen kelıspeitın pıkır bıldırgen.
Onyŋ aituynşa, balansqa tolyq ötkızılıp ülgermegen mülık siiaqty mäseleler de audit barysynda zaŋ būzuşylyq retınde körsetılgen boluy mümkın.
Sondyqtan 10,8 milliard teŋge kölemındegı körsetkıştıŋ qoǧamǧa qalai ūsynylǧany turaly sūraq tuyndap otyr.
Būl pıkır boiynşa naqty baǧa beru üşın audit aktısındegı ärbır tarmaqty jeke-jeke qarau qajet. Öitkenı qarjylyq, räsımdık jäne qalpyna keltıruge jatatyn somalardyŋ qūqyqtyq tabiǧaty ärtürlı boluy mümkın.
Mektep töŋıregınde ministrlık basşylyqqa «özıne jaqyn adamdy» taǧaiyndauǧa tyrysyp jatyr degen alaŋdauşylyq ta aityldy.
Alaida qazırgı uaqytta būl pıkırdı rastaityn resmi dälel jariialanǧan joq.
Ministrlık, kerısınşe, tūraqty direktordyŋ aşyq konkurs arqyly taǧaiyndalatynyn mälımdep otyr.
Oqu-aǧartu ministrlıgınıŋ mälımetınşe, qazırgı uaqytta mektepte bırneşe jauapty tūlǧa jūmys jürgızıp jatyr.
«Qazırgı uaqytta Oqu-aǧartu vise-ministrı Jaiyq Şarabasov, Qarjy jäne memlekettık satyp alu departamentı direktorynyŋ orynbasary Elnar Sabyr jäne Y. Altynsarin atyndaǧy Ūlttyq bılım akademiiasynyŋ vise-prezidentı Gülşat Mūhtarhanova «Abai ūlttyq mektebınde» jūmys jürgızude», — delıngen habarlamada.
Ministrlık ökılderı mekteptegı oqu prosesınıŋ ūiymdastyryluyn baqylauda ūstap otyrǧanyn mälımdedı.
Sonymen qatar vedomstvo ata-analardy, pedagogterdı, oquşylardy jäne mektep tülekterın tekserılmegen aqparat taratpauǧa şaqyrdy.
«Osyǧan bailanysty ata-analardy, pedagogterdı, oquşylardy jäne mektep tülekterın resmi aqparatqa süienuge, tekserılmegen mälımetterdı taratpauǧa jäne asyǧys qorytyndy jasamauǧa şaqyramyz», – dedı ministrlık.
